Diễn đàn Lắng nghe nông dân nói là cầu nối quan trọng để cùng xây dựng nền nông nghiệp xanh

Tiếp nối thành công từ 3 lần tổ chức Diễn đàn Lắng nghe nông dân nói trước đây, Diễn đàn Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam – Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lắng nghe nông dân nói năm 2025, sẽ được tổ chức vào 2/11 tới đây, tại Hà Nội.

Báo Nông thôn Ngày nay/điện tử Dân Việt được lãnh đạo hai đơn vị giao trực tiếp tổ chức thực hiện.

Nhìn từ cơn bão Yagi, bão Matmo: "Nóng" câu chuyện biến đổi khí hậu, chuyển đổi xanh

Trong bối cảnh cả nước đang triển khai mạnh mẽ các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về chuyển đổi mô hình tăng trưởng xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn và nông nghiệp bền vững, Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên xác định đây vừa là nhiệm vụ trọng tâm, vừa là cơ hội để nông dân chuyển mình, góp phần xây dựng nền nông nghiệp đa giá trị, hiện đại, hội nhập và thân thiện với môi trường.

Trao đổi với phóng viên Báo Dân Việt, ông Nguyễn Đình Điệp - Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên cho biết: Thái Nguyên hiện có hơn 200.000 hội viên nông dân tại 92 xã, phường và 2.890 chi Hội.

Những năm gần đây, nông dân toàn tỉnh đã chủ động áp dụng tiến bộ kỹ thuật, hình thành nhiều mô hình nông nghiệp xanh, hữu cơ, tuần hoàn như: mô hình chè hữu cơ, chè VietGAP, GlobalGAP tại các vùng chè trọng điểm của tỉnh; mô hình VAC tuần hoàn, chăn nuôi an toàn sinh học tại các xã Phú Bình, Phú Lương; mô hình kinh tế rừng bền vững kết hợp du lịch sinh thái tại các xã, Na Rì, Thần Sa, Sảng Mộc, Ba Bể, Đại Phúc…; phát triển nông nghiệp số, truy xuất nguồn gốc và sản phẩm OCOP gắn với thương hiệu “chè Thái Nguyên”.

Trong 9 tháng năm 2025, Hội Nông dân tỉnh đã phối hợp tổ chức hơn 100 lớp tập huấn khoa học kỹ thuật, chuyển giao công nghệ cho trên 5.700 lượt hội viên; triển khai Chương trình FFF II do FAO tài trợ hỗ trợ phát triển rừng và trang trại tại Yên Phong, Thượng Minh; hướng dẫn cấp quyền sử dụng nhãn hiệu tập thể “Chè Thái Nguyên” cho các hợp tác xã, cơ sở sản xuất.

Thông qua Quỹ Hỗ trợ nông dân đã được kiện toàn sau sáp nhập với Bắc Kạn, Hội đã hỗ trợ hàng trăm dự án phát triển kinh tế hộ, hợp tác xã, góp phần tăng thu nhập và giảm nghèo bền vững cho hội viên.

Tuy đạt được nhiều kết quả tích cực, song thực tế Thái Nguyên vẫn phải đối mặt với không ít khó khăn, rào cản và thách thức trong quá trình chuyển đổi xanh và phát triển nông nghiệp đa giá trị. Đặc biệt là những thách thức, khó khăn do thiên tai, biến đổi khí hậu.

Liên hệ thực tế, Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên cho biết, trong hai năm gần đây, Thái Nguyên đã liên tiếp chịu ảnh hưởng nặng nề của các hiện tượng thời tiết cực đoan, đặc biệt là bão Yagi năm 2024 và bão Matmo năm 2025.

Hai cơn bão này cùng hoàn lưu sau bão đã gây mưa lớn trên diện rộng, lũ quét, sạt lở đất và ngập lụt nghiêm trọng tại nhiều địa phương, gây thiệt hại nghiêm trọng về người, tài sản và sản xuất nông nghiệp.

Hàng trăm ha chè, lúa, hoa màu, trang trại bị ngập úng, nhiều tuyến giao thông, cầu cống, kênh mương nội đồng bị sạt lở, hư hỏng; hàng trăm hộ nông dân rơi vào cảnh trắng tay, mất sinh kế.

Biến đổi khí hậu cũng làm thay đổi cơ cấu mùa vụ, dịch bệnh cây trồng vật nuôi diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng nông sản và đời sống người nông dân.

"Thực tế này đòi hỏi các cấp, ngành, đặc biệt là Hội Nông dân phải chủ động hơn nữa trong công tác tuyên truyền, hướng dẫn nông dân thích ứng với khí hậu cực đoan, nâng cao năng lực ứng phó rủi ro thiên tai và khôi phục sản xuất sau thiên tai", ông Điệp nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên cho biết thêm, cơ chế, chính sách cũng đang là một trong những rào cản, khó khăn trong chuyển đổi xanh.

Hiện nay, hệ thống hỗ trợ nông dân chuyển đổi sang sản xuất hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn còn phân tán, thiếu đồng bộ; nhiều quy định chưa đi vào thực tiễn. Cơ chế tiếp cận tín dụng xanh, tín dụng carbon còn hạn chế; nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân dù được quan tâm nhưng vẫn còn nhỏ, chưa đáp ứng nhu cầu sản xuất quy mô lớn.

