Bình luận
0
Nguyễn Công Trứ là nhân vật kiệt xuất cuối thế kỷ 18 nửa đầu 19. Ông là nhà quân sự, nhà kinh tế, nhà thơ lỗi lạc…
Nói đến Nguyễn Công Trứ, nhiều người Quảng Nam chỉ biết việc ông dâng sớ xin ra chiến đấu bảo vệ Đà Nẵng khi đã 80 tuổi, nhưng ít người biết trước đó gần 20 năm ông cũng là tác giả của hệ thống phòng thủ cửa biển Đà Nẵng.
Nguyễn Công Trứ (1778 -1858).
Nguyễn Công Trứ tự Tồn Chất, hiệu Ngộ Trai, biệt hiệu Hy Văn, sinh ngày 19.12.1778, người làng Uy Viễn, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Lúc nhỏ ông là học trò xuất sắc, nổi tiếng thông minh, hay chữ, lanh lợi nhưng cũng đầy cá tính.
Con đường khoa cử của ông khá lận đận, mãi đến năm 41 tuổi (1819) ông mới đậu Giải nguyên (đỗ đầu kỳ thi Hương).
Hoạn lộ của ông lại còn sóng gió hơn nữa, đã nhiều lần lên cao ngất ngưởng, làm Tổng đốc Thượng thư nhưng cũng 5 lần bị giáng, có lần bị giáng liền 4 cấp, một lần bị lột sạch chức tước, đuổi đi làm lính (1843), một lần bị kêu án “trảm giam hậu”(1841).
Nguyễn Công Trứ từng trải qua các chức vụ: Hành tẩu Quốc sử quán (1820); Tri huyện Đường Hào, Hải Dương (1823); Tư nghiệp Quốc tử giám (1824), Phủ thừa Thừa Thiên (1825); Thị lang bộ Hình (năm 1826); Hữu tham tri bộ Hình, sung chức Dinh điền sứ, chuyên coi việc khai khẩn đất hoang (1828); Bố chánh Hải Dương (1832) rồi thăng Tham tri bộ Binh, giữ chức Tổng đốc Hải An...
Sau nhiều thăng giáng, năm 1845 Nguyễn Công Trứ làm Chủ sự bộ Hình, năm sau làm quyền Án sát Quảng Ngãi, rồi đổi ra làm Phủ thừa Thừa Thiên, năm 1847, thăng Phủ doãn.
Khi tròn bảy mươi tuổi (1847), Nguyễn Công Trứ xin về hưu, nhưng vua Thiệu Trị không cho. Sau khi Tự Đức lên ngôi, ông mới được toại nguyện. Ông mất ngày 14.11.1858. Mộ ông hiện nay còn tại xã Xuân Giang, huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh.
Mặc dù là quan văn nhưng Nguyễn Công Trứ phải làm tướng, cầm quân ra trận. Tuy vậy ông đánh đâu thắng đó, từng dẹp giặc Khách (năm 1835) và góp nhiều công lớn trong cuộc chiến tranh Việt - Xiêm (1841-1845).
Nguyễn Công Trứ còn là nhà kinh tế đại tài. Trên cương vị Doanh điền sứ, ông chiêu mộ dân nghèo, quai đê lấn biển, khai hoang lập ấp. Ông là người khai sinh các huyện Kim Sơn (Ninh Bình), Tiền Hải (Thái Bình). Đền thờ của ông ở hai huyện này còn lớn hơn ở quê nhà Nghi Xuân. Nhiều làng còn tôn ông là Thành hoàng.
Nguyễn Công Trứ là nhà thơ lỗi lạc, có vị trí đáng kể trong văn học Việt Nam. Thơ văn của ông mang màu sắc thời đại rõ rệt, tập trung vào ba chủ đề chính: Luận về chí nam nhi; luận về cảnh nghèo và thế thái nhân tình; luận về chữ nhàn.
Nguyễn Công Trứ cũng là tác giả của nhiều bài ca trù nổi tiếng. Ông cũng để lại rất nhiều giai thoại “ngông thấu trời xanh”. Ngày nay nói đến Nguyễn Công Trứ nhiều người có thể đọc vanh vách những bài thơ nổi tiếng của ông như: Chí nam nhi, Chí làm trai, Cây thông, Bỡn nhân tình, Kẻ sĩ, Hàn nho phong vị phú…
Nhận được những tin tức xấu từ Trung Hoa về cuộc chiến tranh nha phiến năm 1840, Trung Quốc phải mở cửa thông thương và nhường Hồng Kông cho Anh, vua Minh Mạng lấy làm ưu tư nghĩ đến số phận của Việt Nam và liên tưởng đến Đà Nẵng, nơi được xem là yết hầu phòng thủ của kinh đô Huế, lâu nay vốn bị người Anh dòm ngó.
