Những tấm ảnh trên bức tường của doanh nghiệp

Trước đây, khi còn làm phóng viên kinh tế, tôi có cơ hội đến thăm nhiều doanh nghiệp và gặp gỡ không ít lãnh đạo ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Trong những chuyến đi như vậy, trước khi nghe giới thiệu về chiến lược phát triển hay kế hoạch kinh doanh, tôi thường có một thói quen nhỏ: Quan sát những gì được treo trên tường trong không gian làm việc của họ.

Đó là một chi tiết tưởng chừng rất bình thường. Nhưng theo thời gian, tôi nhận ra nó phản ánh khá rõ cách một tổ chức nhìn nhận chính mình, và sâu hơn, là cách họ nhìn nhận những con người đang góp phần tạo nên giá trị của họ.

Ở nhiều doanh nghiệp, điều dễ thấy nhất trên tường là bằng khen, giấy chứng nhận, hình ảnh lãnh đạo trong các sự kiện quan trọng hoặc những khoảnh khắc chụp cùng các nhân vật có vị trí trong xã hội. Những hình ảnh ấy ghi lại chặng đường phát triển và khẳng định vị thế của tổ chức trong từng giai đoạn. Chúng không có gì sai, bởi bất kỳ doanh nghiệp nào cũng cần những dấu mốc để nhắc lại hành trình của mình.

Cũng có những nơi treo các khẩu hiệu về giá trị cốt lõi, sứ mệnh và tầm nhìn. Khi những dòng chữ ấy được xây dựng từ thực chất và được duy trì bằng hành động nhất quán, chúng có thể trở thành nguồn động lực thật sự cho người lao động. Chúng giúp mỗi người hiểu rằng công việc hằng ngày của mình không chỉ là hoàn thành một nhiệm vụ cụ thể, mà đang góp phần vào một mục tiêu lớn hơn của tổ chức.

Quan sát lâu hơn, tôi nhận ra một điểm tương đồng không chỉ trong không gian văn phòng mà còn trên trang cá nhân của nhiều lãnh đạo doanh nghiệp. Trên mạng xã hội, không khó để bắt gặp những bức ảnh chụp cùng lãnh đạo cấp cao, người nổi tiếng hay các nhân vật có ảnh hưởng, đi kèm những dòng trạng thái thể hiện sự “vinh dự được gặp gỡ”, “cơ hội trao đổi”, hay “dịp làm việc ý nghĩa”.

Ở góc độ truyền thông, đây là một lựa chọn quen thuộc. Khi đứng cạnh những biểu tượng quyền lực hoặc danh tiếng, một phần uy tín của họ có thể được “phản chiếu” sang người đứng cạnh trong nhận thức công chúng. Đó là một logic không mới trong xây dựng hình ảnh.

Tuy nhiên, điều khiến tôi suy nghĩ là: Rất hiếm khi tôi bắt gặp, cả trên tường doanh nghiệp lẫn trên mạng xã hội của lãnh đạo, những hình ảnh được chia sẻ với sự trân trọng tương tự dành cho người lao động bình dị.

Đó có thể là một công nhân làm việc lâu năm, một người thợ lành nghề, một nhân viên gắn bó nhiều năm với tổ chức, hay một người nông dân trực tiếp tạo ra sản phẩm. Trong khi đó, chính họ mới là những người góp phần bền bỉ và trực tiếp nhất vào sự vận hành của doanh nghiệp cũng như của nền kinh tế.

Nếu phần lớn những hình ảnh được lựa chọn để ghi nhớ và chia sẻ đều gắn với biểu tượng địa vị, còn những con người trực tiếp tạo ra giá trị mỗi ngày lại ít xuất hiện, thì điều đó không chỉ là một lựa chọn truyền thông. Nó phản ánh một thứ sâu hơn: hệ ưu tiên trong cách một tổ chức định nghĩa giá trị.

Văn hóa doanh nghiệp, suy cho cùng, không nằm ở những khẩu hiệu được treo lên, mà nằm ở việc ai được ghi nhận, ai được nhắc đến, và ai được coi là một phần của câu chuyện phát triển chung.

Trong thực tế, không phải doanh nghiệp nào cũng có điều kiện tổ chức những chương trình lớn dành cho người lao động. Nhưng sự ghi nhận đôi khi không bắt đầu từ những điều lớn lao. Nó bắt đầu từ những chi tiết rất giản dị: Một lời hỏi thăm đúng lúc, một lời cảm ơn trước ngày lễ, sự hiện diện của lãnh đạo trong những dịp sinh hoạt tập thể, hay đơn giản là việc dành một vị trí xứng đáng cho hình ảnh của người lao động trong chính không gian làm việc hằng ngày.

Những điều tưởng nhỏ ấy thường không tạo ra hiệu ứng truyền thông tức thời. Nhưng về lâu dài, chúng tạo ra thứ quan trọng hơn nhiều: Cảm giác được nhìn thấy, được ghi nhận và được thuộc về.

Ngày Quốc tế Lao động 1/5 có lẽ cũng là một dịp để mỗi người lãnh đạo thử nhìn lại chính không gian làm việc của mình. Trên những bức tường hôm nay đang treo điều gì?

Đó là những thành tích đã đạt được, những mối quan hệ đã xây dựng, hay là hình ảnh của những con người đang âm thầm góp phần tạo nên giá trị mỗi ngày?

Và rộng hơn, trong cách một tổ chức kể câu chuyện về chính mình, người lao động đang đứng ở vị trí nào: Ở trung tâm, hay chỉ ở phía sau những biểu tượng thành công?

Bởi sau cùng, một doanh nghiệp phát triển bền vững không chỉ được đo bằng thành tích hay vị thế, mà bằng cách họ đối xử với những con người đang đồng hành cùng mình mỗi ngày.

×