Trình Quốc hội cơ chế cho phép tư nhân được nghiên cứu, phát triển điện hạt nhân

Thừa uỷ quyền của Thủ tướng, chiều nay 4/12 tại Hội trường Diên Hồng, Bộ trưởng Bộ Công Thương thay mặt Chính phủ trình Quốc hội xem xét dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026 - 2030.

Cho phép tư nhân nghiên cứu, phát triển điện hạt nhân mô đun nhỏ

Dự thảo Nghị quyết gồm 8 Chương, 24 Điều, quy định một số cơ chế, chính sách để phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, bao gồm: điều chỉnh quy hoạch phát triển điện lực, phương án phát triển mạng lưới cấp điện trong Quy hoạch tỉnh; đầu tư xây dựng dự án điện lực; phát triển điện gió ngoài khơi; mua bán điện trực tiếp; dự án, công trình dầu khí quan trọng, cấp bách của quốc gia; đầu tư xây dựng dự án dầu khí và than; dự trữ quốc gia xăng dầu.

Liên quan đến nội dung đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ vận hành hệ thống điện và thị trường điện, cơ quan soạn thảo đề xuất cho Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia được miễn trừ thời gian hoạt động 03 năm liền kề gần nhất khi xét điều kiện được vay lại, cấp bảo lãnh Chính phủ. 

Về lựa chọn nhà đầu tư dự án đầu tư kinh doanh điện lực, trên cơ sở đề xuất của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ hoặc doanh nghiệp do doanh nghiệp này nắm giữ 100% vốn điều lệ, dự thảo Nghị quyết nêu UBND cấp tỉnh được quyết định chấp thuận cho doanh nghiệp này làm nhà đầu tư các dự án, công trình lưới điện trong Quy hoạch phát triển điện lực hoặc phương án phát triển mạng lưới cấp điện trong Quy hoạch tỉnh. Quy định này được áp dụng đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2030.

Đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2030, ngoài các trường hợp theo quy định của pháp luật về điện lực, pháp luật về đầu tư, pháp luật về đất đai, các trường hợp chấp thuận Nhà đầu tư không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, bao gồm: Dự án, công trình điện lực quan trọng, cấp bách của quốc gia hoặc dự án đặt tại khu vực nhạy cảm về quốc phòng, an ninh được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận trên cơ sở đề xuất của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ hoặc doanh nghiệp do doanh nghiệp này nắm giữ 100% vốn điều lệ;

Các dự án đầu tư xây dựng, nâng cấp, cải tạo các trung tâm điều khiển hệ thống điện quốc gia, hệ thống điện miền. Dự án điện gió ngoài khơi theo quy định tại khoản 2 Điều 13 của Nghị quyết này; Trường hợp nhà đầu tư được chấp thuận thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư kinh doanh điện lực theo quy định của pháp luật về đất đai và đầu tư; trường hợp nhà đầu tư có quyền sử dụng đất được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất có đề nghị thực hiện dự án đầu tư kinh doanh điện lực theo quy định của pháp luật về đất đai.

Dự án điện lực có yêu cầu cấp bách phải thực hiện ngay để bảo đảm an ninh năng lượng, tăng trưởng kinh tế địa phương, hoàn thành tiến độ theo chỉ đạo tại một trong các văn bản sau: Nghị quyết của Chính phủ, Quyết định, Chỉ thị của Lãnh đạo Chính phủ.

Dự án điện lực có yêu cầu cấp bách phải thực hiện ngay để bảo đảm an ninh năng lượng, tăng trưởng kinh tế địa phương, hoàn thành tiến độ theo chỉ đạo tại văn bản thông báo ý kiến, kết luận của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy hoặc Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.

"Nhà nước thực hiện các chính sách khuyến khích doanh nghiệp khu vực nhà nước và tư nhân tham gia nghiên cứu, đầu tư phát triển điện hạt nhân mô đun nhỏ", dự thảo Nghị quyết nêu.