Nhà vua liền cử Nguyễn Công Trứ, lúc này đang là Tham tri bộ Binh, người được xem là “văn võ song toàn”, có tầm nhìn chiến lược vào Quảng Nam thanh tra việc phòng thủ Đà Nẵng và tấu trình cho nhà vua rõ về khả năng phòng thủ của Đà Nẵng cũng như những tăng cường cần thiết.
Một góc thành Điện Hải.
Sau khi kiểm tra toàn bộ hệ thống phòng thủ, Nguyễn Công Trứ đã dâng lên Minh Mạng một bản tấu trình phân tích cụ thể vai trò quan trọng của cửa biển Đà Nẵng cũng như tình hình phòng thủ tại đây và đưa ra nhiều đề nghị quan trọng, trong đó có mấy điều cơ bản:
- Tăng cường lực lượng hải quân cho Đà Nẵng bằng các loại tàu lớn như Thụy Long, Phấn Bằng, Thanh Loan… Mỗi tàu phải có đủ 100 thủy thủ, trang bị 15 đại bác, 100 súng điểu thương, 15 ngọn giáo.
- Tăng cường phòng thủ ở hai thành Điện Hải, An Hải để kiểm soát cửa biển Đà Nẵng bằng cách tăng thêm quân, số lượng vũ khí (nhất là đại bác) và hệ thống hào lũy.
- Xây dựng thêm nhiều pháo đài phòng ngự ở hai bên cửa biển nhất là dưới chân Hải Vân và Sơn Trà. Trước mắt là xây một pháo đài Phong Hải ở vị trí Mỏ Diều, nằm ở phía tây bán đảo Sơn Trà, nơi được xem là có vị trí lợi hại có thể ngăn chặn tàu nước ngoài tiến vào cửa biển để đổ bộ lên đất liền.
Tờ tấu trình dâng lên, nhà vua rất hài lòng, đã chuẩn y tất cả đề nghị của Nguyễn Công Trứ. Nhà vua còn đi xa hơn, ngoài 5 chiến thuyền hạng lớn, còn tăng thêm 5 chiến thuyền hạng trung có bọc đồng được trang bị đầy đủ binh sĩ và vũ khí; buộc Tuần vũ Quảng Nam phải tăng cường cho Đà Nẵng thêm 600 quân.
Nhà vua cũng điều Tham tri bộ Lễ Nguyễn Tri Phương, người được đánh giá là có “thiên tư về quân sự” nhận chức Tuần vũ Nam - Ngãi, triển khai các đề nghị của Nguyễn Công Trứ và trực tiếp chỉ huy phòng thủ Đà Nẵng.
Nhờ những phân tích, đánh giá và đề xuất của Nguyễn Công Trứ và những triển khai của Nguyễn Tri Phương mà vào thời đó cửa biển quan yếu này được xem là nơi có sự phòng thủ vững chắc nhất trong các cửa biển của nước ta.
Sau này dưới thời Thiệu Trị và Tự Đức, công cuộc phòng thủ Đà Nẵng luôn được quan tâm, tăng cường, làm cho “Cửa biển quan yếu này đã được che chở bằng một hệ thống phòng thủ gồm nhiều đồn lũy và thành trì cùng với hải lực và bộ binh được trang bị vũ khí tối đa. Tất cả được sắp đặt hợp lý, chặt chẽ để có thể cứu ứng, hỗ trợ lẫn nhau khi hữu sự…” (Võ Văn Dật - Lịch sử Đà Nẵng).
Rất tiếc, sự lạc hậu về vũ khí cũng như của cả hệ thống chính trị làm cho những cố gắng của Nguyễn Công Trứ và cả triều đình nhà Nguyễn không giúp cho Đà Nẵng trụ vững trước vũ khí hiện đại và dã tâm của người Pháp.
Có lẽ do tin vào những hiểu biết của mình về việc phòng thủ Đà Nẵng cộng thêm tinh thần hành động của một “kẽ sĩ” chân chính, một chút “ngông” trời phú, năm 1858, khi liên quân Pháp - Tây Ban Nha tấn công vào Đà Nẵng, Nguyễn Công Trứ cũng đã dâng sớ xin vua Tự Đức cho lên đường ra mặt trận Đà Nẵng. Rất may là Tự Đức không đồng ý vì cho rằng “không lẽ đất nước này hết người nên phải để một ông già 80 tuổi ra trận”!
Với con số may mắn hôm nay 14/2, con giáp tuổi Ngọ và Mão có một ngày Valentine tràn ngập tình yêu, người độc thân có thể có tình yêu đẹp.
