Hòa giải tốt ở cơ sở sẽ giúp nông dân yên tâm làm giàu, giảm nghèo bền vững

Phát huy vai trò của các cấp Hội nông dân

Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025 là một trong ba chương trình lớn, thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với người nghèo.

Chương trình hướng đến mục tiêu giảm nghèo đa chiều, bao trùm, bền vững, hạn chế tái nghèo và phát sinh nghèo, hỗ trợ người nghèo, hộ nghèo vượt lên mức sống tối thiểu.

Ngoài ra, giúp người nghèo tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản theo chuẩn nghèo đa chiều quốc gia, nâng cao chất lượng cuộc sống, hỗ trợ các huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo thoát khỏi tình trạng nghèo, đặc biệt khó khăn.

Chương trình là sự huy động tham gia của toàn xã hội, cộng đồng doanh nghiệp, các địa phương, tổ chức đoàn thể với phương châm “không để ai bị bỏ lại phía sau”. Trong đó, Hội Nông dân Việt Nam, với hệ thống cơ sở hội tới tận thôn bản đã trở thành một mắt xích không thể thiếu trong chương trình.

Thực hiện chương trình, những năm qua, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, các cấp Hội Nông dân Việt Nam phối hợp với các cơ quan chức năng triển khai nhiều chương trình, dự án, giải pháp để nâng cao nhận thức của người dân về chương trình; giới thiệu những mô hình hay, cách làm hiệu quả để hội viên nông dân, người nghèo vươn lên thoát nghèo, có đời sống khấm khá.

Một trong những giải pháp được thực hiện để người dân vươn lên thoát nghèo là phối hợp cùng các cơ quan chức năng trợ giúp pháp lý cho người nghèo để họ có thể tiếp cận chính sách giảm nghèo, thủ tục vay vốn, thủ tục đất đai, tư liệu sản xuất… 

Trợ giúp pháp lý cũng là một chính sách nhân văn của Đảng và Nhà nước dành cho những người không có khả năng sử dụng dịch vụ pháp lý có thu phí. Theo đó, người nghèo có thể được sử dụng dịch vụ pháp lý miễn phí khi có vướng mắc, tranh chấp pháp luật.

Thực hiện Kế hoạch số 32B/KH-NTNN ngày 3/4/2025 của Báo Nông thôn Ngày nay về việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững năm 2025 trên Báo Nông thôn Ngày nay/điện tử Dân Việt, mới đây, Báo đã tổ chức tọa đàm trực tuyến với chủ đề: Trợ giúp pháp lý cho người nghèo, nhân tố trong giảm nghèo bền vững.

Tọa đàm có sự tham gia của luật sư Trần Tuấn Anh và luật sư Phạm Hồng Sơn. Xuyên suốt buổi tọa đàm, các luật sư đã nêu ra thực trạng và các giải pháp để công tác hỗ trợ pháp lý cho nông dân, đặc biệt nông dân là người nghèo được tốt hơn.

Bởi, nếu người dân được trang bị kiến thức pháp luật tốt thì thoát nghèo bền vững là việc trong tầm tay. Ngoài ra, hai vị luật sư cũng nêu vai trò quan trọng của Trung ương Hội nông dân Việt Nam trong việc hỗ trợ hội viên, nông dân thoát nghèo. Đơn vị đang thực hiện rất tốt công việc này.

Bên cạnh đó, tại tọa đàm luật sư Phạm Hồng Sơn cho biết thêm, hiện nay ngoài công tác hỗ trợ pháp lý, qua thực tiễn công tác ông nhận thấy, trong cuộc sống hàng ngày, do sự khác biệt về lợi ích kinh tế, quan điểm, nhận thức, lối sống, tính cách nên người nghèo thường đối mặt với các vấn đề pháp lý phức tạp như tranh chấp đất đai, thừa kế, hôn nhân gia đình…

Các vấn đề pháp lý trên sẽ dẫn tới việc nảy sinh mâu thuẫn, tranh chấp giữa các thành viên trong gia đình, giữa các hộ gia đình, giữa cá nhân với nhau trong cộng đồng dân, đây là điều không thể tránh khỏi.

