Nông dân Hà Nội xây làng quê đáng sống: Nông dân Thủ đô kiến tạo nông thôn hiện đại bằng "3 tiên phong" (Bài 4)

Đó là nhấn mạnh của bà Phạm Hải Hoa – Phó Chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt Nam TP, Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Hà Nội khi trao đổi với PV Báo điện tử Dân Việt về vai trò của nông dân Thủ đô tham gia bảo vệ môi trường, phát triển nông nghiệp đô thị sinh thái, nông thôn hiện đại, giàu bản sắc.

Đột phá với 3 trụ cột "Nông dân số – Nông nghiệp sạch – Môi trường xanh"

Thưa bà, Hội Nông dân TP Hà Nội đã xác định rõ vai trò của mình như thế nào trong bối cảnh thực hiện các chủ trương lớn của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 19-NQ/TW về nông nghiệp, nông dân, nông thôn và Nghị quyết số 15-NQ/TW về phát triển Thủ đô?

-Chúng tôi nhận thức rõ rằng, xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, phát triển nông thôn hiện đại – giàu bản sắc, hình thành người nông dân văn minh là chủ trương lớn, có ý nghĩa chiến lược của Đảng và Nhà nước. Điều này được cụ thể hóa mạnh mẽ trong Nghị quyết số 19-NQ/TW Hội nghị Trung ương 5 khóa XIII; Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, và Nghị quyết số 46-NQ/TW về đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của Hội Nông dân Việt Nam. Đây vừa là định hướng chiến lược, vừa là yêu cầu khách quan của thực tiễn, đặt ra nhiệm vụ cho tổ chức Hội và giai cấp nông dân Thủ đô.

Hà Nội là Thủ đô văn hiến, trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước, với diện tích trên 3.300 km² và có hơn 60% dân số sống ở khu vực nông thôn – một địa phương có nông nghiệp, nông dân, nông thôn giữ vị trí đặc biệt quan trọng.

Hội Nông dân TP Hà Nội hiện có hơn 415.352 hội viên sinh hoạt tại 2.437 chi hội và 4.255 tổ hội thuộc 79 xã, phường đã và đang khẳng định vai trò nòng cốt trong xây dựng giai cấp nông dân vững mạnh, thực sự là chỗ dựa tin cậy của Đảng bộ và chính quyền Thành phố.

Chúng tôi hướng tới mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp đô thị, sinh thái - nông thôn hiện đại, giàu bản sắc - nông dân văn minh cùng với 3 trụ cột trọng tâm xuyên suốt của Hội: Nông dân số – Nông nghiệp sạch – Môi trường xanh. Đây là chủ đề công tác năm 2025 và cũng là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Hội Nông dân TP Hà Nội trong nhiệm kỳ tới.

Hội Nông dân TP Hà Nội đã làm gì để phát huy vai trò chủ thể của nông dân trong xây dựng nông thôn mới, đặc biệt là trong việc phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn và nâng cao đời sống vật chất?

-Hội Nông dân TP Hà Nội xác định rõ vị trí, vai trò nòng cốt trong thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng Nông thôn mới, đô thị văn minh và bảo vệ môi trường. Chúng tôi cụ thể hóa các tiêu chí thành nội dung vận động, phong trào thi đua phù hợp với từng địa bàn dân cư, khơi dậy tinh thần tự nguyện và vai trò chủ thể của nông dân.

Về kết quả cụ thể, nông dân Thủ đô đã tham gia tích cực vào việc xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn với những con số minh chứng rõ nét: sửa chữa 2.065 km đường giao thông nông thôn; hiến 14.722 m² đất để xây dựng nông thôn mới; nạo vét, kiên cố hóa 173 km kênh mương nội đồng; đóng góp trên 89.998 ngày công lao động, cùng trên 116,141 tỷ đồng kinh phí.