Chia sẻ
Văn khấn mời ông bà về ăn Tết ngoài mộ 2026 không chỉ là lời thỉnh mời trang nghiêm mà còn gửi gắm ước nguyện một năm mới bình an, gia đạo hòa thuận.
Chia sẻ
Giáo dục con cái thật sự là cả một nghệ thuật!
Chia sẻ
Dân Việt gửi đến bạn 16 lời chúc Valentine 2026 hay, phù hợp với nhiều giai đoạn tình cảm – từ mới yêu đến đã bên nhau nhiều năm.
Chia sẻ
Khi vua Lê Thái Tông lớn, đã có hiểu biết phán đoán, Lê Sát vẫn còn tham quyền cố vị, nhiều lúc muốn lấn át cả vua cho nên vua càng chán ghét ông, muốn loại trừ ông để tự mình thâu tóm quyền hành. Sự ghét bỏ của vua Thái Tông đối với Lê Sát càng ngày càng rõ, rất tiếc là Lê Sát nhận biết điều này quá chậm.
Chia sẻ
Trong đêm 13/2 (tức 26 tháng Chạp), hàng nghìn người đã đổ về nhiều khu chợ, tuyến phố thời trang ở Hà Nội mua sắm quần áo Tết. Tại chợ Phùng Khoang, Hà Nội do lượng người quá đông, có lúc nơi đây xảy ra tình trạng ùn tắc kéo dài.
Chia sẻ
Chu Thế Tông Quách Uy được các sử gia Trung Quốc đánh giá là vị hoàng đế xuất sắc nhất thời Ngũ Đại Thập Quốc, thậm chí có người cho rằng nếu ông không mất sớm, việc thống nhất Trung Quốc có thể đã diễn ra sớm hơn và không cần đến sự xuất hiện của nhà Tống.
Chia sẻ
Trợ lý Ngoại trưởng Michael DeSombre khẳng định, Hoa Kỳ coi trọng quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với Việt Nam, ủng hộ Việt Nam mạnh, độc lập và thịnh vượng; mong muốn tăng cường hợp tác với Việt Nam ở tầm chiến lược cả trong quan hệ song phương và các vấn đề quốc tế, khu vực.
Chia sẻ
Trong không gian sang trọng tại Lotte Hanoi Sky – tầng cao nhất của Lotte Center Hà Nội, sự kiện “Blue Dream Above 65” đã mang đến một đêm hội tụ giữa thời trang, nghệ thuật và tư duy kinh doanh hiện đại. Tiền đạo Nguyễn Văn Toàn là một trong những khách mời gây chú ý khi xuất hiện và bày tỏ sự thích thú với các bộ sưu tập được trình diễn.
Chia sẻ
“Không để hàng hóa kém chất lượng thâm nhập vào đời sống. Tuyên chiến với hàng nhái, hàng giả”, Thủ tướng nhấn mạnh tại phiên bế mạc Hội chợ Mùa Xuân năm 2026 tại Hà Nội.
Chia sẻ
Một chiến dịch quân sự quy mô lớn liên quan đến Odessa có thể diễn ra trong năm 2026, theo nhận định của chuyên gia quân sự Nga Alexander Artamonov. Ông cho rằng đã xuất hiện những dấu hiệu cho thấy kịch bản này và các đánh giá tương tự cũng đã xuất hiện trong giới phân tích phương Tây.
Chia sẻ
Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Ninh Bình vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với một chủ cơ sở sản xuất giò chả trên địa bàn vì hành vi sử dụng hàn the trong chế biến thực phẩm.
Chia sẻ
Nhiều người dân sống ở khu vực đường Tôn Đức Thắng, TP. Hải Phòng kinh hoàng khi 5 nắp hố ga bất ngờ nổ bung lên mặt vỉa hè.
Chia sẻ
Xuân mới đang về với rẻo cao Tủa Thàng (Điện Biên) cái lạnh cắt da và sương muối như tan chảy trước hơi ấm của tình người. Vượt qua hàng nghìn cây số từ TP Hồ Chí Minh, những món quà thiết thực của doanh nhân Xà Thụy Hà Vy và nhóm bạn, qua cầu nối tin cậy Báo Nông thôn Ngày nay/điện tử Dân Việt/điện tử Trang Trại Việt đã kịp thời đến tay các em học sinh. Đó không chỉ là vật chất giúp bữa cơm bán trú thêm tròn vị, mà còn là ngọn lửa niềm tin, sưởi ấm hành trình nhọc nhằn tìm con chữ giữa đại ngàn.
Chia sẻ
Đông Á Thanh Hoá được tập đoàn tỷ đô "giải cứu”?; 3 cầu thủ M.U sắp trở lại ĐT Anh; sao trẻ HAGL sánh ngang thành tích với Tiến Linh; Cầu thủ M.U thất vọng với phát biểu của Sir Jim Ratcliffe; Ronaldo “mất” 5 bàn thắng sau 3 trận “đình công”.