Những mâu thuẫn, tranh chấp này nếu không được giải quyết kịp thời, triệt để thì từ tranh chấp dân sự nhỏ có thể bùng phát nghiêm trọng thành vụ án hình sự, gây mất đoàn kết trong nội bộ nhân dân.

Bởi vậy, theo luật sư Sơn, ngoài việc hỗ trợ pháp lý, công tác hòa giải cơ sở cũng phải được quan tâm, chú trọng. Hòa giải ở cơ sở là cầu nối đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với người dân.

Vì lẽ đó hòa giải ở cơ sở không chỉ là phương thức giải quyết tranh chấp có hiệu quả mà còn là một phương thức phổ biến giáo dục pháp luật thiết thực, nhằm giữ gìn, duy trì đoàn kết trong nội bộ nhân dân.

Đồng thời, phòng ngừa, hạn chế vi phạm pháp luật, tội phạm, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, góp phần xây dựng và nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật trong cộng đồng dân cư, hướng tới xây dựng một xã hội đồng thuận, đoàn kết để cùng nhau làm giàu, thoát nghèo.

Để làm tốt công tác này, cần phát huy vai trò của các tổ hòa giải, các tổ chức chính trị xã hội, trong đó có Hội nông dân, đặc biệt là cấp xã hay chi hội nông dân ở thôn vì họ là những tổ chức gần dân, gần hội viên của mình nhất, có thể tiếp cận các mâu thuẫn đầu tiên.

Bởi vậy, các tổ hòa giải, các tổ chức chính trị xã hội này phải kịp thời phát hiện, giải quyết các mâu thuẫn, xung đột xã hội, nhất là liên quan đến vấn đề đất đai, môi trường, thực hiện chế độ chính sách.

Người dân cần chủ động cập nhật kiến thức pháp luật

Trước câu hỏi, thực tế tại cơ sở cũng đã có các tổ hòa giải, nhưng theo đánh giá, công tác này chưa thực sự tốt. Luật sư Sơn cho rằng có tình trạng đó, thậm chí có nhiều vụ việc chính quyền cũng không biết xử lý sao cho hợp tình hợp lý.

“Vì vậy, theo kinh nghiệm của tôi và theo quy định của Luật hòa giải ở cơ sở là nên chọn những người có uy tín tại nơi xảy ra mâu thuẫn. Người này có thể không hiểu biết nhiều về pháp luật nhưng tiếng nói lại có trọng lượng, nên nhiều vụ việc, người có uy tín đứng ra hòa giải người dân lại nghe, thế là xong việc. Còn hòa giải viên cơ sở lúc này chỉ cần hướng dẫn người dân làm sao cho đúng thôi” – luật sư Sơn nói.

Trong khi đó, luật sư Trần Tuấn Anh cho biết, Luật hòa giải ở cơ sở đã quy định, giao quyền cụ thể, nhưng thực sự nhiều vụ việc, tổ hòa giải chỉ làm một cách hời hợt, chưa thực sự hiệu quả. Đa số các vụ việc hòa giải không thành, sau đó được hướng dẫn chuyển qua tòa án để giải quyết.

Vì vậy, để người dân yên tâm sản xuất, tập trung làm giàu, thoát nghèo thì những mâu thuẫn, tranh chấp phải được giải quyết dứt điểm từ sớm, tận ngọn. Để làm việc này, có vai trò rất lớn của hòa giải viên cơ sở các tổ chức chính trị xã hội, trong đó có Hội nông dân các cấp.

Đất nước đang chuyển mình, pháp luật đã thay đổi rất nhiều, người dân bây giờ cũng dễ dàng tiếp cận công nghệ hơn trước nên bản thân người dân cũng cần chủ động cập nhật, làm mới mình để tiếp cận được với pháp luật tốt hơn.

Không ai có thể giúp mình bằng mình tự giúp mình. Tôi cho rằng, không chỉ nông dân mà tất cả các tầng lớp trong xã hội, nếu nắm rõ được quy định pháp thì sẽ có nhiều cơ hội làm giàu, thoát nghèo” – luật sư Trần Tuấn Anh chia sẻ.

×