Nhờ sự đồng lòng này, đến nay thành phố Hà Nội đã hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới, thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn năm 2024 đã đạt 74,3 triệu đồng/người/năm, tăng 19,3 triệu đồng/người/năm so với năm 2020. Một kết quả vô cùng ý nghĩa là Hà Nội không còn hộ nghèo.

Để đạt được mục tiêu "Nông nghiệp sạch", Hội Nông dân đã đổi mới các mô hình tổ chức sản xuất như thế nào để hỗ trợ nông dân sản xuất nông nghiệp xanh và sinh thái?

-Chúng tôi đã đổi mới mạnh mẽ các mô hình tổ chức sản xuất, kinh doanh, hỗ trợ nông dân sản xuất nông nghiệp xanh, nông nghiệp đô thị - sinh thái. Các cấp Hội đã phát huy vai trò nòng cốt trong vận động, tổ chức, hướng dẫn hội viên nông dân xây dựng mô hình sản xuất theo hướng hữu cơ, sinh thái, tuần hoàn, nông nghiệp đô thị, nông nghiệp công nghệ cao.

Các cấp Hội Nông dân TP Hà Nội đã hướng dẫn thành lập mới 180 Chi hội nông dân nghề nghiệp, 360 tổ hội nông dân nghề nghiệp, từ đó phát triển xây dựng mới được 10 Hợp tác xã với 240 thành viên tham gia, cùng 190 tổ hợp tác trong các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ. Đây là bước đi quan trọng để củng cố kinh tế tập thể, tạo nền tảng cho sản xuất hàng hóa lớn.

Song song đó, phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” của Hội Nông dân phát động đã được triển khai sâu rộng. Trong 5 năm qua, toàn thành phố Hà Nội đã có 1,58 triệu lượt hộ hội viên nông dân đăng ký tham gia phong trào, với gần 61% hộ đạt danh hiệu nông dân sản xuất kinh doanh giỏi các cấp. Các hộ nông dân sản xuất kinh doanh giỏi là nòng cốt để Hội Nông dân xây dựng và nhân rộng các mô hình nông nghiệp xanh và sinh thái.

Về nguồn vốn, Quỹ Hỗ trợ nông dân Thành phố liên tục được kiện toàn, với nguồn vốn đạt trên 685,7 tỷ đồng và tổng dư nợ trên 518,1 tỷ đồng, hỗ trợ cho 977 dự án và 11.934 hộ vay vốn phát triển sản xuất. Hoạt động này đã giúp nông dân nguồn lực, củng cố niềm tin vào tổ chức Hội.

Nông dân tiên phong bảo vệ môi trường và xây dựng mô hình xanh

Những năm qua, mô hình "Nông dân tham gia bảo vệ môi trường" đang trở thành điểm sáng tại nông thôn Hà Nội. Xin bà chia sẻ cụ thể hơn về cách Hội Nông dân TP Hà Nội triển khai các mô hình này để tạo không gian xanh, nâng cao ý thức cộng đồng góp phần thực hiện Nghị quyết số 11-NQ/TU ngày 31/5/2017 của Thành uỷ Hà Nội về tăng cường công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn TP?

-Mô hình "Nông dân tham gia bảo vệ môi trường" tại Hà Nội đang tạo không gian xanh ở nông thôn, là điểm nhấn quan trọng trong việc xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu.

Thực hiện sự chỉ đạo của Trung ương Hội và Nghị quyết số 11-NQ/TU ngày 31/5/2017 của Thành uỷ Hà Nội về tăng cường công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn TP đến năm 2020 và những năm tiếp theo, Hội Nông dân TP Hà Nội đã triển khai hàng nghìn mô hình hiệu quả như thu gom rác thải, xử lý chất thải chăn nuôi, xây dựng cánh đồng sạch, đường hoa nông dân. Những hoạt động này nâng cao ý thức cộng đồng, hướng tới nền nông nghiệp xanh, bền vững cho Thủ đô.

