Mạng lưới sân bay quanh Hà Nội: Từ Nội Bài, Gia Bình đến kế hoạch xây dựng loạt cảng hàng không mới

Sân bay Nội Bài: “Trụ cột” hàng không của vùng Thủ đô

Theo quy hoạch, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong hệ thống hàng không của vùng Thủ đô, là cửa ngõ giao thương quốc tế và nội địa quan trọng của miền Bắc.

Hiện sân bay đạt tiêu chuẩn cấp 4E, với hai đường cất hạ cánh dài 3.200 m và 3.800 m, đủ khả năng tiếp nhận các loại máy bay thân rộng như B787, B777 hay A350.

Tuy nhiên, áp lực khai thác đã xuất hiện từ nhiều năm trước. Năm 2019, tổng lượng hành khách qua Nội Bài đạt khoảng 29,2 triệu lượt, vượt xa công suất thiết kế 25 triệu khách/năm. Nhà ga quốc tế T2 cũng nhanh chóng rơi vào tình trạng hoạt động vượt công suất, theo thống kê của Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.

Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, sân bay đã phục vụ hơn 16 triệu lượt hành khách và xử lý trên 100.000 chuyến bay cất hạ cánh. Riêng nhà ga T2 đón hơn 7 triệu lượt khách quốc tế, tiệm cận giới hạn thiết kế 10 triệu khách/năm.

Trong quy hoạch dài hạn, Nội Bài sẽ được nâng cấp lên cấp 4F trước năm 2030, hướng tới công suất 50 triệu hành khách mỗi năm và có thể mở rộng lên khoảng 100 triệu hành khách/năm trong tương lai. Khi đạt quy mô này, sân bay được kỳ vọng tiệm cận các trung tâm trung chuyển lớn trong khu vực Đông Nam Á.

Sân bay thứ 2 của Hà Nội

Để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng dài hạn, Hà Nội đang quy hoạch xây dựng sân bay quốc tế thứ hai tại khu vực phía Nam Thủ đô, dự kiến thuộc địa bàn các xã Trầm Lộng, Đồng Tân, Minh Đức và Kim Đường (khu vực huyện Ứng Hòa cũ), cách trung tâm khoảng 35 – 40 km.

Dự án dự kiến có diện tích 1.300 – 1.500 ha, công suất 30 – 50 triệu hành khách/năm và khoảng 1 triệu tấn hàng hóa/năm. Sân bay sẽ có đường cất hạ cánh dài khoảng 3.600 m, cùng hệ thống đường lăn, tháp kiểm soát không lưu và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ theo tiêu chuẩn khai thác hiện đại.

Tổng mức đầu tư ước tính vào khoảng 150.000 tỷ đồng, dự tính mang về lợi nhuận 9.000 tỷ đồng/năm, sân bay thứ 2 của Hà Nội được định hình ở mức tương đương với hai cảng hàng không lớn hiện nay là Nội Bài và Tân Sơn Nhất theo các định hướng quy hoạch.

Khi hoàn thành, sân bay này sẽ chia sẻ lưu lượng với Nội Bài, đồng thời tăng cường khả năng kết nối của Hà Nội với các trung tâm kinh tế trong nước và quốc tế.

Đáng chú ý, khu vực sân bay phía Nam được định hướng phát triển theo mô hình “đô thị sân bay”, gắn với đô thị Phú Xuyên, hình thành trung tâm logistics và vận tải đa phương thức.

Hệ thống kết nối sẽ bao gồm các tuyến cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ, Chợ Bến – Yên Mỹ, trục Ngọc Hồi – Phú Xuyên, cùng các tuyến đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao. Một tuyến metro dự kiến nối trực tiếp Ngọc Hồi – sân bay, giúp rút ngắn thời gian di chuyển xuống còn 30 – 40 phút.

Thông tin mới nhất liên quan đến dự án sân bay này, tại phiên thảo luận về quy hoạch sân bay thứ hai của Hà Nội chiều ngày 28/3, đại biểu Đàm Văn Huân, Bí thư Đảng ủy xã Ứng Hòa, cho rằng thành phố cần làm rõ phương án quy hoạch.

Theo ông Huân, sân bay dự kiến có diện tích khoảng 1.500 ha, tương đương 22% diện tích toàn xã Ứng Hòa, nên sẽ ảnh hưởng tới hầu hết khu vực dân cư.

