Xây dựng vùng nguyên liệu chuẩn VietGAP quản lý chặt nguồn gốc, nông sản Việt dễ xuất khẩu, tăng lợi nhuận

Hồng treo gió Lạng Sơn "bay xa" khi sản xuất sạch, an toàn

Ngày 17/01/2025, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) ban hành Quyết định số 372 về kế hoạch hành động đảm bảo chất lượng, an toàn thực phẩm, gia tăng chế biến và phát triển thị trường nông lâm thủy sản năm 2025.

Theo đó, mục tiêu chung là đảm bảo an toàn thực phẩm nông lâm thủy sản; nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị sản phẩm thông qua chế biến sâu, giảm tổn thất sau thu hoạch; phát triển chuỗi cung ứng bền vững, tăng cường tiêu thụ tại thị trường trong nước, mở rộng thị trường xuất khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh của nông lâm thủy sản Việt Nam; hướng đến mục tiêu phát triển ngành nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Mục tiêu cụ thể là hoàn thiện chính sách, pháp luật; Kiện toàn tổ chức, nâng cao năng lực; Đảm bảo chất lượng, an toàn thực phẩm nông lâm thủy sản; Gia tăng chế biến, bảo quản nông lâm thủy sản; Phát triển thị trường nông lâm thủy sản.

Thực hiện Quyết định số 372 ngày 17/01/2025 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), ông Lương Trọng Quỳnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn đã ký kế hoạch số 186 ngày 10/7/2025 ban hành kế hoạch hành động đảm bảo chất lượng, an toàn thực phẩm, gia tăng chế biến và phát triển thị trường nông lâm thủy sản năm 2025.

Một trong những nhiệm vụ tỉnh Lạng Sơn đặt ra, đó là mạnh phát triển các vùng sản xuất hàng hóa tập trung quy mô lớn áp dụng tiêu chuẩn sản xuất bền vững (VietGAP, hữu cơ, sinh thái, tuần hoàn...); đẩy mạnh cấp mã số vùng trồng; hỗ trợ nhân rộng các chuỗi liên kết sản xuất và chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn; đẩy mạnh chuyển đổi số, số hóa các cơ sở chế biến, kinh doanh nông lâm thủy sản; đưa các tiêu chí ATTP vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, lồng ghép với các chương trình, kế hoạch của cơ quan, đơn vị và xác định bảo đảm ATTP là nhiệm vụ trọng tâm cần thực hiện thường xuyên, có sự chỉ đạo, giám sát, phối hợp của các cấp, các ngành, các đơn vị trên địa bàn toàn tỉnh.

Thực hiện nhiệm vụ trên, năm 2025, tỉnh Lạng Sơn đã ra soát, chứng nhận nhiều mô hình nông nghiệp đạt các tiêu chuẩn để xuất khẩu cũng như tiêu thụ trong nước, đảm bảo ATTP. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lạng Sơn, hiện nay, toàn tỉnh có hơn 6.700 ha cây trồng đã được chứng nhận VietGAP, GlobalGAP hoặc hữu cơ, tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu và nâng cao giá trị sản phẩm. Sản lượng lương thực hằng năm duy trì trên 305 nghìn tấn, bảo đảm an ninh lương thực, ổn định giá cả thị trường.

Hồng vành khuyên là cây trồng chủ lực ở Lạng Sơn. Với định hướng mở rộng diện tích trồng hồng, cải tạo vườn cây già cỗi, xây dựng vùng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh đã tổ chức các Hội nghị tập huấn kỹ thuật canh tác hồng vành khuyên; xúc tiến tiêu thụ sản phẩm; hỗ trợ bán hàng trên các nền tảng số.

Bên cạnh đó, Trung tâm Khuyến nông tỉnh cũng hướng dẫn chi tiết về kỹ thuật trồng, chăm sóc, phát hiện và phòng trừ sâu bệnh; kỹ thuật thu hái, bảo quản và chế biến quả hồng. Đây là những kiến thức thiết thực giúp bà con canh tác hiệu quả hơn.

