Xóa nhà tạm, nhà dột nát cho người nghèo, nhìn từ kinh nghiệm của tỉnh Nghệ An

Tỉnh Nghệ An phấn đấu hoàn thành chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát trước 31/7

Tại tọa đàm: "Mái ấm cho đồng bào: Những nỗ lực phi thường" do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức mới đây, bà Võ Thị Minh Sinh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội, Phó Trưởng ban Chỉ đạo về xóa nhà tạm, dột nát tỉnh Nghệ An cho biết, từ năm 2019-2022, trong 3 năm, tỉnh Nghệ An đã kêu gọi vận động và hỗ trợ được khoảng 4.793 ngôi nhà. Giai đoạn từ năm 2022-2025, cũng trong vòng 3 năm, Nghệ đã làm được 15.511 ngôi nhà.

Đến ngày 29/5/2025, Nghệ An đã hoàn thành 18.511/21.042 ngôi nhà, được 88%, số còn lại đã cơ bản khởi công, chỉ còn khoảng trên 400 căn sẽ khởi công trong tháng tới.

"Trong tháng 6 này, Nghệ An sẽ có 15/20 huyện, thành thị tổng kết Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát. Trong tháng 7, 5 địa phương còn lại sẽ hoàn thành và có cam kết hoàn thành trước 31/7; đối với nhà cho những người có công, gia đình chính sách, gia đình liệt sĩ, chúng tôi phấn đấu sẽ trao vào dịp ngày 27/7. Tỉnh Nghệ An phấn đấu hoàn thành toàn bộ 21.042 ngôi nhà trước 31/7. Đây là một chiến dịch phấn đấu về đích trước 90 ngày tính theo mốc 31/10 theo quy định của Trung ương", bà Sinh thông tin.

Nói về ý nghĩa của chương trình, bà Sinh cho rằng, đây là chương trình không chỉ mang lại mái ấm cho những hộ yếu thế, hộ có nhu cầu về nhà ở, mà còn mở ra chốn bình yên, một nơi để trở về và an cư lạc nghiệp. Từ đó, các hộ nghèo yên tâm tập trung lao động, tăng gia sản xuất, từng bước vươn lên thoát nghèo.

Chương trình này không chỉ là chính sách đúng đắn của Đảng và Nhà nước mà còn là tiếng gọi từ sâu thẳm trái tim mỗi người, thể hiện tinh thần đoàn kết, truyền thống quý báu của dân tộc về tình yêu thương đùm bọc, đồng thời lan toả sự đoàn kết mạnh mẽ, gắn kết trong cộng đồng và giảm khoảng cách giàu nghèo, đảm bảo an sinh xã hội. Điều này cũng góp phần phát triển kinh tế xã hội và kêu gọi đầu tư phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Nói về những điểm nhấn của chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát ở Nghệ An, bà Sinh cho rằng, có vai trò đóng góp vô cùng to lớn của lực lượng công an, quân đội. "Đâu cần thì công an, bộ đội có, nơi nào khó thì có công an, bộ đội".

Theo Phó Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An, ở chương trình này, lực lượng vũ trang được nhân dân Nghệ An, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số miền núi, đánh giá và đưa ra "nhiều cái nhất".

Thứ nhất, lực lượng vũ trang đã hưởng ứng chương trình sớm nhất. Đối với Nghệ An, số lượng ban đầu đăng ký là 1.000 căn nhà nhưng ngay sau đó, Mặt trận Tổ quốc tỉnh phối hợp với Công an Nghệ An khảo sát có thêm 1.420 căn nhà tại 27 xã biên giới thuộc 6 huyện của Nghệ An, với chiều dài biên giới 468 km, địa bàn rất khó khăn. Các lực lượng vũ trang đã tham gia mạnh mẽ, tạo được động lực cho cả hệ thống chính trị, đặc biệt là Ban Chỉ đạo.

Thứ hai, số đăng ký nhiều nhất. Lúc đầu đăng ký 1.000 căn nhà, sau lên 2.420 căn nhà và đến lúc này là 3.950 căn nhà được các lực lượng vũ trang hỗ trợ người dân ở Nghệ An.

Thứ ba, Công an Nghệ An xung phong và nhận những địa bàn khó khăn nhất, biên giới, vùng sâu, vùng xa.

Thứ tư, các lực lượng vũ trang huy động đông nhất, không chỉ đội ngũ công an mà còn có lực lượng quân đội, biên phòng, dân quân tự vệ và cả hệ thống chính trị, bà con lối xóm. Việc huy động lực lượng này đã tạo thành ngày hội làm nhà cho đồng bào miền núi ở biên giới.

Thứ năm là triển khai nhanh nhất. Trong vòng 3 tháng đã có gần 2.000 ngôi nhà được tiếp nhận và người dân có nhà ở mới. Đây là điều rất là tích cực.

Thứ sáu là cách làm bài bản nhất; không chỉ phát động, trực tiếp làm mà còn xây dựng những phần mềm để quản lý.

Thứ bảy là sự lan tỏa mạnh nhất.

Thứ tám, bà con dân tộc thiểu số, đồng bào nghèo, những người yếu thế vui, phấn khởi.