Ông cho rằng việc xây dựng sân bay thứ hai là cần thiết, song cũng bày tỏ băn khoăn khi trước đây tỉnh Ninh Bình từng quy hoạch sân bay Liêm Tuyền, nếu cùng triển khai thì hai sân bay chỉ cách nhau khoảng 17 km.

Giải trình vấn đề này, ông Dương Đức Tuấn – Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội cho biết theo quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, Hà Nội cần có tối thiểu hai sân bay để đảm bảo năng lực khai thác và yếu tố an ninh hàng không. Trong trường hợp một sân bay gặp sự cố hoặc quá tải, sân bay còn lại có thể hỗ trợ ngay lập tức.

Ông Tuấn cũng cho biết tỉnh Ninh Bình đã điều chỉnh quy hoạch, không còn đặt sân bay tại khu vực Liêm Tuyền như phương án trước đây.

Sân bay Gia Bình

Song song với quy hoạch của Hà Nội, dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình (Bắc Ninh) cũng đang được triển khai.

Theo Nghị quyết của Quốc hội, dự án có tổng mức đầu tư khoảng 196.378 tỷ đồng, được khởi công ngày 19/8/2025 tại xã Gia Bình (Bắc Ninh), cách trung tâm Hà Nội khoảng 40 km.

Sân bay được định hướng đạt tiêu chuẩn dịch vụ 5 sao, thuộc nhóm 10 cảng hàng không 5 sao hàng đầu thế giới, đồng thời trở thành cửa ngõ hàng không quan trọng của miền Bắc và trung tâm trung chuyển hành khách – hàng hóa của khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Dự án có quy mô cấp 4F theo tiêu chuẩn ICAO, với diện tích khoảng 1.884,93 ha.

Tiến độ dự án được chia làm hai giai đoạn. Trong đó, giai đoạn 2025 – 2027 sẽ hoàn thành các hạng mục cần thiết để phục vụ Hội nghị Cấp cao APEC 2027; giai đoạn tiếp theo hoàn thiện toàn bộ hạ tầng khai thác đồng bộ. Thời hạn hoạt động của dự án dự kiến 70 năm.

Sân bay Ninh Bình

Không chỉ Hà Nội và Bắc Ninh, tỉnh Ninh Bình cũng đề xuất xây dựng Cảng hàng không quốc tế Ninh Bình và kiến nghị đưa dự án vào Quy hoạch tổng thể hệ thống cảng hàng không toàn quốc giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo đề xuất, sân bay sẽ đặt tại các khu vực Bình Lục, Bình Mỹ và phường Liêm Tuyền, với hai đường cất hạ cánh dài 3.800 m và 3.200 m, theo trục Tây Bắc – Đông Nam.

Quy mô sân bay rộng 664 ha, gồm: Sân bay được đề xuất đạt tiêu chuẩn ICAO cấp 4E, với công suất khoảng 5 triệu hành khách/năm vào năm 2030 và 10 triệu khách/năm vào năm 2050. Tổng vốn đầu tư sơ bộ khoảng 23.216 tỷ đồng, dự kiến thực hiện theo hình thức PPP, với thời gian hoàn vốn khoảng 27 năm.

Hiện dự án đang trong giai đoạn đề xuất và nếu được phê duyệt, khu vực Đồng bằng sông Hồng có thể trở thành vùng có mật độ sân bay cao nhất cả nước.

Các cảng hàng không như Nội Bài, Gia Bình, Cát Bi, Vân Đồn, Ninh Bình và Thọ Xuân sẽ nằm trong bán kính dưới 200 km theo đường chim bay.

Do đó, trong quá trình đánh giá hình thành sân bay Ninh Bình, Cục Hàng không Việt Nam cho rằng, các vị trí đề xuất xây dựng Cảng hàng không quốc tế Ninh Bình đều nằm gần các cảng hàng không, sân bay khác trong khu vực miền Bắc, bao gồm các cảng hàng không có hoạt động bay dân dụng thường lệ như Nội Bài, Cát Bi, Gia Bình, Cảng hàng không thứ 2 vùng Thủ đô (dự kiến quy hoạch tại khu vực phía Đông Nam, Nam TP. Hà Nội) và các sân bay quân sự như Kiến An, Gia Lâm… Điều này có thể làm gia tăng nguy cơ xung đột không lưu, đặc biệt trong điều kiện thời tiết xấu hoặc khi mật độ bay cao.

×