Điển hình là HTX Nông sản Toàn Thương (xã Na Sầm) với mô hình sản xuất hồng vành khuyên treo gió và hồng sấy dẻo. Trước đây, hầu hết sản phẩm của HTX chủ yếu phụ thuộc vào thương lái, giá cả bấp bênh, kéo theo hiệu quả kinh tế của các hộ trồng hồng cũng thiếu ổn định.

Để nâng tầm giá trị quả hồng vành khuyên, cùng với sự hộ trợ của địa phương và tỉnh, chị Vương Thị Thương đã tìm hiểu, học kinh nghiệm, kỹ thuật trồng, chăm sóc và chế biến hồng treo gió ở Đà Lạt và một số nước khác, lựa chọn ứng dụng công nghệ Nhật Bản vào sản xuất.

“Tôi áp dụng khoa học kỹ thuật hiện đại vào sản xuất, từ khâu xử lý ban đầu như máy gọt vỏ, máy sấy, hệ thống xử lý nhiệt, nhà kính bảo đảm vệ sinh, an toàn thực phẩm, máy hút chân không, đóng gói… Tôi cũng kết nối được với các chuyên gia về bảo quản sau chế biến để có quy trình chuẩn bảo đảm chất lượng và kéo dài thời gian sử dụng sản phẩm", chị chia sẻ.

Đến nay, chị Thương đã xây dựng thành công quy trình sản xuất hồng sạch theo tiêu chuẩn VietGAP. Hồng sau khi thu hoạch được gọt vỏ, treo giàn trong nhà kính khoảng 15-20 ngày. Trong quá trình treo đến ngày thứ 5-7, hồng được massage để tăng vị dẻo tạo mật ngọt tự nhiên, không bị chát.

Sản phẩm hồng treo gió có thể bảo quản lâu, dễ dàng vận chuyển đi xa và bán được quanh năm. Nhờ đó, hồng vành khuyên của huyện Văn Lãng được nâng tầm giá trị lên gấp 20 lần.

Để tiêu thụ sản phẩm, chị Thương đã bán hàng trên các ứng dụng thương mại điện tử, xây dựng website nongsantoanthuong.vn, đưa sản phẩm lên Shopee, TikTok, Facebook… Bình quân mỗi tháng, HTX bán từ 100 – 200 sản phẩm trực tuyến, thị trường đã mở rộng đến Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ninh...

Với thành quả trên, hiện HTX Nông sản Toàn Thương đã tạo việc làm cho hơn 100 lao động, với sản phẩm chủ lực là hồng treo gió, đạt doanh thu 5 tỷ đồng và lợi nhuận 2,2 tỷ đồng/năm.

Quản lý chặt nguồn gốc nông sản

Tại Lai Châu, thực hiện Quyết định số 372 ngày 17/01/2025 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), UBND tỉnh cũng đã ban hành Kế hoạch số 843 ngày 27/2/2025 về đảm bảo chất lượng, an toàn thực phẩm, gia tăng chế biến và phát triển thị trường nông lâm thủy sản năm 2025 trên địa bàn tỉnh.

Theo đó, Lai Châu đề ra mục tiêu: Hệ thống quản lý chất lượng, chế biến và phát triển thị trường nông lâm thủy sản từ tỉnh đến cơ sở được kiện toàn phù hợp với phân công, phân cấp.

Trên 80% cán bộ quản lý chất lượng, ATTP, chế biến và phát triển thị trường nông lâm thủy sản các cấp được đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ.

Tỷ lệ cơ sở sản xuất, kinh doanh nông lâm thủy sản đề nghị cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện ATTP được thẩm định, cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện ATTP đạt trên 90% (năm 2024: 71/71 cơ sở được cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP).