Trong những năm qua, Hội Nông dân TP Hà Nội luôn xác định bảo vệ môi trường là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Chúng tôi đã triển khai đồng bộ nhiều hoạt động, từ tuyên truyền nâng cao nhận thức đến xây dựng các mô hình cụ thể.

Nổi bật, hàng năm Hội Nông dân TP Hà Nội tổ chức phát động thi đua xây dựng mô hình “Nông dân tham gia bảo vệ môi trường” gắn với phát động Tết trồng cây “Đời đời nhớ ơn Bác Hồ”, xây dựng “Hàng cây nông dân ơn Bác”. Nhiều hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, phong trào “Chống rác thải nhựa”... cũng được các cấp Hội triển khai rộng khắp, nhằm thay đổi nhận thức và hành vi của nông dân.

Đến nay, các cấp Hội trên địa bàn Thành phố đã xây dựng được 2.170 mô hình bảo vệ môi trường nông thôn với 34.204 thành viên tham gia.

Đặc biệt, Hội Nông dân TP Hà Nội đã trực tiếp hướng dẫn xây dựng và ra mắt các mô hình về: thu gom, phân loại rác thải tại nguồn, hướng dẫn sử dụng rác thải hữu cơ làm phân bón cho cây trồng; mô hình xử lý chất thải trong chăn nuôi bằng công nghệ sinh học, ủ phân vi sinh từ phế thải nông nghiệp; mô hình thu gom vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật, xử lý rơm rạ sau thu hoạch, xây dựng cánh đồng sạch...

Riêng trong năm 2025, hưởng ứng phong trào thi đua Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp, các cấp Hội đã xây dựng 626 mô hình câu lạc bộ "Nông dân bảo vệ môi trường" và 36 mô hình ứng dụng chế phẩm sinh học xử lý rác thải hữu cơ, phụ phẩm nông nghiệp.

Bên cạnh các mô hình trực tiếp xử lý rác thải, từ đầu năm 2025 đến nay, các cấp Hội Nông dân TP Hà Nội cũng đã tổ chức trồng 36.000 cây xanh bóng mát các loại, gắn biển 211 hàng cây, đường hoa, vườn hoa nông dân, và xây dựng, gắn biển 47 mô hình cánh đồng sạch. Ngoài ra, Hội Nông dân cũng vận động 100% hội viên nông dân thực hiện tốt cuộc vận động “Vì môi trường trong sạch, vì sức khoẻ cộng đồng nông dân Hà Nội chỉ sản xuất, chế biến, tiêu dùng và bán ra thị trường các sản phẩm nông nghiệp an toàn”.

Những mô hình này không chỉ trực tiếp giải quyết các vấn đề ô nhiễm tại cơ sở mà còn góp phần quan trọng trong việc nâng cao nhận thức và thay đổi thói quen của cán bộ, hội viên nông dân cũng như toàn thể cộng đồng, tạo thói quen sống thân thiện với môi trường, xây dựng những làng quê sáng, xanh, sạch, đẹp trên địa bàn Thủ đô.

Để tiếp tục phát huy vai trò của nông dân tham gia bảo vệ môi trường, phát triển nông nghiệp đô thị sinh thái, nông thôn hiện đại, giàu bản sắc, trong thời gian tới, Hội Nông dân TP Hà Nội sẽ tập trung chỉ đạo những nhiệm vụ gì để tạo bước đột phá trong nhiệm kỳ mới?

Chúng tôi tập trung chỉ đạo các cấp Hội thực hiện tốt sáu nhiệm vụ trọng tâm: Thứ nhất, đẩy mạnh, đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng; đẩy mạnh sử dụng hiệu quả những ứng dụng Internet, mạng xã hội, nền tảng số “Nông dân Thủ đô”, “Mặt trận số” nhằm nâng cao tính hấp dẫn, thuyết phục trong công tác tuyên truyền, giáo dục.