Chia sẻ một số kinh nghiệm trong công tác xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn tỉnh Nghệ An, bà Sinh nhấn mạnh, cần phải có sự lãnh đạo của Đảng, sự đổi mới trong việc lãnh đạo, chỉ đạo. "Ban đầu, chúng tôi tham mưu cho Bí thư Tỉnh ủy có thư kêu gọi hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát. Sau chúng tôi đã tham mưu Tỉnh ủy ban hành Chỉ thị 21 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong việc kêu gọi, vận động, hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2023-2025. Chúng tôi đã có khảo sát toàn diện trên địa bàn toàn tỉnh với 24 trường thông tin về tất cả các hộ nghèo và sau khi có số lượng khảo sát trên 16.000 căn nhà ở giai đoạn một, chúng tôi đã tổ chức phát động, kêu gọi các doanh nghiệp, các nhà hảo tâm.

Cùng với thực hiện Chỉ thị 21, chúng tôi thành lập 482 Ban chỉ đạo các cấp với 34.355 thành viên. Nhưng quan trọng nhất là chúng tôi có một số nguyên tắc, quy chế trong việc phân công nhiệm vụ và phát động tính tiên phong của các sở, ban, ngành. Các sở, ban, ngành phải đứng ra tiên phong đăng ký hỗ trợ nhà và cán bộ, đảng viên từ tỉnh đến huyện, xã đều đăng ký ít nhất mỗi người một ngày lương.

Một điểm nữa đến bây giờ chúng tôi vẫn làm là đưa kết quả triển khai hỗ trợ nhà của các tổ chức chính trị và của các cấp ủy, chính quyền vào tiêu chí thi đua, khen thưởng hằng năm. Đặc biệt, năm nay, chúng tôi cũng có nhiều mô hình mới, ví dụ sau khi tìm được những khó khăn, vướng mắc ở địa phương như ở huyện Tương Dương, chúng tôi tổ chức chiến dịch 90 ngày để làm nhà cho bà con, kịp nước rút vào tháng 7. Bên cạnh đó, ở huyện Quỳ Hợp, chúng tôi tổ chức khởi công đồng loạt tất cả các ngôi nhà để đảm bảo hoàn thành tiến độ và có rất nhiều cán bộ chủ chốt cấp ủy, chính quyền địa phương đứng ra bảo lãnh nguyên vật liệu trong lúc Trung ương chưa kịp có nguồn tiền thực về. Chúng tôi đã mạnh dạn phân bổ nguồn trên giấy và ở cấp cơ sở cũng mạnh dạn và bản lĩnh bảo lãnh nguyên vật liệu cho bà con".

Hỗ trợ nhà là bước khởi đầu, cần hỗ trợ người nghèo thoát nghèo bền vững

Theo Phó Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An, việc hoàn thành một ngôi nhà cho người dân mới chỉ là bước khởi đầu là điểm xuất phát cho một quá trình hỗ trợ lâu dài hơn.

Thực tế, có những ngôi nhà khi chúng tôi đến trao thì bên trong gần như không có gì. Khi chúng tôi tặng ảnh Bác Hồ và cờ Tổ quốc, đó là những vật đầu tiên được treo trong nhà. Căn nhà vẫn còn rất trống trải. Đây là điều mà chúng ta cần nhìn nhận rõ.

Vấn đề thứ hai, cần có các chính sách hỗ trợ sinh kế như cấp cây giống, con giống, tổ chức đào tạo nghề, giới thiệu tư vấn nghề… để người dân có điều kiện ổn định cuộc sống sau khi đã có chỗ ở.

"Tại Nghệ An, chúng tôi đang triển khai Quỹ Vì người nghèo, do Mặt trận Tổ quốc phát động hằng năm vào ngày 17/10. Quỹ này dùng để hỗ trợ các hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn trong tất cả các mặt của cuộc sống. Ngay đối với những hộ có nhà này, chúng tôi cũng suy nghĩ và có một số cơ sở hình thành Quỹ Tu bổ, sửa chữa những ngôi nhà. Quan trọng nhất vẫn là thuyết phục, vận động người dân biết ngôi nhà "ba cứng" mà họ được trao chỉ là điểm khởi đầu. Sự bền vững thực sự đến từ chính người sử dụng, từ cách họ chăm sóc, giữ gìn và từng bước hoàn thiện mái ấm ấy để trở nên ấm áp và đầy đủ hơn", bà Sinh nhấn mạnh.

Theo bà Sinh, cùng với việc hỗ trợ nhà ở, các hạng mục như trường học, cầu dân sinh, nước sinh hoạt hay những bữa cơm có thịt cho trẻ em cũng là những vấn đề rất quan trọng. 

Chúng ta đã có nhiều chương trình như "trao cần câu", nhưng nếu trao cần câu mà người nhận không có tư duy muốn đi câu thì cần câu ấy cũng chỉ nằm một chỗ. Trách nhiệm của cả hệ thống chính trị cần tiếp tục thuyết phục, vận động, lan tỏa những mô hình hay, những điển hình tiêu biểu trong xây dựng, sản xuất và lao động để bà con nhìn vào, học theo, từ đó từng bước vươn lên thoát nghèo, từng bước trở thành những hộ khá, hộ giàu.

×