Hợp tác với Singapore thu hồi tài sản trong những vụ án tham nhũng, kinh tế lớn, có vụ Phan Sào Nam

Tài sản thường nằm rải rác ở nhiều quốc gia

Góp ý vào dự thảo, đại biểu Trần Thị Thu Phước (đoàn Kon Tum) đánh giá cao Điều 32 của dự thảo luật, coi đây là "một bước tiến lớn" khi lần đầu tiên đưa ra các quy định về hợp tác quốc tế trong việc thu hồi tài sản, đáp ứng yêu cầu cấp bách của công tác phòng, chống tham nhũng, rửa tiền.

Tuy nhiên, bà cho rằng các quy định về thỏa thuận chia sẻ tài sản tại khoản 2 và khoản 5 Điều 32 "còn khá chung chung, chưa tạo ra được một cơ chế đủ rõ ràng, minh bạch để khuyến khích các nước đối tác ưu tiên hợp tác với Việt Nam".

Đại biểu Phước phân tích, kinh nghiệm quốc tế cho thấy việc có thỏa thuận rõ ràng về quản lý, sử dụng và đặc biệt là chia sẻ một phần tài sản thu hồi được là yếu tố then chốt.

"Các nước được yêu cầu cũng phải bỏ ra nguồn lực không nhỏ để điều tra, xác minh, phong tỏa tài sản. Do đó, khi có một cơ chế chia sẻ minh bạch, công bằng, đó sẽ là động lực vật chất quan trọng để họ tích cực hỗ trợ chúng ta", bà nói.

Từ đó, đại biểu đề nghị bổ sung vào Điều 32 nội dung: "Chính phủ quy định chi tiết các nguyên tắc, trình tự, thủ tục về thỏa thuận chia sẻ tài sản với nước ngoài trên cơ sở phù hợp với pháp luật Việt Nam, Công ước Liên Hợp Quốc về chống tham nhũng và thông lệ quốc tế".

Đồng tình, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (đoàn Bà Rịa - Vũng Tàu) cũng cho rằng, dự thảo luật đã có tiến bộ khi quy định rõ phạm vi tịch thu tài sản có yếu tố nước ngoài, nhưng còn thiếu quy định cụ thể về chia sẻ tài sản. Ông chỉ ra thực tiễn các vụ án rửa tiền, buôn bán ma túy xuyên quốc gia cho thấy tài sản thường nằm rải rác ở nhiều quốc gia. Nếu không có cơ chế chia sẻ, Việt Nam sẽ gặp khó khăn trong việc thu hồi thiệt hại cho ngân sách.

Do đó, ông đề nghị Ban soạn thảo xem xét, bổ sung một khoản riêng về tiêu chí, tỷ lệ chia sẻ tài sản phù hợp với các chuẩn mực quốc tế như Công ước của Liên Hợp Quốc về chống tham nhũng (UNCAC) và khuyến nghị của Lực lượng đặc nhiệm tài chính (FATF).

"Vấn đề thu hồi tài sản đã được làm rất tích cực"

Giải trình trước Quốc hội, Viện trưởng VKSND Tối cao Nguyễn Huy Tiến cho biết, Ban soạn thảo xin tiếp thu và sẽ báo cáo thêm một số vấn đề.

Về phạm vi tương trợ pháp luật hình sự, đặc biệt là thu hồi tài sản, ông Tiến cho biết VKSNDTC sẽ tiếp tục tiếp thu các ý kiến để phối hợp với các cơ quan trình, bổ sung cho hoàn thiện.

"Vấn đề thu hồi tài sản đã được chúng ta làm rất tích cực. Ví dụ như hợp tác về tương trợ tư pháp với Singapore trong vụ án Phan Sào Nam thì chúng ta đã kiên quyết và cố gắng nhưng về nguyên tắc là thu lại tài sản chuyển đi thuận nhưng thu lại là vấn đề rất khó khăn", ông Tiến nói và khẳng định sẽ kiên trì để thực hiện thông qua các hiệp định tương trợ tư pháp về hình sự đã ký kết.

Ông cũng cho biết, hiện nay chúng ta đã tiến hành ký kết được trên 30 hiệp định tương trợ tư pháp về hình sự và đang tiến hành với những đối tác lớn trên nguyên tắc "có đi, có lại".

Giải trình ý kiến của đại biểu về việc tại sao luật chỉ quy định thủ tục của phía Việt Nam mà không quy định cho nước ngoài, Viện trưởng Nguyễn Huy Tiến khẳng định, Việt Nam chỉ có thể quy định thủ tục cho phía mình thực hiện, không thể áp đặt quy định cho nước khác.

“Bởi trình tự thủ tục chuyển giao, dù là tạm thời hay liên quan đến nhân chứng, đối tượng, đều phải tuân theo pháp luật của nước sở tại. Chúng ta không thể quy định cho họ phải thực hiện thế nào”, ông Tiến lý giải.

Liên quan đến chi phí tố tụng, ông Tiến cho biết ban soạn thảo sẽ tiếp thu và thể hiện trong dự thảo. Về việc quy định cụ thể các cơ quan đầu mối tiếp nhận, luật quy định cơ quan trung ương là VKSND Tối cao sẽ là đầu mối tiếp nhận và điều phối yêu cầu theo từng giai đoạn tố tụng để đảm bảo linh hoạt, các văn bản hướng dẫn sau này sẽ có quy định chi tiết hơn.

Cuối cùng, Viện trưởng Nguyễn Huy Tiến khẳng định sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến xác đáng của đại biểu Quốc hội trong quá trình phối hợp với Ủy ban Pháp luật - Tư pháp và các cơ quan liên quan để hoàn thiện dự thảo luật.

×