Tiếp kiến Tổng Bí thư Tô Lâm: Từ Nghị quyết 57 đến thành công trên đồng ruộng, Nhà khoa học của nhà nông nói gì?

Nghị quyết 57 là "cơ hội vàng" khơi dậy đột phá thể chế, tạo ra giống ngô tăng thu nhập hàng trăm tỷ đồng

Phát biểu tại buổi tiếp kiến Tổng Bí thư Tô Lâm, TS Nguyễn Xuân Thắng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Ngô (Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết: Viện đã chọn tạo được nhiều giống ngô có năng suất, chất lượng cao, đặc biệt thích ứng với biến đổi khí hậu như: TM181, TM237, LVN092 và VN5885. Các giống này mang lại hiệu quả cao trên đồng ruộng, cụ thể giống TM181 cho năng suất trung bình đạt 74,38 tạ/ha, cao hơn đáng kể so với giống đối chứng và hiệu quả kinh tế cao hơn khoảng 10 triệu đồng/ha.

“Nếu tính trên 100.000ha sản xuất ở Tây Nguyên, giống ngô TM181 có thể tăng thu nhập cho người trồng ngô hàng trăm tỷ đồng mỗi năm”- TS Nguyễn Xuân Thắng nói.

TS Nguyễn Xuân Thắng cũng nhấn mạnh thành tựu xuất khẩu nông lâm thủy sản tăng trưởng mạnh mẽ của nông nghiệp Việt Nam những năm gần đây. Theo ông, bên cạnh lợi thế vùng sinh thái, khí hậu, những cơ chế chính sách đổi mới của Đảng và Nhà nước luôn là nền tảng cho ngành nông nghiệp phát triển. Đặc biệt, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị nhấn mạnh vai trò đột phá của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

“Nghị quyết này ra đời đã tháo gỡ hay “cởi trói” rất nhiều những vướng mắc liên quan đến nghiên cứu khoa học trước đây, đồng thời tạo ra rất nhiều cơ chế, chính sách đầu tư, khuyến khích cho nghiên cứu và phát triển khoa học công nghệ. Đối với chúng tôi, các nhà khoa học trẻ, đây thực sự là cơ hội vàng, là bước đột phá về thể chế để khơi dậy tính chủ động, sáng tạo và cũng là trách nhiệm cho các nhà khoa học, tạo động lực cho sự phát triển khoa học công nghệ”, TS Thắng bày tỏ.

Chia sẻ câu chuyện từ một người con sinh ra và lớn lên trong gia đình làm ruộng ở vùng đất khó khăn, TS Mai Văn Trịnh, Viện trưởng Viện Môi trường Nông nghiệp (thuộc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết mục đích ban đầu khi ông theo học ngành nông nghiệp là giúp người nông dân đỡ khổ, thoát được cái nghèo.

Gần 35 năm gắn bó với nông nghiệp, TS Mai Văn Trịnh đã cùng đồng nghiệp đã triển khai nhiều đề tài, dự án về phân tích chất lượng đất, khuyến cáo bón phân, bảo vệ đất chống xói mòn và chuyển giao tiến bộ khoa học giúp nông dân vừa có năng suất cây trồng, vừa đạt hiệu quả kinh tế.

Sau thời gian học sau đại học tại Hà Lan, nhận thấy những thay đổi tiêu cực về môi trường ở quê hương (sông ô nhiễm, không còn rặng tre làng...), TS Trịnh nhận ra rằng: "Muốn có một nền nông nghiệp bền vững thì việc đạt năng suất và sản lượng là quan trọng nhưng việc gìn giữ được tài nguyên, đảm bảo sức khỏe cho người dân còn quan trọng hơn".

Từ đó, ông cùng tập thể Viện Môi trường Nông nghiệp đã đóng góp vào công cuộc xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại và nông dân văn minh bằng các công trình về nông nghiệp hữu cơ, kết quả về tuần hoàn chất thải chăn nuôi và phụ phẩm nông nghiệp cho kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp, xử lý ô nhiễm môi trường để sản xuất ra nông sản sạch. Đặc biệt là xây dựng thành công hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm định các biện pháp giảm phát thải của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho sản xuất lúa, được quốc tế đánh giá cao.

