Bình luận
0
Vào các năm 1984 và 1989, lễ hội Tây Sơn Thượng đạo từng được hai tỉnh Gia Lai-Kon Tum và Nghĩa Bình phối hợp tổ chức rất công phu và hoành tráng tại An Khê (thượng đạo) và Tây Sơn (hạ đạo). Hào khí nhà Tây Sơn được tái hiện giữa cồng chiêng, ngựa hí và trống trận.
Giờ đây, khi 2 tỉnh Gia Lai và Bình Định đã hợp nhất thành tỉnh Gia Lai, ký ức lễ hội lịch sử ấy không chỉ gợi lại một thời huy hoàng, mà còn đặt ra khát vọng phục dựng lễ hội vùng mang đậm bản sắc, đánh thức tinh thần liên kết văn hóa giữa đại ngàn và duyên hải.
Ông Phan Duy Tiên, nguyên Trưởng phòng Văn hóa-Thông tin thị xã An Khê (tỉnh Gia Lai cũ), người trực tiếp tham gia hai kỳ lễ hội, nhớ lại: Đầu năm 1984, An Khê có ý tưởng tổ chức kỷ niệm 195 năm Chiến thắng Ngọc Hồi-Đống Đa. Sở Văn hóa-Thông tin tỉnh Nghĩa Bình (khi đó gồm 2 tỉnh Bình Định và Quảng Ngãi) đã cử cán bộ giỏi chuyên môn lên hỗ trợ xây dựng kịch bản lễ hội.
Để tái hiện đội quân Tây Sơn thần tốc tiến ra Bắc tiêu diệt 29 vạn quân Thanh, Ban Chỉ đạo (BCĐ) phải lặn lội lên Đắk Lắk thuê voi đã được thuần hóa. Ngoài ra, bà con xã Phú An và các vùng lân cận cũng được huy động đưa ngựa về khu vực trường Đảng cũ tập luyện diễu hành và đua ngựa.
Trưởng phòng VH-TT lúc bấy giờ, ông Hà Quang Sang, vốn là diễn viên tuồng đã vận động các nghệ sĩ tuồng An Khê ngày đêm tập luyện vở “Quang Trung đại phá quân Thanh”.
Ông cũng mời đoàn tuồng Bình Định với những nghệ sĩ gạo cội lên biểu diễn phục vụ người dân suốt 3 ngày diễn ra lễ hội, trùng dịp Tết Giáp Tý. Bà con được xem voi, đua ngựa, hát tuồng và thi đấu võ đài trong không khí tưng bừng kéo dài suốt 3 ngày đêm.
Sáng mùng 4 Tết, voi, ngựa cùng các đội cồng chiêng Bahnar trống giong cờ mở, tái hiện cảnh nghĩa quân Tây Sơn xuất quân ra trận.
Từ An Khê, hàng trăm người dân hóa thân thành nông dân, binh sĩ, tướng lĩnh tháp tùng ba anh em nhà Tây Sơn xuôi về vùng đất Phú Phong (huyện Tây Sơn). Cả dàn nghệ sĩ tuồng, nghệ nhân cồng chiêng và người dân hai vùng nô nức cùng hòa vào không khí lễ hội.
“Người dân khắp nơi kéo đến sân vận động Phú Phong xem voi, xem ngựa và vui chơi có đến cả vạn người, đông đến nỗi làm Quốc lộ 19 bị kẹt xe. Ở miền Trung-Tây Nguyên thời đó, hiếm có lễ hội nào lớn hơn thế”, ông Tiên nhớ lại.
Từ dấu mốc 1984, An Khê duy trì tổ chức lễ kỷ niệm hằng năm. Những năm lẻ chỉ tổ chức phần lễ với nghi thức dâng hương, dâng hoa tưởng niệm đội quân Tây Sơn và các bậc tiền hiền, hậu hiền.
Phần hội gồm múa lân, biểu diễn võ, chơi cờ tướng, cờ người tại An Khê Trường và chợ cũ; tối đến có võ đài phục vụ bà con vui Tết. Riêng lễ hội quy mô lớn chỉ tổ chức vào các năm chẵn theo chu kỳ 5 hoặc 10 năm.
