Trích 1 USD trên mỗi tấn gạo xuất khẩu: Góp một đồng – Nâng một tầm

Trích 1 USD từ mỗi tấn gạo xuất khẩu để hỗ trợ nông dân

Tại Hội nghị Thủ tướng đối thoại với nông dân năm 2025, diễn ra ngày 10/12/2025 tại trụ sở Chính phủ - đồng chí Lương Quốc Đoàn, Ủy viên BCH T.Ư Đảng, Chủ tịch BCH T.Ư Hội Nông dân Việt Nam đã nêu một đề xuất tưởng như nhỏ bé nhưng chứa đựng tầm nhìn rất lớn: Trích lại 1 USD từ mỗi tấn gạo xuất khẩu để hỗ trợ nông dân khi gặp khó khăn trong tiêu thụ và ứng phó với những biến động ngày càng phức tạp của thị trường nông sản toàn cầu.

Ngay tại phiên đối thoại, Thủ tướng đã đồng ý về mặt chủ trương và giao Bộ Tài chính chủ trì với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, xem xét cụ thể. Đây là một tín hiệu vui mừng, thể hiện sự lắng nghe và trân trọng của Chính phủ đối với những người làm ra hạt gạo – sản phẩm mang tính chiến lược của quốc gia.

Sự đồng ý này không chỉ là một quyết định hành chính. Nó là lời khẳng định mạnh mẽ rằng, người nông dân – chủ thể của nông nghiệp – xứng đáng được bảo vệ bằng những công cụ chính sách đủ tầm và kịp thời.

Nhiều năm qua, nông dân Việt Nam đã dốc sức trên đồng ruộng, mở rộng diện tích lúa chất lượng cao, áp dụng quy trình canh tác xanh hơn, sạch hơn. Họ là lực lượng làm nên kỳ tích đưa Việt Nam trở thành quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, đóng góp hàng tỷ USD cho nền kinh tế quốc gia mỗi năm.

Ấy vậy mà trong chuỗi giá trị, khi thị trường biến động – tác nhân dễ tổn thương nhất lại chính là nông dân – mắt xích đầu tiên của chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị nông sản xuất khẩu trong nhiều năm qua.

Vì vậy, đề xuất trích 1 USD/tấn gạo thực chất là cách phân phối lại phần giá trị mà nông dân đã tạo ra. Một tấn gạo xuất khẩu thường mang lại vài trăm USD; lấy 1 USD để hỗ trợ khi cần thiết là hoàn toàn khả thi, hợp lý, công bằng và nhân văn.

Khoản đóng góp ấy, không làm giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp xuất khẩu, nhưng đủ để tạo dựng một nguồn lực ổn định, giúp nông dân không phải chịu cảnh “được mùa rớt giá”, hoặc loay hoay mỗi khi thị trường thế giới đảo chiều.

Hạt gạo Việt cần cơ chế tài chính hỗ trợ, phòng ngừa rủi ro

Về mặt chính sách, đây còn là bước đi hướng tới mô hình “kinh tế chia sẻ” mà nhiều quốc gia nông nghiệp tiên tiến đã áp dụng.

Hạt gạo Việt không thể mãi dựa vào nỗ lực tự thân của từng hộ nông dân; cần có những cơ chế tài chính hỗ trợ phòng ngừa rủi ro, tích lũy nguồn lực để đầu tư trở lại cho sản xuất bền vững.

Một USD ấy, khi nhân lên theo hàng triệu tấn gạo xuất khẩu mỗi năm, sẽ tạo ra một quỹ hỗ trợ có quy mô đáng kể – một điểm tựa để nông dân yên tâm sản xuất, doanh nghiệp vững tin liên kết và Nhà nước chủ động điều hành thị trường.

Chúng ta vui mừng khi thấy tiếng nói của nông dân đã được lắng nghe trên diễn đàn đối thoại cao nhất. Sự đồng ý của Thủ tướng thể hiện tinh thần “lấy người dân làm trung tâm” – một quan điểm xuyên suốt và nhất quán của Chính phủ: không để nông dân đứng một mình trước thị trường. Bởi lẽ, sự giàu mạnh của đất nước được gây dựng từ những giọt mồ hôi trên đồng ruộng, từ những mùa lúa vàng tạo nguồn lực ngoại tệ cho nền kinh tế.

Nhưng niềm vui chỉ thật sự trọn vẹn khi đề xuất ấy được nghiên cứu kỹ, thiết kế chính sách phù hợp, minh bạch, có cơ chế điều tiết hài hòa giữa doanh nghiệp – nông dân – Nhà nước.

Điều quan trọng nhất là quỹ phải đến đúng địa chỉ, đúng mục đích, hỗ trợ đúng thời điểm. Khi đó, mỗi USD trích lại không chỉ là con số tài chính mà trở thành biểu tượng của sự tri ân, sự đồng hành giữa Chính phủ với người nông dân, giữa doanh nghiệp với những người tạo ra nguồn nguyên liệu.

Đề xuất trích 1 USD/tấn gạo là thông điệp đẹp: Dù giá trị mỗi tấn gạo có thể lên đến hàng trăm USD, nhưng chỉ một đồng thôi cũng đủ gửi gắm sự sẻ chia và trách nhiệm. Một chính sách nhân văn, thấm đượm tinh thần “gạo thơm là nhờ đất, đất nở hoa là nhờ người”, đặt người nông dân vào đúng vị trí trung tâm của phát triển nông nghiệp.

Hy vọng rằng trong thời gian tới, khi Bộ Tài chính và các bộ ngành hoàn thiện phương án, chính sách này sẽ sớm trở thành hiện thực. Bởi người nông dân Việt Nam – những người làm ra hạt gạo nuôi sống đất nước – xứng đáng nhận được sự bảo hộ tốt hơn, xứng đáng được san sẻ từ chính thành quả mà họ đã cống hiến cho Tổ quốc.

×