Kiến nghị đầu tư hạ tầng đồng bộ để AI và công nghệ phát huy tối đa

TS Mai Văn Trịnh cũng nhìn nhận nông nghiệp Việt Nam đang phát triển với tốc độ rất cao và đạt vị thế cao trong khu vực và thế giới nhờ áp dụng kịp thời KHCN và phát triển nhanh chóng. Tuy nhiên, ông Trịnh cũng nhấn mạnh những hạn chế của công nghệ 4.0 và AI nếu thiếu đi sự đầu tư đồng bộ về cơ sở hạ tầng.

Ông Trịnh phân tích: AI có thể đưa ra một kế hoạch hoàn hảo về năng suất và chất lượng, nhưng không thể giúp người nông dân miền núi mang nước vào ruộng mà không có các kênh cấp 2, 3, 4, hay giúp người dân ĐBSCL ngăn xâm nhập mặn mà không có đê, cống.

Từ đó, TS Trịnh kiến nghị với Tổng Bí thư: "Các nhà khoa học có tiềm năng cống hiến vô tận cho nền nông nghiệp nước nhà nếu có một không gian và môi trường cũng như cơ sở vật chất, tài chính cho nghiên cứu và chuyển giao".

Phấn khởi chia sẻ tại buổi tiếp kiến với Tổng Bí thư Tô Lâm, ông Nguyễn Đăng Vương, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp sạch Tây Sơn (xã Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị) là 1 trong 32 Nhà khoa học của nhà nông được vinh danh, khẳng định thành công của mình gắn liền với mô hình sản xuất thức ăn chăn nuôi, phân bón từ phế phụ phẩm nông nghiệp và xây dựng mô hình chăn nuôi tuần hoàn khép kín.

Để thực hiện mô hình, ông Vương đã tận dụng phế phẩm, phụ phẩm nông nghiệp để chế biến, ngâm ủ vi sinh rồi trộn với bã bia, tạo ra thức ăn giàu dinh dưỡng cho gia súc, gia cầm. Phân gia súc, gia cầm được đưa vào hầm biogas để cung cấp chất đốt và ngâm ủ thành phân vi sinh bón cho cây trồng.

Hợp tác xã Nông nghiệp sạch Tây Sơn do ông Vương thành lập hiện có 41 thành viên, vốn lưu động 1,6 tỷ đồng, mỗi năm cung cấp ra thị trường 2.600 con lợn với chất lượng thịt thơm ngon.

Ông Vương cảm ơn sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và sự đồng hành, hỗ trợ của Trung ương Hội Nông dân Việt Nam. Đồng thời, ông cũng bày tỏ hy vọng với Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân, những hộ sản xuất kinh doanh như hợp tác xã của ông sẽ được nhận các cơ chế, chính sách hỗ trợ hợp lý, kịp thời để khơi dậy thế mạnh và khát vọng vươn lên làm giàu của mỗi người nông dân.

Phát biểu tại buổi tiếp, Tổng Bí thư Tô Lâm biểu dương, ghi nhận, đánh giá cao những đóng góp của giai cấp nông dân Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam nói chung, và 95 đại biểu Nông dân Việt Nam xuất sắc, Nhà khoa học của nhà nông năm 2025 nói riêng.

Tổng Bí thư nhấn mạnh việc đưa khoa học - công nghệ vào đúng “điểm rơi” của sản xuất. Nhà khoa học hãy xuống đồng ruộng, vào trang trại, vào nhà máy chế biến; doanh nghiệp, hợp tác xã đồng hành cùng nông dân để chuẩn hóa quy trình, chuẩn hóa chất lượng, nâng cao truy xuất nguồn gốc - an toàn thực phẩm, đáp ứng các chuẩn mực thị trường khó tính. Không ngừng đổi mới sáng tạo để phát triển nông nghiệp; đổi mới sáng tạo không ở đâu xa: đó là giống mới, quy trình mới, thiết bị mới, mô hình tín dụng - bảo hiểm nông nghiệp mới.

Tổng Bí thư cũng đề nghị Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương tiếp thu những kiến nghị, giải đáp những thắc mắc, tháo gỡ những khó khăn để nông nghiệp phát triển, nhất là tiếp tục gỡ điểm nghẽn pháp lý, cải cách thủ tục để đầu tư nông nghiệp cho thuê đất, tín dụng, bảo hiểm, logistics được thông suốt; ưu tiên hạ tầng thủy lợi, giao thông nông thôn, số hóa quản lý chuỗi; phát triển thị trường trái phiếu, quỹ đầu tư cho nông nghiệp phù hợp rủi ro mùa vụ; thúc đẩy đào tạo lại lao động nông thôn theo nhu cầu doanh nghiệp…

×