Đất chè Lai Châu, khá giả gõ cửa, cái nghèo đi ra, nông dân phấn chấn

Sức sống mãnh liệt của cây chè trên đồng đất Lai Châu

Lai Châu, vùng đất địa đầu Tây Bắc với địa hình đồi núi hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt, từng gắn liền với hình ảnh đói nghèo, lạc hậu. Thế nhưng, ít ai ngờ rằng, chính nơi đây, cây chè lại tìm thấy "mảnh đất vàng" để bám rễ và phát triển mạnh mẽ. Bén rễ trên đồng đất Lai Châu từ những năm 1959-1960, nhưng phải đến hơn một thập kỷ trở lại đây, đặc biệt là từ sau năm 2011, khi tỉnh Lai Châu bắt tay vào thực hiện Đề án phát triển vùng chè, cây chè mới thực sự bứt phá, khẳng định vị thế của mình trong lòng người dân nơi đây.

Hiện, toàn tỉnh Lai Châu có trên 10.600 ha; trong đó diện tích chè kinh doanh 8.970 ha, tập trung chủ yếu tại các xã: Tân Uyên, Bình Lư, Bản Bo, Mường Khoa... Đặc biệt, Lai Châu còn tồn tại những vùng chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi ở bản Tả Lèng Lao Chải (Tả Lèng) và bản Sà Dề Phìn (Sìn Hồ). Các vùng chè cổ thụ này không chỉ mang giá trị kinh tế, mà còn là di sản văn hóa quý giá của địa phương.

Đổi đời nhờ cây chè

Anh Hảng A Lử, một người dân tộc Mông ở bản Hô Ta (xã Mường Kim) là một trong số rất nhiều hộ gia đình đã "đổi đời" nhờ cây chè. Chia sẻ với phóng viên Dân Việt, anh Lử không giấu nổi niềm vui: "Trước đây, gia đình tôi chỉ trồng ngô, sắn, thu nhập bấp bênh, cái ăn cái mặc còn khó khăn. Từ khi chuyển sang trồng chè theo hướng hữu cơ, mỗi năm thu về hơn trăm triệu đồng. Đời sống gia đình giờ khấm khá hơn rất nhiều, con cái được ăn học đầy đủ".

Câu chuyện của anh Lử không phải là cá biệt. Lão nông Lê Duy Phúc, ở khu 26 (Tân Uyên, Lai Châu) là minh chứng sống động cho sự thành công từ cây chè. Ông Phúc là một trong những người có thâm niên trồng chè ở Tân Uyên. Với khoảng 5ha chè, mỗi năm gia đình ông Phúc thu gần 1 tỷ đồng từ bán chè búp tươi ra thị trường.

Theo ông Hoàng Văn Huân - Chủ tịch UBND xã Mường Khoa (Lai Châu), so với trồng ngô, lúa, trồng chè mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn, ổn định hơn rất nhiều. Trồng 1 ha chè, người dân có thể thu cả trăm triệu đồng mỗi năm, thậm chí còn cao hơn nếu chăm sóc tốt. Điều này cho thấy, cây chè thực sự là "cứu cánh" giúp nhiều hộ gia đình ở Lai Châu thoát nghèo, vươn lên làm giàu.

Đòn bẩy cho "vàng xanh" cất cánh

Để có được vị thế như ngày hôm nay, cây chè Lai Châu đã nhận được sự quan tâm đặc biệt từ chính quyền địa phương. Tỉnh Lai Châu đã xác định chè là cây công nghiệp trọng điểm, chủ lực trong chiến lược phát triển nông nghiệp, xóa đói giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới.

Ông Bùi Huy Phương - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lai Châu, chia sẻ: "Tỉnh Lai Châu đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ cụ thể để khuyến khích người dân phát triển cây chè. Ngoài hỗ trợ cây giống, kỹ thuật canh tác, tỉnh Lai Châu còn hỗ trợ mở đường giao thông phục vụ người dân trồng chè. Nhờ đó, cây chè mới có sự phát triển nhanh và bền vững như hiện nay. Chúng tôi cũng chú trọng quản lý chặt chẽ việc sử dụng vật tư đầu vào như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, để đảm bảo chất lượng chè đạt chuẩn, hướng đến nông nghiệp sạch".

Giai đoạn 2026-2030, tỉnh Lai Châu tiếp tục đặt mục tiêu tập trung đầu tư thâm canh giữ ổn định trên 10.000 ha chè, với sản lượng chè búp tươi đạt 90.000 tấn/năm. Trong đó, 2.500 ha chè sẽ được sản xuất theo các tiêu chuẩn an toàn như VietGAP, hữu cơ, RA,... Toàn bộ diện tích chè sản xuất tập trung sẽ được quản lý, cấp mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc. Đây là những chủ trương đúng đắn, tạo động lực mạnh mẽ cho ngành chè Lai Châu phát triển bền vững.

Dù đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể, ngành chè Lai Châu vẫn đối mặt với những thách thức không nhỏ, đặc biệt là trong việc nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Hiện nay, phần lớn sản phẩm chè vẫn ở dạng thô, chế biến sâu còn hạn chế, khiến giá trị kinh tế chưa thực sự tương xứng với tiềm năng.

Để giải quyết vấn đề này, tỉnh Lai Châu đã và đang tập trung triển khai nhiều giải pháp trọng tâm như: Khuyến khích các doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư công nghệ chế biến hiện đại, đa dạng hóa sản phẩm từ chè (chè đen, trà túi lọc, trà hòa tan, mỹ phẩm từ chè...), tạo ra giá trị gia tăng cao hơn; tăng cường liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp theo chuỗi giá trị, đảm bảo đầu ra ổn định cho sản phẩm; tiếp tục xây dựng và phát triển thương hiệu "Chè Lai Châu" gắn liền với chất lượng, sự độc đáo của từng vùng chè; tăng cường xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ cả trong và ngoài nước…

Cây chè với sức sống mãnh liệt và tiềm năng to lớn, đang viết tiếp những “câu chuyện tươi đẹp” trên đồng đất Lai Châu. Với sự đồng lòng của người dân, sự hỗ trợ của chính quyền và định hướng phát triển bền vững, "vàng xanh" Lai Châu chắc chắn sẽ tiếp tục vươn xa, mang lại cuộc sống ấm no, thịnh vượng cho đồng bào các dân tộc nơi đây.

×