Tái hiện hình ảnh Vua Quang Trung-Nguyễn Huệ và các võ tướng nhà Tây Sơn trong lễ hội. Ảnh: Nhất Hạnh
Lần thứ hai ngành văn hóa hai tỉnh phối hợp tổ chức là vào năm 1989. Lúc đó, huyện An Khê đã chủ động đặt thêm tên “Lễ hội Tây Sơn Thượng đạo” bên dưới “Lễ kỷ niệm Chiến thắng Ngọc Hồi- Đống Đa”.
Cách đặt tên này không chỉ tạo nên nét riêng để phân biệt với các lễ hội cùng chủ đề diễn ra ở nhiều địa phương khác trong cả nước, mà còn làm nổi bật vai trò lịch sử của An Khê-nơi cuộc khởi nghĩa bắt đầu từ năm 1771.
Lễ hội năm 1989 do không thể thuê voi thật như lần trước, Ban tổ chức đã nhờ nghệ nhân làm voi giả bằng tre, phủ bạt, sơn màu tro cho giống da voi. Hàng chục nài ngựa mặc trang phục như đội quân Tây Sơn xưa diễu hành cùng đoàn ngựa chiến.
Các diễn viên đội văn nghệ An Khê hóa thân thành Vua Quang Trung, hai anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ, nữ tướng Bùi Thị Xuân. Ngoài ra, còn có 4 đội cồng chiêng Bahnar từ An Khê, Kbang và Kông Chro tham gia.
Tái hiện cảnh nghĩa quân Tây Sơn diễu binh trên đường trước khi xuất quân. Ảnh: Nhất Hạnh
Sáng mùng 4 Tết Kỷ Tỵ (1989), đoàn quân Tây Sơn làm lễ dâng hương tại đình An Lũy, sau đó gặp đoàn tuồng Bình Định từ hạ đạo lên tại đèo An Khê. Hai bên phối hợp tái hiện lễ chém xà theo sử sách rồi cùng xuất quân về hạ đạo.
Sau hai kỳ lễ hội đáng nhớ, lễ kỷ niệm Chiến thắng Ngọc Hồi-Đống Đa vẫn được duy trì hằng năm tại vùng cửa ngõ An Khê, nhưng sự phối hợp giữa Gia Lai và Bình Định từng là điểm nhấn kết nối văn hóa, dần phai nhạt theo thời gian.
Giờ đây, khi Gia Lai và Bình Định đã hợp nhất, lễ hội Tây Sơn Thượng đạo nên chăng được khơi dậy, trở lại như một nhịp cầu kết nối quá khứ-hiện tại cho vùng đất mới?
Tiến sĩ Lưu Hồng Sơn, cán bộ Bảo tàng Pleiku, khẳng định: Không gian lễ hội Tây Sơn Thượng đạo tại An Khê có lợi thế lớn khi mang yếu tố “xuyên vùng”, kết nối các dân tộc anh em giữa Tây Sơn thượng và Tây Sơn hạ.
Hào khí Tây Sơn. Ảnh: Nhất Hạnh
Nếu được phục dựng bài bản, lễ hội có thể trở thành sản phẩm văn hóa liên kết vùng, kết nối hệ di tích thông qua các hoạt động trình diễn cồng chiêng, bài chòi, tuồng, võ thuật cổ truyền, chợ phiên…
Việc phục dựng không chỉ để thỏa mãn ký ức hay làm sống lại một giai đoạn lịch sử rực rỡ của địa phương, mà còn nhằm tái định hình nét bản sắc văn hóa chung của tỉnh mới-trong đó lễ hội Tây Sơn Thượng đạo là gạch nối “hai miền di sản”.
Trong tương lai gần, việc nâng tầm Tây Sơn Thượng đạo thành lễ hội cấp vùng, tiến tới công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là hoàn toàn khả thi nếu được đầu tư bài bản.
Những kinh nghiệm quý từ hai kỳ lễ hội trước (năm 1984 và 1989) là nền móng vững chắc để phục dựng, biến lễ hội này thành chuỗi sản phẩm văn hóa-du lịch kết hợp yếu tố trải nghiệm và giáo dục truyền thống.
