Dự kiến số lượng Ủy viên Trung ương khóa XIV: Trẻ hóa đội ngũ đi đôi với chất lượng

Như Dân Việt đưa tin, tại buổi gặp mặt các cán bộ lão thành cách mạng, tiền khởi nghĩa, Mẹ Việt Nam anh hùng, tướng lĩnh và anh hùng lực lượng vũ trang, hôm 31/7 tại Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chia sẻ thông tin quan trọng về công tác chuẩn bị Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, dự kiến diễn ra vào quý I năm 2026. Đây được kỳ vọng sẽ là một "đại hội lịch sử", đánh dấu bước chuyển mình quan trọng để đất nước tiến vào thời kỳ phát triển bền vững, giàu mạnh, vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của nhân dân.

Điểm nhấn trong phát biểu của Tổng Bí thư chính là việc công bố quy mô tổ chức lãnh đạo cấp cao nhiệm kỳ tới: Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV dự kiến có 200 ủy viên, trong đó có 180 ủy viên chính thức và 20 ủy viên dự khuyết; Bộ Chính trị có từ 17-19 ủy viên; Ban Bí thư giữ ở mức 11-13 người. Tổng Bí thư khẳng định Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban bí thư khóa XIV phải đặc biệt coi trọng chất lượng, có số lượng, cơ cấu phù hợp, đáp ứng yêu cầu lãnh đạo toàn diện.

Sự ổn định có tính toán, phản ánh tư duy đổi mới thận trọng

Theo các chuyên gia chính trị, quy mô của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị và Ban Bí thư khóa XIV dự kiến giữ ổn định so với các khóa trước, nhất là hai khóa XIII và XII. Điều này phản ánh sự cân nhắc kỹ lưỡng giữa yêu cầu đại diện rộng rãi vùng miền, lĩnh vực và việc duy trì bộ máy tinh gọn, hiệu lực.

Việc duy trì số lượng 17-19 Ủy viên Bộ Chính trị và 11-13 Ủy viên Ban Bí thư là một lựa chọn chủ động. Đó không phải là biểu hiện của bảo thủ, mà là bảo vệ tính ổn định trong kiến trúc quyền lực Đảng - Nhà nước, qua đó nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống.

Bộ Chính trị giữ vai trò định hướng chiến lược, quyết sách toàn diện; Ban Bí thư là cơ quan kết nối chỉ đạo với triển khai thực tế trong toàn hệ thống. Do đó, một cơ cấu hợp lý, không dàn trải là nền tảng để đảm bảo hiệu quả thực thi và thống nhất ý chí hành động.

Một điểm nhấn đáng chú ý tỷ lệ nữ và lãnh đạo trẻ. Khóa XIII đã có những bước tiến quan trọng, tỷ lệ nữ Ủy viên Trung ương tăng, nhưng còn nhiều dư địa để cải thiện. Đặc biệt, những cán bộ trẻ dưới 45 tuổi, có năng lực quản lý và học vấn quốc tế, cần được bố trí nhiều hơn ở các vị trí chiến lược. Đây là nhóm nhân sự sẽ đóng vai trò quan trọng trong kỷ nguyên chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, những lĩnh vực không thể thiếu kỹ năng hội nhập toàn cầu và tư duy đổi mới mạnh mẽ.

Trao đổi với PV Dân Việt, PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc, nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng nhận định, Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV dự kiến có 200 ủy viên, gồm 180 chính thức và 20 dự khuyết, tương tự như khóa XIII. Bộ Chính trị dự kiến từ 17 đến 19 người, Ban Bí thư từ 11 đến 13 người là một cơ cấu ổn định và phù hợp với yêu cầu lãnh đạo đất nước trong thời kỳ mới.

“Cơ cấu cơ bản không thay đổi so với Đại hội XIII. Nhưng điều đáng nói là chất lượng của các Ủy viên Trung ương phải cao hơn, lựa chọn kỹ càng hơn, không để lọt những người không đủ tiêu chuẩn, không xứng đáng”, ông nhấn mạnh.

PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc cho rằng, đây là đội ngũ cán bộ cấp chiến lược của Đảng, cần được tuyển chọn hết sức chặt chẽ, không chỉ dựa vào tuổi tác, mà phải dựa trên phẩm chất, bản lĩnh, tư duy đổi mới và tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

“Tuổi trẻ là một lợi thế, nhưng không phải là điều kiện duy nhất. Có thể chọn cán bộ dưới 47 tuổi, nhưng tốt hơn nữa nếu có người dưới 40 tuổi, miễn là thực sự có trình độ, tư duy, đạo đức và bản lĩnh chính trị vững vàng,” ông nói và dẫn chứng trong các khóa trước đã có những người dưới tuổi được bầu vào Trung ương, cho thấy khả năng trẻ hóa đội ngũ là hoàn toàn khả thi nếu đi đôi với chất lượng thực sự.

PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc cũng bày tỏ sự đồng tình với định hướng tăng tỉ lệ cán bộ trẻ, nữ, dân tộc thiểu số, song cho rằng các tỉ lệ chỉ là định lượng tham khảo. “Quan trọng nhất vẫn là lựa chọn đúng người xứng đáng – những nhà khoa học, những cán bộ lãnh đạo có tư duy đổi mới, có tâm và có tầm, sẵn sàng đảm nhận trọng trách trong việc hiện thực hóa các nghị quyết lớn như Nghị quyết 57 về chiến lược cán bộ”.

Nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng đánh giá cao công tác chuẩn bị nhân sự cho Đại hội XIV do Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII thực hiện, với quy trình quy hoạch, bồi dưỡng và cập nhật kiến thức bài bản, chú trọng đào tạo về lý luận, kỹ năng quản lý, và các vấn đề lớn của thời đại.

“Nếu kiểm soát tốt công tác cán bộ, thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, tăng cường kiểm soát quyền lực và phòng ngừa tiêu cực, thì Đại hội XIV sẽ lựa chọn được đội ngũ lãnh đạo chiến lược xứng đáng, không để lọt những người suy thoái về chính trị, đạo đức, lối sống hoặc dính đến tham nhũng”, PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc nhìn nhận.

Tái khẳng định nguyên tắc lựa chọn: "Có tâm – có tầm – có thực tiễn – có bản lĩnh"

Một số chuyên gia cho biết, bài học từ công tác phòng, chống tham nhũng thời gian qua cho thấy, nhiều cán bộ được lựa chọn nhưng thiếu bản lĩnh và thực tiễn đã không đủ năng lực đứng vững trước thử thách. Đó là lý do vì sao công tác nhân sự Đại hội XIV phải được đổi mới không chỉ ở số lượng, mà quan trọng hơn là ở chất lượng, quy trình lựa chọn và tiêu chuẩn đánh giá.

“Kiên quyết không để “lọt” những người không bảo đảm tiêu chuẩn, điều kiện, không xứng đáng tham gia Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; đồng thời, phải có giải pháp, biện pháp hiệu quả để hạn chế, sớm khắc phục tình trạng nhân sự vừa được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng hoặc mới được quy hoạch, bổ nhiệm đã phải xem xét kiểm điểm, xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự”, Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại phiên bế mạc Hội nghị lần thứ 12 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII

Tại buổi gặp mặt, Tổng Bí thư Tô Lâm cũng đã nêu rõ yêu cầu lựa chọn cán bộ “những ủy viên Trung ương được lựa chọn phải thật sự tiêu biểu, trong sạch, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám hy sinh lợi ích cá nhân vì lợi ích chung, đặt lợi ích tập thể, nhân dân, quốc gia lên trên hết. Họ phải có uy tín trong Đảng, được nhân dân tín nhiệm”.

Theo Tổng Bí thư: “Các đồng chí được lựa chọn phải thực sự trong sạch, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; hi sinh lợi ích cá nhân vì cái chung, đặt lợi ích tập thể, lợi ích nhân dân, lợi ích quốc gia lên trên hết. Là người có uy tín, được nhân dân tín nhiệm”.

“Chúng tôi đang tính toán những nhiệm vụ trọng tâm, chiến lược của đất nước, sẽ phải tăng cường các đồng chí Ủy viên Trung ương. Kể cả trong đảng bộ quân đội cũng cần tăng cường các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng. Chắc chắn phải tăng hơn so với khóa 12 - 13 vừa rồi. Tăng lên để tăng cường sức mạnh của quân đội và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng với quân đội”, Tổng Bí thư Tô Lâm cho biết.

Bình luận về việc này, PGS.TS Lê Quốc Lý, nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh đánh giá, việc Tổng Bí thư Tô Lâm chia sẻ sớm và rõ ràng về định hướng quy mô tổ chức đã tạo ra sự tin tưởng trong cán bộ, đảng viên và dư luận. Đây là bước đi thể hiện sự minh bạch trong chuẩn bị, cầu thị trong lãnh đạo và chủ động trong hoạch định chiến lược.

Theo PGS.TS Lê Quốc Lý, việc giới thiệu, lựa chọn nhân sự cho khóa mới phải căn cứ vào tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định và phải dựa trên cơ sở quy hoạch, đây là điều đã được khẳng định lâu nay. Tuy nhiên, lần này, Trung ương thống nhất việc giới thiệu, lựa chọn nhân sự cũng không nên quá cứng nhắc mà phải căn cứ vào thực tiễn. "Hiện nay số lượng tỉnh, thành phố trên cả nước đã giảm, chúng ta cũng nên căn cứ để xem xét cho phù hợp", PGS.TS Lê Quốc Lý lưu ý.

Ông cũng cho rằng, quan điểm “ổn định để phát triển, kế thừa để đổi mới” đang dần hình thành như kim chỉ nam trong công tác nhân sự nhiệm kỳ XIV. Không chạy theo hình thức, không mở rộng bộ máy một cách cơ học, nhưng nâng tiêu chuẩn, siết quy trình, chọn lọc kỹ lưỡng – chính là định hướng then chốt cho sự thành công của Đại hội.

Nhấn mạnh rằng, Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV sẽ là khóa bản lề, kiến tạo nền móng cho giai đoạn phát triển quan trọng 2026-2045 - thời kỳ mà Việt Nam đặt mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao, PGS.TS Lê Quốc Lý cho rằng chúng ta cần một đội ngũ lãnh đạo tinh hoa - bản lĩnh - hiệu quả là điều kiện tiên quyết để chuyển hóa các tầm nhìn chiến lược thành hành động cụ thể, có kết quả. “Giữ quy mô vừa đủ, nhưng mở rộng chất lượng và đổi mới tư duy là cách mà Đảng thể hiện quyết tâm cải cách từ bên trong, nhưng vẫn giữ vững tính ổn định chính trị – điều kiện tiên quyết để phát triển bền vững trong giai đoạn mới”, ông nói.

×