Giảm nghèo ở Đồng Yên: Lời giải bền vững cho bài toán thoát nghèo (Bài 2)

Bài toán cơ cấu và lời giải từ thực tiễn

Xã Đồng Yên (Tuyên Quang) sau sáp nhập đối mặt với thách thức không nhỏ bởi diện tích rộng, dân số đông (gần 18.326 khẩu), đa phần là đồng bào dân tộc thiểu số, phương thức canh tác chưa khoa học.

Bài toán đặt ra cho Đảng bộ, chính quyền xã là làm sao để phát huy tối đa lợi thế 80km2 diện tích tự nhiên để người dân không chỉ thoát nghèo mà còn phải làm giàu.

Xác định nông nghiệp là trụ cột, xã Đồng Yên đã triển khai thực hiện nhiều giải pháp để thay đổi tư duy sản xuất nông nghiệp của Nhân dân. Thay vì độc canh cây lương thực ngắn ngày giá trị thấp, xã vận động người dân chuyển sang cây ăn quả có giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, không chuyển đổi ồ ạt, Đồng Yên chọn lọc những cây trồng phù hợp nhất với thổ nhưỡng, khí hậu địa phương. Cây cam và thanh long ruột đỏ được "chọn mặt gửi vàng”.

Ông Phạm Văn Minh, Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Yên khẳng định: "Chúng tôi xác định đây là hai cây ăn quả chủ lực trong chiến lược giảm nghèo bền vững. Tuy nhiên, phát triển nóng thường đi kèm rủi ro. Thời gian qua, cây cam gặp khó khăn do bệnh vàng lá, còn thanh long đối mặt với nấm bệnh do người dân sử dụng phân chuồng chưa qua xử lý. Đây là những thách thức buộc chính quyền phải vào cuộc".

Để giải quyết bài toán này, Đồng Yên không để người dân tự bơi. Xã đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn của tỉnh tổ chức tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật.

Tư duy canh tác được nắn chỉnh từ số lượng sang chất lượng. Người dân được hướng dẫn tỉa cành, tạo tán, đặc biệt là chuyển mạnh sang hướng hữu cơ, hạn chế phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật. Nhờ đó, dịch bệnh dần được kiểm soát, chất lượng nông sản được nâng cao, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

Đa dạng hóa cây trồng để tránh rủi ro "bỏ trứng một giỏ"

Một điểm sáng trong tư duy lãnh đạo của Đồng Yên là không phụ thuộc hoàn toàn vào một loại cây trồng. Bài học từ nhiều vùng chuyên canh "được mùa mất giá" đã được xã nhìn nhận nghiêm túc.

Bên cạnh hơn 500ha cam và hơn 130ha thanh long, Đồng Yên đang âm thầm xây dựng một cây trồng mới, đó là cây chuối. Với 30ha ban đầu, cây chuối đang cho thấy tiềm năng kinh tế lớn, mang lại thu nhập ổn định cho các hộ trồng.

"Trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025 – 2030, chúng tôi xác định chuối cũng sẽ là một trong những cây trồng chủ lực. Hiện, xã đang tuyên truyền, vận động, hướng dẫn kỹ thuật cho bà con tiếp tục nghiên cứu mở rộng diện tích chuối để thay thế những vườn cam già cỗi, thoái hóa.

Đồng thời, UBND xã Đồng Yên đã chủ động kết nối với một số doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực cây chuối để bao tiêu sản phẩm, giúp bà con yên tâm sản xuất” – ông Phạm Văn Minh cho biết thêm.

Giải pháp "đa cây" này giống như thế chân kiềng vững chắc, giúp kinh tế hộ gia đình ở Đồng Yên đứng vững trước những biến động của thị trường nông sản.

Liên kết "4 nhà" và khát vọng chuyển đổi số

Để phát triển bền vững, Đồng Yên xác định khâu tiêu thụ là then chốt. Mô hình liên kết “4 nhà” (Nhà nước - nhà nông - nhà khoa học - doanh nghiệp) đang được đẩy mạnh. Xã khuyến khích thành lập các hợp tác xã, tổ hợp tác để tập hợp nông dân, tạo ra vùng nguyên liệu lớn đủ sức đàm phán với doanh nghiệp.

Không dừng lại ở kênh tiêu thụ truyền thống, Đồng Yên đang hướng tới thương mại điện tử. Việc hướng dẫn bà con nông dân ứng dụng điện thoại thông minh để đưa quả cam, quả thanh long lên các sàn thương mại điện tử, xây dựng thương hiệu OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm) là mục tiêu trọng tâm trong nhiệm kỳ tới.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Đồng Yên nhiệm kỳ 2025 – 2030 đã đặt ra những mục tiêu: Thu nhập bình quân đầu người đạt trên 85 triệu đồng/năm vào năm 2030; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm bình quân 3%/năm.

Để đạt được đích đến này, xã tập trung vào các giải pháp mũi nhọn: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, phát triển nông nghiệp sạch, kinh tế tuần hoàn gắn với chế biến; phát triển chăn nuôi an toàn sinh học quy mô gia trại; và đặc biệt là đầu tư hạ tầng giao thông, thủy lợi phục vụ sản xuất.

Nhìn vào sự thay đổi của Đồng Yên hôm nay, từ những vườn cam vàng óng ả đến những cánh đồng thanh long rực sáng trong đêm, có thể thấy rõ vai trò của một định hướng đúng đắn.

Sự chuyển mình của Đồng Yên không chỉ là câu chuyện của một xã nghèo vươn lên, mà còn là bài học kinh nghiệm quý báu cho các địa phương miền núi: Khi ý Đảng hợp với lòng dân, khi khoa học kỹ thuật hòa quyện với mồ hôi công sức, thì đất cằn cũng sẽ nở hoa.

Đồng Yên đang vững bước trên con đường xây dựng nông thôn mới nâng cao, với tâm thế của một vùng đất năng động, sáng tạo và đầy khát vọng. Những mảnh đất trống cuối thôn rồi sẽ lại được lấp đầy bởi những mầm xanh mới, tiếp nối hành trình làm giàu trên chính quê hương mình.

×