Cổng sau Di tích quốc gia đặc biệt Tây Sơn thượng đạo. Ảnh: Hoàng Ngọc
Ở góc nhìn doanh nghiệp du lịch, bà Hoàng Thị Thu Sen, Giám đốc Vietravel Bình Định, cho biết: Khu di tích Tây Sơn Thượng Đạo là điểm có thể triển khai sớm nhất tour rừng-biển liên kết giữa hai vùng. Không gian mở, cảnh quan đẹp, giá trị biểu tượng cao… là những yếu tố khiến Tây Sơn Thượng đạo gắn với lễ hội trở thành điểm nhấn trải nghiệm du lịch lẫn giáo dục thế hệ trẻ.
...Tiếng cồng chiêng, trống trận, voi rền, ngựa hí hoà cùng tiếng reo hò vạn người trên đèo An Khê hơn 40 năm trước dường như vẫn còn vọng lại đâu đây, như thanh âm của một mùa hội chưa từng khép.
Giờ đây, khi ranh giới hành chính được nối lại sau gần nửa thế kỷ, thì kết nối văn hóa qua lễ hội sẽ là điểm tựa tinh thần cho hành trình phát triển bền vững của vùng đất mới.
Đoàn Famtrip khảo sát du lịch Gia Lai chụp ảnh lưu niệm trước điện thờ Tây Sơn tam kiệt thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Tây Sơn Thượng đạo. Ảnh: Hoàng Ngọc
Tầm ảnh hưởng của Michael Jackson không chỉ dừng lại trong lĩnh vực âm nhạc mà còn lan tỏa sâu rộng trong đời sống văn hóa đại chúng suốt nhiều thập kỷ.
Chia sẻ
Nhiều khả năng trợ lý Đinh Hồng Vinh sẽ lại tạm thay HLV Kim Sang-sik dẫn dắt U23 Việt Nam tham dự ASIAD 20.
Chia sẻ
Phiên 16/4, cổ phiếu bất động sản bật tăng mạnh nhờ lực kéo từ “họ Vingroup”, giúp VN-Index vượt 1.800 điểm. Tuy nhiên, thị trường vẫn phân hóa khi số mã giảm áp đảo, cho thấy đà tăng phụ thuộc lớn vào nhóm trụ.
Chia sẻ
Tại Liên hoan phim ngắn TP.HCM 2026, giới trẻ TP.HCM sẽ được chuyên gia hướng dẫn, trải nghiệm và làm phim ngắn qua đó mở ra cơ hội kiếm tiền để đổi đời.
Chia sẻ
Glenn Diesen, giáo sư tại Đại học Đông Nam Na Uy, đã kêu gọi chú ý đến cảnh báo của Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev về khả năng tấn công các địa điểm sản xuất máy bay không người lái ở châu Âu cho Ukraine.
Chia sẻ
Cuba có thể đánh bại lệnh phong tỏa năng lượng khắc nghiệt của Mỹ vĩnh viễn nếu đầu tư 8 tỷ USD vào năng lượng tái tạo. Đây là nhận định của tổ chức nghiên cứu Transition Security Project (TSP).
Chia sẻ
Ngày 15/4, tại thủ đô Bắc Kinh (Trung Quốc), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cùng gặp gỡ thanh niên Việt Nam và Trung Quốc đang tham gia Chương trình “Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập”. Buổi gặp gỡ đã để lại ấn tượng sâu sắc trong hành trình của mỗi đoàn viên, thanh viên hai nước trong thời kỳ mới. PV Báo điện tử Dân Việt đang tham dự chương trình có bài ghi nhận về hành trình đầy ý nghĩa này.
Chia sẻ
5 học sinh bị cô giáo phạt tự chích kim tiêm vào tay tại Trường Tiểu học Lương Thế Vinh chỉ số sức khỏe bình thường, chưa ghi nhận dấu hiệu viêm nhiễm sau khi xét nghiệm máu.