Duy trì 100% số cơ sở sản xuất, kinh doanh nông lâm thủy sản nhỏ lẻ ký cam kết tuân thủ quy định ATTP (năm 2024: 1117 cơ sở ký cam kết).

Duy trì 100% tỷ lệ mẫu không vi phạm các quy định về ATTP (năm 2024: 131/131 mẫu không vi phạm các quy định về ATTP).

Duy trì diện tích trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản được chứng nhận áp dụng tiêu chuẩn RA, VietGAP, hữu cơ và tương đương (năm 2024: 296,04 ha được chứng nhận).

Để quản lý chặt chẽ nguồn gốc nông sản, thực phẩm trên thị trường và minh bạch thông tin sản phẩm tới người tiêu dùng, ngành nông nghiệp và môi trường tỉnh Lai Châu đã đẩy mạnh hỗ trợ các HTX, doanh nghiệp về phát triển hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản. Nhờ đó, sản phẩm tiêu thụ ổn định và nhiều mặt hàng được người tiêu dùng ưa chuộng.

Gia đình anh Đỗ Văn Thắng ở phường Đoàn Kết là một trong những hộ có diện tích chè được cấp mã số vùng trồng từ năm 2023. Theo chia sẻ của anh Thắng, trước kia, chè búp tươi chủ yếu bán cho thương lái, giá bấp bênh. Từ khi được cấp mã số vùng trồng, sản phẩm được công ty bao tiêu, giá ổn định hơn, gia đình yên tâm đầu tư chăm sóc. Để được cấp mã số, vùng sản xuất phải tuân thủ nghiêm ngặt từ quy trình canh tác, diện tích tối thiểu, ghi chép nhật ký sản xuất đến sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Hiện, gia đình anh có 25ha chè shan được cấp mã số vùng trồng là VN-12-105-03403-3-24, trừ chi phí mỗi năm thu về hơn 200 triệu đồng.

Ông Lê Văn Phượng - Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên Trọng Nghĩa, xã Tân Uyên cho biết, cấp mã số vùng trồng không chỉ là điều kiện kỹ thuật mà còn thay đổi tư duy sản xuất của bà con. Nông dân được tập huấn quy trình VietGAP, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đúng chuẩn, ghi chép nhật ký canh tác. Từng thửa ruộng, vườn cây được gắn mã định danh, khi thu hoạch đều có thể truy xuất ngược lại nguồn gốc. Nhờ vậy, sản phẩm như cà chua, dưa baby, cần tây, các loại rau cải sạch của công ty đã xuất khẩu qua thị trường các nước như: Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc và cửa hàng, siêu thị ở Hà Nội. Trung bình một năm công ty xuất bán 2.000 tấn rau, củ, quả các loại.

Theo ông Nguyễn Thành Đồng - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lai Châu, đến nay, tỉnh có 36 mã số vùng trồng được cấp (trong đó có 30 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu và 6 mã số vùng trồng phục vụ nội tiêu) với tổng diện tích trên 3.284ha. Duy trì 21/36 mã vùng trồng với tổng diện tích 2.242,02ha, trong đó 13 mã số vùng trồng chuối (2.098,5ha), 3 mã số vùng trồng chanh leo (56,6ha), 4 mã số vùng trồng chè (61,88ha), 1 mã số vùng trồng rau (25,04ha). Ngoài ra, cấp 20 mã số cơ sở đóng gói, hiện đang duy trì 10 mã số cơ sở đóng gói chuối xuất khẩu.

"Việc duy trì và mở rộng các mã số vùng trồng không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu còn góp phần nâng cao ý thức sản xuất an toàn đối với nông hộ. Các doanh nghiệp, HTX trên địa bàn tỉnh ngày càng chú trọng đầu tư hạ tầng, áp dụng công nghệ cao nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh hướng tới mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững, hiện đại và hội nhập sâu rộng. Từ đó, nâng cao thu nhập cho nông dân và khẳng định vị thế nông sản Lai Châu trên thị trường trong nước và quốc tế.

×