Chia sẻ
Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách pháp luật về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và sử dụng nguồn tiền từ phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Trong đó, phát hiện hàng loạt doanh nghiệp lớn sử dụng tiền trái phiếu trái quy định.
Chia sẻ
Ngày 13/2 (26 Tết), xe khách 50 chỗ bất ngờ bốc cháy tại khu vực ngã tư Quốc lộ 14B và cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi, song lực lượng Cảnh sát giao thông Công an TP Đà Nẵng đã kịp thời khống chế đám cháy, di tản an toàn 39 hành khách, không để xảy ra thiệt hại về người.
Chia sẻ
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình vừa ra quyết định khởi tố bị can đối với Đỗ Việt Linh ở Ninh Bình về hành vi đổ trái phép hơn 113 tấn chất thải rắn ra môi trường.
Chia sẻ
Tổng Thư ký NATO hôm thứ Sáu cho biết Nga đang phải hứng chịu “tổn thất khủng khiếp” trong cuộc chiến tại Ukraine, đồng thời kêu gọi không sa vào các luận điệu mô tả Moscow như một “con gấu hùng mạnh”.
Chia sẻ
Dấu tích lăng mộ Trần Anh Tông, hay còn gọi là Thái lăng, nằm trên một đỉnh đồi thấp có tên là Trán Quỷ (phường Đông Triều, Quảng Ninh).
Chia sẻ
Những chiếc lì xì đỏ, lời chúc mừng năm mới là sự khích lệ để các em học sinh Trường Marie Curie bước vào năm mới với tâm thế hứng khởi, tự tin và quyết tâm chinh phục những mục tiêu phía trước.
Chia sẻ
Ngày làm việc cuối cùng trước kỳ nghỉ Tết kéo dài 9 ngày, cuộc "hành quân" về quê ăn Tết chính thức bắt đầu. Ghi nhận tại các tuyến đường cửa ngõ, dòng người và phương tiện đổ về quê ăn Tết tăng đột biến khiến giao thông "căng thẳng".
Chia sẻ
Ngày 13/2 (25 tháng Chạp), hàng nghìn người đã có mặt tại sảnh, hành lang sân bay Đà Nẵng để đón người thân từ nước ngoài về quê ăn Tết. Công an cửa khẩu CHKQT Đà Nẵng đã tăng cường triển khai đồng bộ các biện pháp chuyên môn nhằm đảm bảo an ninh, trật tự.
Chia sẻ
Nhân dịp chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Nguyễn Mạnh Hùng đã gửi thư tới "phụ huynh" của các cán bộ, công chức, viên chức, người lao động.
Chia sẻ
Ngoại trưởng Ba Lan Radosław Sikorski phàn nàn rằng các nước châu Âu không tham gia vào các cuộc đàm phán giữa Nga và Mỹ về Ukraine, mặc dù đã cung cấp viện trợ tài chính cho Kiev.
Chia sẻ
Ban Bí thư yêu cầu thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương hành chính, kỷ luật đảng, với tinh thần "ăn Tết gọn, làm việc sớm, vào việc ngay", không để thời gian nghỉ Tết ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các nhiệm vụ.
Chia sẻ
Chiều tối 13/2, ngày làm việc cuối cùng trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, lượng người và phương tiện rời Hà Nội về quê nghỉ Tết tăng mạnh khiến nhiều tuyến đường cửa ngõ Thủ đô rơi vào tình trạng ùn tắc kéo dài. Dòng xe ken đặc tại các trục hướng ra ngoại thành Hà Nội.
Chia sẻ
Ngày làm việc cuối cùng trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2026, sân bay Tân Sơn Nhất bước vào cao điểm khai thác khi lượng hành khách rời TP.HCM về quê tăng mạnh. Khu vực nhà ga quốc nội đông kín người làm thủ tục khi tổng lượng chuyến bay và hành khách trong ngày dự kiến vượt 1.000 chuyến và gần 165.000 lượt khách.
Chia sẻ
Theo tử vi ngày mai, trước Tết Nguyên đán, 4 con giáp sẽ hoàn toàn rũ bỏ những khó khăn, vất vả trong quá khứ, mở ra một hành trình mới suôn sẻ.
Chia sẻ
Năm 1946, người trí thức Trần Đại Nghĩa, sau cuộc gặp với Bác Hồ ở Pháp đã quyết định theo Bác về nước chiến đấu. Ông trở thành Cục trưởng đầu tiên của Cục quân giới và được mệnh danh là “Ông vua vũ khí” của Việt Nam.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Hà Nội hôm nay 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Lê Thí