Chia sẻ
Lee Ahn bất ngờ cưới IU trong "Vương miện hoàn hảo - Perfect Crown" tập 3-4. Tình cảm nảy nở hay âm mưu hoàng cung? Những bí mật dần hé lộ, kịch tính tăng cao.
Chia sẻ
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định đồng hành cùng doanh nghiệp, yêu cầu giải quyết kiến nghị trong 30 ngày, thúc đẩy cải cách, giảm thủ tục, tạo động lực tăng trưởng hai con số, xử lý nghiêm các hành vi gây phiền hà, nhũng nhiễu doanh nghiệp.
Chia sẻ
Nam thanh niên liên quan đến vụ nữ sinh viên tử vong tại phòng trọ ở Nghệ An đã được gia đình xin chuyển ra Hà Nội điều trị. Nam thanh niên này có 2 vết thương ở vùng cổ và tay trái.
Chia sẻ
Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết: Việt Nam sắp ban hành chính sách mới nhằm thu hút nhiều hơn nữa đầu tư nước ngoài vào Việt Nam, trong đó có các nhà đầu tư Singapore; đề nghị Singapore hỗ trợ Việt Nam xây dựng các trung tâm tài chính quốc tế; mở rộng và nâng cấp mạng lưới các Khu công nghiệp Việt Nam – Singapore (VSIP) thế hệ mới gắn với chuyển giao công nghệ cao.
Chia sẻ
Sáng 16/4, tại Bắc Kinh, đồng chí Bùi Quang Huy, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã hội đàm với đồng chí A Đông, Bí thư thứ nhất Ban Bí thư Trung ương Đoàn TNCS Trung Quốc nhân dịp đoàn đại biểu thanh thiếu nhi Việt Nam tham gia Chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập" tại Trung Quốc.
Chia sẻ
Giá vàng hôm nay trưa 16/4, vàng SJC và nhẫn đồng loạt tiếp tục giảm mạnh. Người mua tiếp tục vắng vẻ dù cửa hàng bán không giới hạn và không "nợ vàng".
Chia sẻ
Quý I/2026, Tập đoàn Hòa Phát sản xuất 3,3 triệu tấn thép thô (phôi thép), tăng 25% so với quý I/2025 và tăng 8% so với quý cuối năm 2025. Sản lượng bán hàng các sản phẩm thép xây dựng, thép cuộn chất lượng cao, thép cuộn cán nóng và phôi thép đạt 3 triệu tấn, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước.
Chia sẻ
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong muốn Việt Nam và Trung Quốc tiếp tục tăng cường hợp tác kết nối giao thông, bao gồm đường sắt, vì sự phát triển xanh và tăng trưởng quốc gia.
Chia sẻ
Trong bối cảnh du lịch trải nghiệm ngày càng lên ngôi, một sự kiện tưởng chừng “kén người xem” lại đang tạo nên sức hút đáng chú ý tại An Giang. Hội thi Chim hót chích chòe than, hút mật 5 màu tỉnh An Giang lần thứ 29, năm 2026, diễn ra tại Khu du lịch Đồi Tức Dụp (xã Ô Lâm), đang chứng minh: những giá trị tự nhiên, nếu được tổ chức đúng cách, hoàn toàn có thể trở thành “nam châm” thu hút du khách.
Chia sẻ
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho rằng, mô hình thí điểm Sở An toàn thực phẩm tại TP.HCM sau 9 năm "mở đường" đã đủ cơ sở thực tiễn để đưa ra lời giải cho bài toán quản lý trên quy mô toàn quốc. Giữa bối cảnh thách thức về thực phẩm bẩn vẫn diễn biến phức tạp, việc quy trách nhiệm về một đầu mối duy nhất được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá, bảo vệ trực tiếp từng bữa ăn của người dân.
Chia sẻ
Theo chuyên gia Nguyễn Mạnh Thắng, việc hình thành vùng phát thải thấp không chỉ là câu chuyện môi trường mà còn là cú hích thúc đẩy tái cấu trúc thị trường phương tiện giao thông, định hình lại thói quen di chuyển và mở ra một giai đoạn chuyển đổi dài hạn đối với đô thị Hà Nội
Chia sẻ
Hướng tới kỷ niệm 120 năm Ngày sinh Tổng Bí thư Hà Huy Tập (24/4/1906-24/4/2026), quần thể khu di tích tại Hà Tĩnh được tu bổ khang trang với nhiều hạng mục cơ bản hoàn thành từ dự án hơn 49 tỷ đồng.
