Ô nhiễm không khí ở đô thị, thành phố: Cần có lộ trình quản lý mô tô, xe máy, ô tô, dịch chuyển sử dụng năng lượng xanh

Sáng 7/11, thực hiện chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng Cục Môi trường và Cục Biến đổi khí hậu tổ chức Diễn đàn “Năng lượng xanh - Thành phố sạch”.

Xây dựng giao thông công cộng, giao thông thông minh

Phát biểu tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành nhấn mạnh, việc phát triển năng lượng xanh không chỉ góp phần giảm phát thải, bảo đảm an ninh năng lượng, mà còn mở ra hướng đi bền vững cho các đô thị lớn như: Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng trong quá trình xây dựng “thành phố sạch”.

"Phát triển năng lượng xanh chính là chìa khóa để thực hiện của mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính, bảo đảm an ninh năng lượng, góp phần quan trọng vào quá trình chuyển đổi năng lượng của Việt Nam đi nhanh hơn, xa hơn và bền vững hơn", Thứ trưởng Lê Công Thành khẳng định.

Đưa ra giải pháp phát triển đô thị xanh và bền vững, ông Trương Mạnh Tuấn, Phó trưởng Phòng Quản lý chất lượng môi trường (Cục Môi trường) cho hay, cần phải tăng cường kiểm soát khí thải từ phương tiện giao thông để cải thiện chất lượng môi trường không khí.

Theo ông Tuấn, không khí ở Hà Nội và TP. HCM là 2 thành phố đang có chỉ số ô nhiễm nặng nhất. Các kết quả theo dõi cho thấy ô nhiễm tập trung vào hàm lượng bụi, trong đó, có bụi mịn (PM2.5).

"Ô nhiễm có tính quy luật theo mùa, từ khoảng tháng 10-11 của năm trước, kéo dài tới tháng 4 năm sau và tập trung chủ yếu tại một số điểm có mật độ giao thông và tập trung nhiều cơ sở sản xuất", ông Tuấn thông tin.

Để hạn chế ô nhiễm không khí, Việt Nam đã xây dựng lộ trình áp dụng quy chuẩn khí thải xe mô tô, xe gắn máy. Trong đó, Hà Nội và TP. HCM áp dụng từ 1/7/2027; các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương còn lại từ 1/7/2028.

Đối với ô tô sản xuất từ năm 2017 đến hết 2021, lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải áp dụng mức 3 (CO 3.0; HC động cơ 4 kỳ 600, động cơ 2 kỳ 7.800, động cơ đặc biệt 3.300) từ 1/1/2026.

Đối với xe ô tô tham gia giao thông trên địa bàn Hà Nội, TP Hồ Chí Minh áp dụng mức 4 (CO 0,5; HC động cơ 4 kỳ 300, động cơ 2 kỳ 7.800, động cơ đặc biệt 3.300) từ 1/1/2027.

Xe ô tô sản xuất từ năm 2022, áp dụng từ 1/1/2026 ở mức 4 (CO 0,5; HC động cơ 4 kỳ 300, động cơ 2 kỳ 7.800, động cơ đặc biệt 3.300).

Xe ô tô sản xuất từ năm 2022, từ 1/1/2032 áp dụng mức 5 (CO 0,3; HC động cơ 4 kỳ 150, động cơ 2 kỳ 7.800, động cơ đặc biệt 3.300).

Xe ô tô sản xuất từ năm 2022, từ 1/1/2028 đối với xe ô tô tham gia giao thông trên địa bàn Hà Nội, TP. HCM áp dụng mức 5 (CO 0,3; HC động cơ 4 kỳ 150, động cơ 2 kỳ 7.800, động cơ đặc biệt 3.300).

Từ ngày 1/1/2029, xe ô tô tham gia giao thông trên địa bàn Hà Nội và TP.HCM phải đáp ứng quy định về khí thải từ mức 2 trở lên.

Ông Tuấn cho rằng, để thực hiện lộ trình trên, cần định hướng cho người dân, nhà sản xuất, nhà hoạch định chính sách. Đồng thời, thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang các phương tiện cá nhân, phương tiện công cộng sử dụng điện, năng lượng sạch.

Để phát triển giao thông xanh ở đô thị, ông Lê Văn Đạt, Phó Giám đốc Học viện Chiến lược, Bồi dưỡng cán bộ xây dựng (Bộ Xây dựng) cho rằng cần phát triển hệ thống giao thông công cộng, ứng dụng công nghệ và quy hoạch thông minh (hệ thống giao thông thông minh, quy hoạch đô thị và giao thông); Áp dụng và nâng cấp tiêu chuẩn khí thải; Xây dựng lộ trình loại bỏ hoặc hạn chế xe phát thải.

Dịch chuyển sang sử dụng năng lượng xanh

Ngoài quản lý, xây dựng lộ trình về xử lý ô nhiễm khí thải từ xe mô tô, xe máy, ô tô. Vấn đề xây dựng nguồn năng lượng xanh đóng vai trò quan trọng. Ông Nguyễn Hùng Dũng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Dầu khí Việt Nam cho hay, các đô thị lớn như Hà Nội, TP. HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng… đang phải đối mặt với tình trạng quá tải về hạ tầng giao thông, áp lực dân số và ô nhiễm không khí ngày càng nghiêm trọng.

Giao thông và công nghiệp tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch được xác định là một trong những nguồn gây phát thải lớn nhất, đóng góp đáng kể vào mức bụi mịn PM2.5 và CO₂ tại các đô thị.

Để chuyển đổi sang năng lượng xanh, ông Dũng cho rằng, cần tập trung phát triển chuỗi cung ứng khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG), phục vụ cho các nhà máy điện, khu công nghiệp, hệ thống giao thông đô thị và logistic xanh; chủ động tham gia chuỗi nhập khẩu, tồn trữ và phân phối LNG, đóng vai trò trung tâm trong chuỗi khí - điện LNG quốc gia.

Xây dựng trạm nạp khí CNG/LNG cho xe buýt, xe tải tại các thành phố lớn – đây là giải pháp khả thi, giảm ngay 20–25% phát thải CO₂ so với dầu diesel. Phối hợp cùng các địa phương để lồng ghép hạ tầng LNG, CNG vào quy hoạch năng lượng đô thị. Tăng cường sản xuất và phân phối nhiên liệu sinh học thế hệ mới mức 5 như E10, B20…kết hợp công nghệ thu hồi và lưu trữ carbon (CCUS).

Về phía quản lý nhà nước, ông Trần Hoài Trang, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) cho hay, trong điều chỉnh Quy hoạch điện VIII cũng đặt mục tiêu về chuyển đổi năng lượng công bằng.

Theo đó, phát triển tối đa nguồn điện từ năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời, điện sinh khối...), tiếp tục gia tăng tỷ trọng của năng lượng tái tạo trong cơ cấu nguồn điện và điện năng sản xuất.

×