Nghị quyết 57: "Chìa khóa" để các viện, trường tạo đột phá, tăng chất cho ngành nông nghiệp (Bài 2)

Chiều 16/1, Bộ NNPTNT tổ chức tọa đàm "Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành nông nghiệp".

Buổi tạo đàm diễn ra với các diễn giả là chuyên gia hàng đầu đến từ các viện, trường thuộc Bộ NNPTNT, tập trung thảo luận 2 chủ đề: "Kỷ nguyên vươn mình của ngành nông nghiệp nhận thức và hành động từ đào tạo nguồn nhân lực cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số"; "Nghiên cứu khoa học: Đổi mới tư duy, sáng tạo để bứt phá".

Nghị quyết 57 - "chìa khóa" để thúc đẩy phát triển

Chia sẻ tại tọa đàm, GS. TS. Phạm Bảo Dương - Hiệu trưởng Trường Đại học Nông lâm Bắc Giang cho biết, nhà trường hào hứng đón nhận Nghị quyết số 57-NQ/TW, coi đây như "chìa khóa" để thúc đẩy phát triển, đổi mới thành công từ nông nghiệp, qua đó giải phóng sức lao động.

Theo ông Dương, trước đổi mới, chúng ta thiếu đói, nhưng sau khi đổi mới, bằng cách tạo động lực cho người dân hăng hái sản xuất, khai hoang, tăng vụ, có nơi tăng tới 4 vụ lúa/năm, ngành nông nghiệp đã có sự bứt phá phát triển rất mạnh. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại dư địa để tăng diện tích không còn, muốn tăng sản lượng, chất lượng nông sản chúng ta phải có đổi mới khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Đây là cuộc cách mạng, đổi mới lần thứ hai mang lại sự phát triển.

GS. TS Phạm Văn Điển - Hiệu trưởng Trường Đại học Lâm nghiệp cho biết, sau khi học tập Nghị quyết 57-NQ/TW, nhà trường xây dựng bản thảo kế hoạch, trong đó xác định mục đích và các giải pháp thực hiện để ban hành trong thời gian tới. "Thế giới cạnh tranh nhau ở nguồn nhân lực, mạnh yếu là ở năng suất lao động" - GS. Điển chia sẻ. 

Hiệu trưởng Trường Đại học Lâm nghiệp Phạm Văn Điển cho biết, ngay sau Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025 nhà trường sẽ xây dựng Đại học Lâm nghiệp thành đại học số. "Chúng tôi xây dựng ý tưởng hình thành một trung tâm kết nối số, trung tâm tri thức số và hỗ trợ cộng đồng và trên tinh thần của Đề án chuyển đổi số của Đại học Lâm nghiệp, chúng tôi đã hoàn thành xong và bây giờ triển khai" – ông Điển nói.

Theo ông Điển, hiện nay tổng số có khoảng 628 quy trình xử lý công việc và có khoảng 10.373 chức năng; trong năm 2025 phấn đấu đạt được 50% chức năng và tiến tới cuối năm nhà trường sẽ có nguồn thu từ chuyển đổi số. Ông Điển đơn cử thẻ thư viện gồm 25.000 tài liệu số, người dùng có thể truy cập vào để sử dụng và thực hiện chuyển một khoản tiền có tính chất "động viên", tạo nguồn thu cho nhà trường.

GS. TS Phạm Văn Cường – Phó Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho biết, nhà trường và các thầy cô, học trò trong Học viện đón nhận Nghị quyết 57-NQ/TW trong tâm trọng rất phấn khởi, háo hức. Tuy nhiên, trăn trở của các nhà khoa học là làm thế nào để tạo ra động lực, tạo ra kết quả khi triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Đặc biệt là những vướng mắc khi triển khai Nghị định số 70/NĐ-CP quy định việc quản lý, sử dụng tài sản được hình thành thông qua việc triển khai thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng vốn nhà nước. Theo ông Cường, Học viện Nông nghiệp Việt Nam có một số giống cây trồng, vật nuôi, chế phẩm, rất muốn phục vụ sản xuất, phục vụ cộng đồng nhưng đang bị vướng, chưa thể đưa ra sản xuất được.

Nghiên cứu khoa học tạo thay đổi về "chất" cho ngành nông nghiệp

Về phía nhà khoa học, GS.TS Nguyễn Hồng Sơn - Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam đánh giá, Nghị quyết 57 thực sự là luồng gió mới với khoa học công nghệ và viện rất hào hứng chờ đón việc thực thi Nghị quyết quan trọng này để tạo ra chuyển biến về chất lượng đối với ngành nông nghiệp.

Theo ông Sơn, hiện không gian phát triển nông nghiệp đã giới hạn, để tăng chất lượng, hiệu quả sản xuất nông nghiệp chỉ còn trông chờ vào khoa học công nghệ. Vì thế, trong thời gian tới Viện sẽ tăng cường khai thác hiệu quả hạ tầng, quản trị và sản phẩm khoa học công nghệ.

PGS.TS Phạm Anh Tuấn - Viện trưởng Viện trưởng Viện Cơ điện Nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch cho biết Nghị quyết 57 đã tạo ra sự phấn khởi cho các nhà khoa học, đặc biệt chế biến là một trong những dư địa lớn để tăng giá trị, phát triển kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp.

Theo ông Tuấn, hiện nay tỷ lệ chế biến nông sản tinh sâu ở Việt Nam vẫn ở mức thấp, dưới 20%. Việc định hướng nghiên cứu ứng dụng trong bảo quản, chế biến với công nghệ ngang tầm thế giới sẽ giúp thúc đẩy việc gia tăng giá trị cho ngành nông nghiệp trong thời gian tới.

Chia sẻ cụ thể về định hướng tạo đột phát trong nghiên cứu khoa học, GS.TS Võ Đại Hải, Giám đốc Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam cho rằng, các giống cây lâm nghiệp có nhu cầu lớn, chọn tạo theo cách cũ không tạo ra đột phá. Vì thế, viện đã chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ gen vào nhân giống nhằm tạo ra giống nhanh, hàng loạt và có chất lượng cao.

Tại tọa đàm, Bộ trưởng Bộ NNPTNT Lê Minh Hoan nhận định, đội ngũ nhà khoa học nông nghiệp luôn gắn bó mật thiết với thửa ruộng, bờ ao, luôn phát xuất từ nhu cầu cấp thiết của bà con nông dân. "Một công nghệ dù phức tạp đến đâu cũng chỉ có giá trị khi nó được ứng dụng vào thực tế, khi nó giúp người dân trồng được cây, nuôi được con và nâng cao đời sống của họ" - Bộ trưởng nói.

Bộ trưởng Lê Minh Hoan nhấn mạnh, khoa học công nghệ cần chạm đến cuộc sống con người, khi nghiên cứu cần nghĩ đến nông dân, doanh nghiệp cần gì để từ đó định hướng nghiên cứu. Bộ trưởng cũng đề cập đến việc tận dụng tối đa thành tựu công nghệ của nhân loại như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn hay internet vạn vật vào hoạt động nghiên cứu.

"Kỷ nguyên vươn mình cũng là kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo AI, là cơ hội để thay đổi tư duy khoa học, phương pháp nghiên cứu khoa học. Chúng ta sẽ thông minh hơn với sự trợ giúp đắc lực của trí tuệ nhân tạo" - Bộ trưởng nói và cho biết nghiên cứu khoa học không chỉ dừng lại ở lý thuyết, mà phải biến thành những giải pháp cụ thể, những sản phẩm hữu ích để phục vụ nông dân, ngư dân và cả cộng đồng.

(Còn nữa)

×