Chia sẻ
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã có Nghị quyết về việc bổ nhiệm lại chức Phó Tổng Kiểm toán nhà nước với bà Hà Thị Mỹ Dung.
Chia sẻ
Trong dòng chảy thị trường bất động sản, khi nhiều doanh nghiệp lựa chọn mở rộng theo quán tính, Danko Group lại kiên định với một hướng đi riêng: phát triển đô thị theo tư duy quy hoạch đồng bộ và bản sắc kiến trúc châu Âu. Năm 2026, việc đồng loạt triển khai Danko Royal và Danko The Country tại Thanh Hóa không chỉ là mở rộng địa bàn, mà còn là bước đi đón đầu chu kỳ tăng trưởng mới. Điều này minh chứng cho tầm nhìn chiến lược, bài bản và giàu khát vọng của Danko Group.
Chia sẻ
Tập đoàn Giống cây trồng Việt Nam (Vinaseed) vừa thông qua kết quả kinh doanh 2025 tại Đại hội cổ đông thường niên với lợi nhuận trước thuế hợp nhất đạt 275,5 tỷ đồng, vượt so cùng kỳ năm trước, EPS tăng vọt 23% lên 12.278 đồng/cổ phiếu.
Chia sẻ
Lời giải thích của Hồng Kim Bảo khiến người hâm mộ cười nghiêng ngả vì sự hài hước của ông.
Chia sẻ
Theo những dự báo lạc quan nhất, châu Âu có đủ trữ lượng nhiên liệu để sử dụng trong ba tháng. Những lời này của Patrick Pouyanné, Giám đốc điều hành của tập đoàn dầu khí khổng lồ Total của Pháp, đã được xếp vào loại "tin tức nóng hổi".
Chia sẻ
Được ví như “thiên đường giải trí giữa vịnh biển Nha Trang”, Hòn Tre đang bứt phá khỏi hình ảnh một điểm nghỉ dưỡng quen thuộc để vươn mình thành “đảo hội nhiệt đới” không ngủ. Với gần 100 hoạt động giải trí, các show diễn quy mô lớn và hệ sinh thái vận hành 24/7 liên tục được làm mới, điểm đến này mang đến một hành trình trải nghiệm bùng nổ, đa sắc và kéo dài không ngừng từ ngày sang đêm.
Chia sẻ
Sự kiện Cafe Show và Tea Show Vietnam 2026 đang diễn ra tại TP.HCM thu hút rất đông người làm trong lĩnh vực trà và cà phê tham gia. Chương trình trình diễn, thưởng thức thử cà phê, trà sữa miễn phí, đặc biệt là cập nhật các xu hướng mới thu hút đông đảo khách hàng.
Chia sẻ
Sút cân, mệt mỏi, khi đi khám, người đàn ông bị phát hiện ung thư gan giai đoạn cuối, tiên lượng xấu. Đáng nói ông từng bị viêm gan B nhưng đã bỏ qua.
Chia sẻ
Giữa cái nắng gay gắt của đại ngàn, công trường Trường Phổ thông nội trú liên cấp xã Tây Giang vẫn khần trương thi công. Hàng chục cán bộ chiến sĩ miệt mài bám trụ, thắp lên niềm hy vọng về một mái trường khang trang vùng biên.
Chia sẻ
Sáng 16/4, tại phiên họp lần thứ 34 của Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng thẳng thắn nhìn nhận, qua nhiều đợt làm việc với EC, Việt Nam vẫn còn tồn tại những sai phạm lặp lại, là nguyên nhân chính khiến việc gỡ "thẻ vàng" còn chậm. Ông đề nghị không để "lỗi cũ lặp lại", siết kỷ luật, hành động đến cùng để gỡ thẻ vàng IUU.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Hoàng Ngọc
