Kế thừa “Thư cầu hiền tài” của Bác Hồ: Lời kêu gọi mới cho trí thức Việt kiều từ Tổng Bí thư Tô Lâm

Chiều 21/8, Báo Dân Việt tổ chức Tọa đàm trực tuyến với chủ đề “Làm sao thu hút 100 nhân tài, chuyên gia Việt kiều về nước?”, hưởng ứng lời hiệu triệu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị của Ban Chỉ đạo T.Ư về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sơ kết 6 tháng đầu năm và nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2025 về việc thực hiện Nghị quyết 57, khi ông giao cho Bộ Nội vụ khẩn trương soạn thảo những cơ chế ưu đãi vượt khung nhằm thu hút ít nhất 100 nhân tài, trí thức Việt kiều về nước đóng góp cho sự phát triển của quê hương.

Chương trình tọa đàm cũng là nội dung để khép lại tuyến bài “Làm sao thu hút 100 nhân tài, chuyên gia Việt kiều về nước?”, do Báo NTNN/Dân Việt tổ chức.

Đất nước muốn phát triển nhanh thì trước hết phải chọn và sử dụng được người tài

Chia sẻ tại tọa đàm, ông Lê Doãn Hợp, nguyên Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông (cũ) cho rằng lời kêu gọi của Tổng Bí thư là “đúng đắn, thời sự, thời cuộc và thời đại”. Ông phân tích: “Muốn đất nước phát triển nhanh, phải có nhân tài. Chủ tịch Hồ Chí Minh trước đây mời được trí thức Việt kiều về để đóng góp cho đất nước là vì họ tin vào chế độ mới, tin vào người đứng đầu. Ngày nay, đất nước có hàng triệu người Việt ở nước ngoài, chúng ta càng phải khơi dậy niềm tin ấy để quy tụ họ về cống hiến”.

Ông Lê Doãn Hợp đã nhắc tới đến những người tài Bác Hồ đã mời được về nước cống hiến như ông Nguyễn Xiển, Nguyễn Văn Huyên, Tôn Thất Tùng, Tạ Quang Bửu, Trần Đại Nghĩa, Trần Đức Thảo…. "Bác chọn những người yêu nước, thương dân, không làm phiền dân, không tham ô của nhà nước. Chúng ta phải học Người rất nhiều ở điểm này", ông Hợp nói.

Nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông nhấn mạnh, việc chọn và dùng người tài phải dựa cả vào “tài” và “đức”, giống như cách cha ông ta đã làm từ thời Lê Thánh Tông. Bởi chỉ có người tài mới nhận ra và bảo vệ người tài, dám dấn thân để kiến tạo sự thay đổi. “Nếu làm tốt, đất nước ta sẽ phát triển rất nhanh, sánh vai cùng cường quốc năm châu như Bác Hồ hằng mong muốn”, ông nói.

Thực tiễn cho thấy, mọi triều đại hưng thịnh trong lịch sử đều dựa vào việc trọng dụng hiền tài. Ngày nay, trong bối cảnh toàn cầu hóa, nguồn lực con người càng trở thành nhân tố quyết định. Việc khẩn trương xây dựng chính sách đột phá nhằm thu hút trí thức Việt kiều không chỉ là sự kế thừa truyền thống mà còn là yêu cầu tất yếu để đất nước vươn lên.

Chủ trương này nếu được triển khai đồng bộ, bài bản sẽ khơi dậy lòng tự hào, trách nhiệm và tình yêu nước trong mỗi người con xa xứ. Đó cũng là lời khẳng định mạnh mẽ rằng Việt Nam luôn rộng mở vòng tay đón nhận trí tuệ, tâm huyết của mọi người Việt, dù ở bất kỳ nơi đâu, cùng hướng tới mục tiêu xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.

"Đất nước muốn phát triển nhanh thì trước hết phải chọn và sử dụng được người tài. Muốn có người tài thì cần tạo được môi trường tập hợp, trọng dụng và phát huy họ. Trước tiên, phải quy tụ được đội ngũ trí tuệ trong nước. Khi bạn bè quốc tế nhìn thấy chúng ta biết tôn trọng, đề cao người tài của chính mình, thì niềm tin đối với Việt Nam càng được củng cố", ông Hợp nhấn mạnh.

Trong quá trình công tác và 12 năm nghỉ hưu, ông Hợp thấy rằng, hiện nay, đất nước ta có rất nhiều người giỏi trên nhiều lĩnh vực. Điều đó cho phép chúng ta tự hào rằng Việt Nam chưa bao giờ thiếu nhân tài. Vấn đề cốt lõi là phải tìm được những người thực sự có đức, có tài để đóng vào vào sự phát triển, đồng thời biết khiêm tốn, cầu thị trước nhân tài. Thời Bác Hồ, trong bối cảnh chỉ có hơn hai vạn trí thức mà vẫn chọn được những người ưu tú gánh vác việc nước, còn ngày nay, với hàng triệu người Việt ở nước ngoài cùng đội ngũ trí thức trong nước, chúng ta càng phải chọn lựa được nhiều hơn.