Thứ hai, tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội, hướng mạnh về cơ sở, lấy chi, tổ Hội Nông dân nghề nghiệp làm nòng cốt để đột phá, làm tốt vai trò cầu nối giữa nông dân với doanh nghiệp, nhà khoa học và nhà nước.

Thứ ba, xây dựng người Nông dân Thủ đô trong kỷ nguyên mới bằng cách khơi dậy lòng yêu nước, ý chí tự chủ, tự lực, tự cường, đổi mới sáng tạo, thực hiện “3 tiên phong” (Tiên phong thoát nghèo và thi đua làm giàu, Tiên phong xây dựng nông dân văn minh, Tiên phong sản xuất xanh, bền vững, chuyển đổi số); mục tiêu là xây dựng người nông dân thời kỳ mới – có tri thức, bản lĩnh chính trị, làm chủ công nghệ số, tiên phong trong nông nghiệp sinh thái.

Thứ tư, phát huy vai trò chủ thể, trung tâm của nông dân trong phát triển nông nghiệp xanh, sinh thái, đẩy mạnh xây dựng các mô hình trình diễn về nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn, thông minh, công nghệ cao, nông nghiệp kết hợp du lịch trải nghiệm.

Thứ năm, đẩy mạnh chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp, xây dựng người nông dân Thủ đô số, tăng cường tập huấn, phổ biến kiến thức và kỹ năng số, vận động nông dân sử dụng thành thạo dịch vụ công trực tuyến, giao dịch không sử dụng tiền mặt trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống.

Thứ sáu, tích cực tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, tăng cường tham gia xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy vai trò nòng cốt tại cơ sở, tham gia công tác hòa giải, tiếp công dân, chủ động nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, phản ánh kiến nghị chính đáng của nông dân để kịp thời tham mưu cho cấp ủy, chính quyền.

Để thực hiện tốt 6 nhiệm vụ trọng tâm trên Hội Nông dân Thành phố có những đề xuất, kiến nghị gì với Thành phố để phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững, xứng tầm với vị thế Thủ đô, thưa bà?

Hội Nông dân TP Hà Nội có 3 kiến nghị trọng tâm đề xuất Thành phố quan tâm trong nhiệm kỳ tới.

Một là, đề nghị Thành phố có chính sách đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo vào sản xuất nông nghiệp thông minh, hữu cơ, theo chuỗi giá trị; hoàn thiện chính sách hỗ trợ về vốn, thuế, đất đai, thị trường tiêu thụ. Đặc biệt, cần gắn kết chặt chẽ mô hình "6 nhà" (Nhà nước, nông dân, nhà khoa học, doanh nghiệp, ngân hàng, nhà phân phối) trong phát triển bền vững nông nghiệp công nghệ cao, đồng thời bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của nông thôn.

Hai là, tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực nông nghiệp và khu vực nông thôn; nâng cao nhận thức và ý thức tuân thủ pháp luật của người dân gắn với chú trọng phát huy dân chủ ở cơ sở; quan tâm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động, tăng cường đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, hướng mạnh về cơ sở.

Ba là, đề nghị Thành phố quan tâm tạo điều kiện bố trí nguồn lực để Hội Nông dân xây dựng các mô hình sản xuất sản phẩm nông nghiệp sạch, nông nghiệp xanh, hữu cơ, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm. Đồng thời, hỗ trợ nguồn lực để các cấp Hội trực tiếp tuyên truyền, vận động và hướng dẫn nông dân thành lập Hợp tác xã kiểu mới, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Những giải pháp và đề xuất này nhằm tiếp tục khẳng định vị thế của Hội Nông dân là lực lượng chính trị – xã hội quan trọng, là cầu nối bền vững giữa Đảng với giai cấp nông dân, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và xây dựng Thủ đô phát triển văn hiến – văn minh – hiện đại – phát triển bền vững trong nhiệm kỳ 2025-2030 và những năm tiếp theo.

Xin trân trọng cảm ơn bà!

×