Loạt hiệp hội, doanh nghiệp kiến nghị một số điểm tại dự thảo sửa đổi Nghị định 15 về an toàn thực phẩm

Lo ngại của doanh nghiệp

Trong các văn bản kiến nghị, các hiệp hội doanh nghiệp (Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam, Hiệp hội Chè Việt Nam, Hiệp hội Thực phẩm minh bạch, Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài...) đều có chung nhận định, 7 năm qua kể từ khi ban hành, Nghị định 15/2018/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật An toàn thực phẩm (sau đây gọi tắt là Nghị định 15) đã được Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp đánh giá là một mô hình cải cách hiệu quả trong quản lý an toàn thực phẩm (ATTP), hội nhập theo nguyên tắc quản lý rủi ro mà các quốc gia tiên tiến trên thế giới đang áp dụng, qua đó giúp doanh nghiệp tiết kiệm hàng triệu ngày công và hàng ngàn tỷ đồng/năm. 

Thực tiễn trong những năm triển khai Nghị định số 15 cho thấy ngành thực phẩm đã có sự tăng trưởng cao ngay cả trong đại dịch, đóng góp khoảng 15% vào GDP; 0.38 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP trong năm 2021; 1 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP năm 2022.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Hoài Nam - Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, theo Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 15/2018/NĐ-CP (sau đây gọi tắt là Dự thảo) được đăng tải trên website của Bộ Y tế và Cục ATTP để lấy ý kiến ngày 19/2/2025 đang phát sinh thêm những yêu cầu mới cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Cụ thể theo ông Nam, Dự thảo đang bổ sung nhiều yêu cầu và nhiều quy định vào cả 3 nhóm thủ tục hành chính về tự công bố; đăng ký bản công bố; đăng ký lại bản công bố; trong đó có nhiều quy định bất hợp lý, không phù hợp với thông lệ quốc tế.

Trong đó có thủ tục tự công bố, theo Dự thảo quy định thủ tục thực hiện: Đưa ra 7 mục, 31 nội dung. Tăng thêm 3 mục (gồm Thuyết minh sản phẩm, Hồ sơ thông tin sản phẩm, Phương pháp kiểm nghiệm) và tăng thêm 26 nội dung.

Các nội dung yêu cầu trong từng mục còn bất hợp lý, khó thực hiện, thậm chí có một số yêu cầu không khả thi. Đối với thời gian xử lý hồ sơ: Bổ sung yêu cầu trong thời gian 3 tháng sau khi nộp hồ sơ, cơ quan quản lý rà soát hồ sơ và khi phát hiện hồ sơ không đúng quy định thì yêu cầu tổ chức, cá nhân thu hồi hồ sơ, dẫn đến doanh nghiệp không dám sản xuất, kinh doanh sản phẩm cho đến hết 3 tháng sau khi nộp hồ sơ. 

"Là cộng đồng doanh nghiệp thủy sản, chúng tôi đặc biệt quan ngại với việc bổ sung các yêu cầu và nội dung kể trên vào thủ tục/mẫu của thủ tục tự công bố kể trên", ông Nam chia sẻ.

 Kiến nghị tăng cường hậu kiểm

Để tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, Tổng Thư ký Hiệp hội VASEP Nguyễn Hoài Nam kiến nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Y tế và Ban soạn thảo nghiên cứu các góp ý, xóa bỏ các dự thảo quy định bất hợp lý, bổ sung các biện pháp quản lý phù hợp, đảm bảo được ATTP cho nhân dân cũng như nâng cao hiệu quả quản lý.

 Hiện nay, Chính phủ cũng đang tiến hành sửa Luật ATTP, dự định ban hành vào tháng 10/2025, sau đó sẽ có Nghị định hướng dẫn thi hành. Để tránh chồng chéo giữa các văn bản pháp luật, đảm bảo hiệu quả trong công tác cải cách thể chế, đại diện VASEP đề nghị Chính phủ xem xét sửa đổi Luật ATTP trước, sau đó mới sửa đổi Nghị định hướng dẫn thi hành Luật.

Chủ tịch Hiệp hội Chè Việt Nam Hoàng Vĩnh Long kiến nghị, việc sửa đổi Nghị định cần tập trung giải quyết các vấn đề nóng bỏng nhất hiện nay của quản lý an toàn thực phẩm, theo đúng các chỉ đạo của Chính phủ, bao gồm: Quy định cụ thể về thực hiện chuyển đổi số trong quản lý, đặc biệt là thủ tục đăng ký, công bố thực phẩm phải được thực hiện trên môi trường điện tử.

Thứ 2 là tăng cường an toàn thực phẩm cho thức ăn đường phố, thực phẩm tươi sống, bếp ăn tập thể (nhóm này là nguyên nhân của hầu hết các vụ ngộ độc thực phẩm hiện nay, chứ không phải nhóm thực phẩm bao gói sẵn vốn có rất ít nguy cơ) bằng việc: Tăng cường hậu kiểm thay vì tăng hồ sơ giấy tờ (tiền kiểm); Đổi mới phương thức quản lý từ quản lý theo sản phẩm (cấp phép) sang quản lý theo quy trình để có thực phẩm sạch và an toàn.

Thứ 3 là chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm theo nguyên tắc quản lý rủi ro: xây dựng tiêu chí đánh giá mức độ rủi ro dựa trên bản chất của hàng hóa và mức độ tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp; lấy đó làm căn cứ để đưa ra các quy định cụ thể, khả thi về phương thức quản lý, tần suất, nội dung hậu kiểm việc công bố/tự công bố, chất lượng sản phẩm, quảng cáo...

×