"Trên thực tế, nhiều trí thức Việt kiều đã trở về cống hiến cho Tổ quốc, nhưng phần lớn là vì cái tâm, chưa hẳn do một hiệu triệu rõ ràng, mạnh mẽ từ người đứng đầu. Nếu có được lời hiệu triệu ấy, chắc chắn sức lan tỏa và hiệu quả sẽ lớn hơn nhiều. Đã đến lúc chúng ta cần tập hợp rộng rãi hơn nữa, thu hút những nhân tài Việt Nam nhưng đồng thời thu hút cả những nhân tài trên thế giới. Hãy nhìn tấm gương Ấn Độ, họ không chỉ trọng dụng trí thức kiều bào mà còn thuê nhiều chuyên gia quốc tế. Bởi lẽ, nhiều người có thể làm được nhiều việc, nhưng để tìm được một người thật sự xuất sắc thì vô cùng khó khăn và quý giá", ông Hợp nhấn mạnh.

Người Việt mình rất thông minh, quan trọng là phải để họ có cơ hội,

Cũng chia sẻ tại tọa đàm, Tiến sĩ David Nghiêm, nhà khoa học Việt kiều Mỹ, người có hành trình đặc biệt “làm tổ cho đại bàng từ chim sẻ” rất hoan nghênh việc kêu gọi người tài về nước để cống hiến của Tổng Bí thư Tô Lâm. Ông bày tỏ, điều quan trọng là làm như nào để việc "hiệu triệu" này khả thi, đem hiệu quả cao. TS David Nghiêm chia sẻ chúng ta cần có nhiều chương trình để khuyến khích, thúc đẩy hơn nữa những Việt kiều yêu nước về cống hiến.

"Người Việt mình rất thông minh, quan trọng là phải để họ có cơ hội, thúc đẩy để cống hiến cho nước nhà", ông nói.

Ông dẫn chứng trước đó đã từng mang một số nguồn học bổng từ Mỹ về trao tặng cho sinh viên Việt Nam, nhằm khuyến khích sinh viên có những sáng kiến đột phá, đổi mới sáng tạo hơn. Ông cũng từng kết nối các giáo sư ở Mỹ với các giảng viên trường đại học ở Việt Nam để phát triển, phát hiện các tài năng và cho các em sinh viên có cơ hội sáng tạo nhiều hơn cho các sinh viên Việt Nam.

TS David Nghiêm chia sẻ câu chuyện thực tế từ việc ông đã gặp. Ông cho biết mới đây, một nhóm sinh viên tại TP.HCM làm ra thiết bị y tế có tính ứng dụng và phát triển cao.

"Tôi thấy dự án của các em khả năng cao những công ty lớn của Mỹ họ sẽ thích. Từ đó, mình làm làm cầu nối cho các em. Ý tưởng là quan trọng, nhưng quan trọng ý tưởng đó có khả thi hay không, có thương mại hóa được hay không, từ đó hỗ trợ các em phát triển các ý tưởng đó vào thực tiễn", ông nhấn mạnh việc có ý tưởng phải đi đến thực tiễn, và từ thực tiễn phải thực hiện khả thi.

Nói về những chính sách để thu hút người tài Việt kiều về Việt Nam, TS David Nghiêm bày tỏ không phải người nào khi về Việt Nam cũng biết rõ mình cần làm gì.

"Tôi đã trở về hơn 20 năm nên phần nào hiểu được những điều mà Việt kiều cần biết để gắn bó với quê hương. Nhiều người họ cũng không đặt nặng chuyện tiền bạc hay chính sách gì cả, mà họ cần sự tôn trọng, để khích lệ họ", ông nói.

Ông Nghiêm cũng chia sẻ rất nhiều người Việt kiều yêu nước, muốn cống hiến cho đất nước nhưng không nhất thiết họ phải về nước.

"Chúng ta có thể tạo cầu nối để họ vừa làm việc ở Mỹ hay các nước khác, vừa giữ tình cảm cho họ được làm việc tại nơi họ học tập nhưng họ vẫn có thể đóng góp cho sự phát triển của Việt Nam", TS David Nghiêm nói.

Ông Nghiêm bày tỏ quan điểm, điều mấu chốt thu hút Việt kiều hiệu quả nhất là chạm tới trái tim và tình yêu nước của họ. Theo ông, không nhất thiết phải kéo họ về bằng mọi giá, mà có thể để họ làm việc tại quốc gia sở tại nơi học đã học tập và làm việc, nhưng vẫn giữ sự gắn bó và luôn để họ cống hiến, hướng về cho sự phát triển của Việt Nam.

Dân Việt tiếp tục thông tin các nội dung về cuộc tọa đàm này.

×