Liên quan đến điện gió ngoài khơi, về khảo sát, lập chủ trương đầu tư, dự thảo Nghị quyết nêu: Chủ đầu tư được sử dụng nguồn chi phí sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp để thực hiện nhiệm vụ.

Được hạch toán vào chi phí sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp trong trường hợp không có nhà đầu tư trúng thầu hoặc không thực hiện theo khoản 3 Điều 27 Luật Điện lực số 61/2024/QH15.

Ngoài các điều kiện và năng lực theo quy định hiện hành, doanh nghiệp đề xuất khảo sát dự án điện gió ngoài khơi phải đáp ứng các điều kiện sau: Có vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng; có vốn chủ sở hữu tối thiểu không thấp hơn 15% tổng vốn đầu tư dự án điện gió ngoài khơi đề xuất. 

Bộ Công Thương công bố định mức diện tích sử dụng khu vực biển để khảo sát và để thực hiện dự án điện gió ngoài khơi phù hợp với điều kiện công nghệ điện gió, điều kiện khu vực biển và thông lệ quốc tế. 

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường quy định tiêu chí, trình tự, thủ tục giải quyết hồ sơ đề nghị giao khu vực biển để khảo sát theo khoản 2 Điều 27 của Luật Điện lực trên cơ sở thứ tự ưu tiên như sau: Doanh nghiệp có năng lực tài chính tốt hơn; Doanh nghiệp đề xuất diện tích khảo sát khu vực biển nhỏ hơn; Thời gian nộp hồ sơ hợp lệ. 

Trường hợp dự án điện gió ngoài khơi đã có nhà đầu tư lập hồ sơ chấp thuận chủ trương đầu tư thì không tiếp nhận, giải quyết hồ sơ đề xuất giao khu vực biển để khảo sát theo khoản 2 Điều 27 của Luật Điện lực.

Về chấp thuận nhà đầu tư dự án điện gió ngoài khơi, dự thảo Nghị quyết nêu các địa phương chấp thuận nhà đầu tư điện gió ngoài khơi bán điện lên lưới điện quốc gia không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư cho doanh nghiệp đáp ứng các điều kiện sau: Có vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng; Có vốn chủ sở hữu tối thiểu không thấp hơn 15% tổng vốn đầu tư dự án điện gió ngoài khơi đề xuất. 

"Có ý kiến thống nhất bằng văn bản của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các cơ quan có liên quan", dự thảo Nghị quyết nêu.

Dự án điện gió ngoài khơi phải có ý kiến từ Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao

Việc lấy ý kiến do cơ quan đăng ký đầu tư thuộc Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện trong quá trình gửi hồ sơ để nghị chấp thuận nhà đầu tư để lấy ý kiến của cơ quan nhà nước có liên quan;

Đối với dự án điện gió ngoài khơi xuất khẩu điện, Thủ tướng Chính phủ giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chấp thuận theo Hiệp định liên Chính phủ; Đối với dự án điện gió ngoài khơi bán điện lên hệ thống điện quốc gia, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư dự án có thuộc Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia và dự kiến điểm gom công suất thuộc địa giới hành chính do mình quản lý.

Bảo đảm đầu tư, ưu đãi và hỗ trợ đối với dự án điện gió ngoài khơi, dự án điện gió ngoài khơi được miễn, giảm tiền sử dụng khu vực biển và được hưởng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư khác theo quy định pháp luật. 

Về cơ chế mua bán điện trực tiếp, giá mua bán điện thông qua cơ chế mua bán điện trực tiếp do bên bán điện và bên mua điện đàm phán, thỏa thuận. Mở rộng đối tượng được trực tiếp tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp cho các đơn vị bán lẻ điện tại khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất, cụm công nghiệp, khu công nghệ cao, khu công nghệ thông tin tập trung, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định cụ thể quy mô Khách hàng sử dụng điện lớn tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp thông qua lưới điện kết nối riêng; cơ chế mua bán điện trực tiếp thông qua lưới điện quốc gia.

×