Về hạ tầng và khoa học công nghệ, hệ thống giao thông, thủy lợi, điện phục vụ sản xuất ở nhiều vùng nông thôn, miền núi còn yếu, chưa đáp ứng yêu cầu nông nghiệp công nghệ cao. Việc ứng dụng công nghệ số, thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc còn gặp nhiều khó khăn do hạn chế về nhân lực, kỹ năng và thiết bị.

Ngoài ra, trong tổ chức sản xuất, kinh tế hộ vẫn chiếm đa số, quy mô nhỏ, manh mún; hợp tác xã nông nghiệp hoạt động chưa hiệu quả, chưa hình thành được chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ ổn định. Quy trình chứng nhận sản phẩm hữu cơ, tiêu chuẩn VietGAP còn phức tạp, chi phí cao khiến nông dân e ngại tham gia.

Đối với đội ngũ cán bộ chuyên trách và cơ sở Hội, sau sáp nhập đơn vị hành chính, địa bàn quản lý rộng trong khi số lượng cán bộ ít, kinh phí hoạt động hạn chế; công tác tuyên truyền, hướng dẫn nông dân chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn còn gặp nhiều khó khăn. Việc đổi mới phương pháp vận động, ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động Hội vẫn chưa đồng đều giữa các cơ sở.

Diễn đàn Lắng nghe nông dân nói là cầu nối quan trọng để cùng xây dựng nền nông nghiệp xanh

Đánh giá cao ý nghĩa của Diễn đàn Lắng nghe nông dân nói, ông Nguyễn Đình Điệp khẳng định, Diễn đàn lần này sẽ là cầu nối quan trọng để cùng nông dân xây dựng nền nông nghiệp xanh; củng cố niềm tin của người nông dân vào chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; qua đó thúc đẩy hiệu quả triển khai các chính sách về phát triển nông nghiệp hiện đại, nông dân chuyên nghiệp, nông thôn văn minh.

Đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang gây ra những tác động tiêu cực ngày càng rõ nét, những chủ đề đặt ra trong Diễn đàn lần này là vấn đề "nóng", thời sự và cũng mang tính chiến lược, lâu dài.

Trước thềm Diễn đàn Lắng nghe nông dân nói, từ kinh nghiệm thực tiễn tại địa phương, Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên Nguyễn Đình Điệp đã đề xuất loạt giải pháp nhằm khơi thông cơ chế, chính sách và hỗ trợ hiệu quả cho nông dân trong tiến trình chuyển đổi xanh và phát triển nông nghiệp đa giá trị.

Theo đó, trước hết, cần tăng cường vai trò cầu nối của Hội Nông dân trong việc giám sát, phản biện, đề xuất, tham mưu với các cấp có thẩm quyền hoàn thiện cơ chế, chính sách về đất đai, tín dụng, bảo hiểm nông nghiệp, thương mại hóa sản phẩm xanh; kiến nghị sớm ban hành cơ chế khuyến khích nông dân tham gia thị trường carbon và chuyển đổi sang nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn.

Đồng thời, đẩy mạnh phát triển các mô hình “nông nghiệp xanh, ứng dụng khoa học công nghệ thông minh”, nhân rộng các mô hình sản xuất hữu cơ, tuần hoàn khép kín từ chăn nuôi – trồng trọt – chế biến – tiêu thụ; hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, sử dụng hiệu quả tài nguyên đất, nước và năng lượng.

Một hướng đi quan trọng khác là đẩy mạnh chuyển đổi số trong nông nghiệp và hoạt động Hội. Như tại Thái Nguyên, cần xây dựng bản đồ số vùng nguyên liệu, phát triển Sàn Thương mại điện tử nông sản địa phương, kết nối với các sàn thương mại điện tử quốc gia; tổ chức các lớp tập huấn cho cán bộ, hội viên về kỹ năng số, marketing nông sản, truy xuất nguồn gốc điện tử. Cùng với đó, cần tăng nguồn lực cho Quỹ Hỗ trợ nông dân bằng việc bổ sung vốn ngân sách hằng năm, ưu tiên triển khai quỹ quay vòng tại chỗ ưu đãi cho các mô hình hữu cơ và tuần hoàn.

Bên cạnh nguồn lực tài chính, việc đào tạo, nâng cao năng lực cho cán bộ Hội và nông dân có vai trò then chốt. Cần thường xuyên tổ chức các lớp bồi dưỡng về nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn, ứng phó biến đổi khí hậu; đưa nội dung “nông nghiệp carbon thấp” và “kinh tế sinh thái” vào chương trình hoạt động thường xuyên của Hội. Đồng thời, tăng cường phối hợp với doanh nghiệp và nhà khoa học trong việc xây dựng, nhân rộng các mô hình liên kết “năm nhà”: nông dân – doanh nghiệp – nhà khoa học – chính quyền – nhà báo, tạo chuỗi giá trị khép kín và bền vững.

"Chuyển đổi xanh và phát triển nông nghiệp đa giá trị không chỉ là yêu cầu khách quan mà còn là con đường tất yếu để nông dân Thái Nguyên phát triển bền vững, nâng cao thu nhập và hội nhập quốc tế.

Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên sẽ tiếp tục phát huy vai trò trung tâm, nòng cốt trong phong trào nông dân, đồng hành cùng chính quyền, doanh nghiệp và các nhà khoa học để thực sự khơi thông cơ chế, chính sách, tạo động lực cho nông dân vươn lên làm chủ tiến trình chuyển đổi xanh của nền nông nghiệp hiện đại", Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Thái Nguyên khẳng định.

×