Bỏ rừng keo, trồng cây "thần dược", nông dân Kỳ Thượng đổi đời

Mô hình trồng ba kích tím giúp nông dân Kỳ Thượng làm giàu

Xã Kỳ Thượng (tỉnh Quảng Ninh) được thành lập trên cơ sở sáp nhập xã Kỳ Thượng (TP Hạ Long cũ) với hai xã Đạp Thanh, Thanh Lâm (huyện Ba Chẽ cũ). Sau sáp nhập, đây là xã miền núi có diện tích tự nhiên lớn, trong đó đất lâm nghiệp chiếm tỷ lệ cao.

Những năm gần đây, người dân trong xã đã tận dụng điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng thuận lợi, từng bước chuyển từ trồng rừng sang trồng cây dược liệu, trong đó nổi bật là mô hình trồng ba kích tím. Theo y học cổ truyền, ba kích tím được cho là có tác dụng hỗ trợ chống lão hóa, bổ thận, mạnh gân cốt và tăng cường sức đề kháng. Không chỉ là cây dược liệu quý, ba kích tím còn mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người trồng.

Từ những diện tích nhỏ lẻ ban đầu, nhiều hộ dân và hợp tác xã đã liên kết trồng, chăm sóc và chế biến ba kích theo hướng hữu cơ, gắn với phát triển du lịch trải nghiệm vùng cao. Nhờ đó, giá trị sản xuất được nâng lên, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho người dân, đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy giá trị dược liệu đặc trưng của địa phương.

Anh Lan Văn Công – thành viên Hợp tác xã Thương mại – Dịch vụ Thành Nam Hải (xã Kỳ Thượng, tỉnh Quảng Ninh) cho biết, năm 2023, gia đình anh bắt đầu trồng 20.000 cây ba kích tím trên diện tích khoảng 1 ha.

Hiện nay, Hợp tác xã Thương mại – Dịch vụ Thành Nam Hải có 10 thành viên, với tổng diện tích trồng ba kích tím đạt 12,3 ha. Ngoài sản xuất, HTX còn liên kết, bao tiêu đầu ra cho người dân. Hiện ba kích tím được thu mua với giá từ 170.000 đến 250.000 đồng/kg, tùy chất lượng củ. Vì vậy, dù chi phí đầu tư ban đầu khá cao, nhưng cùng một chu kỳ và trên cùng diện tích, cây ba kích tím mang lại hiệu quả kinh tế cao gấp khoảng 10 lần so với trồng keo.

Anh Công cho biết, việc kết hợp canh tác theo hướng hữu cơ với việc ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật như cơ giới hóa khâu làm đất, phủ bạt chống cỏ và hệ thống tưới tự động đã giúp cây ba kích tím đạt tỷ lệ sống cao, sinh trưởng, phát triển tốt.

Dù mới trồng gần 3 năm, song ông đã ghi nhận những tín hiệu tích cực từ mô hình này. Theo ông Công, cây ba kích tím bắt đầu cho củ từ năm thứ 4. Dự kiến trong 2–3 năm tới, diện tích ba kích tím của gia đình sẽ cho thu hoạch khoảng 10 tấn củ.

Hội Nông dân Kỳ Thượng đồng hành phát triển kinh tế dược liệu

Mô hình trồng ba kích tím đang mở ra hướng đi mới trong phát triển kinh tế bền vững cho người dân xã Kỳ Thượng. Từ khi chủ trương phát triển cây dược liệu được triển khai, đặc biệt với sự đồng hành của Hội Nông dân, diện mạo nông thôn và đời sống người dân trên địa bàn xã đã có những chuyển biến rõ rệt.

Ông Trần Văn Chiều – Chủ tịch Hội Nông dân xã Kỳ Thượng cho biết, trước đây, sinh kế của người dân chủ yếu dựa vào trồng rừng nguyên liệu với chu kỳ dài, hiệu quả kinh tế chưa cao, đời sống còn nhiều khó khăn; tỷ lệ hộ khá, giàu chưa nhiều, nguy cơ tái nghèo vẫn tiềm ẩn.

Trước thực tế đó, Hội Nông dân xã Kỳ Thượng đã tham mưu với cấp ủy, phối hợp chặt chẽ với chính quyền và các ngành chuyên môn, định hướng cho hội viên chuyển từ tư duy sản xuất đơn lẻ sang tư duy phát triển kinh tế rừng tổng hợp, trong đó xác định trồng dược liệu dưới tán rừng là hướng đi trọng tâm.

Trên cơ sở định hướng chung, Hội Nông dân xã Kỳ Thượng đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động hội viên mạnh dạn đưa các loại dược liệu quý vào trồng dưới tán rừng, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu của địa phương. Các loại cây chủ lực gồm trà hoa vàng, ba kích tím, sâm nam, quế bản địa.

Trong quá trình triển khai, Hội Nông dân xã Kỳ Thượng không làm thay cho nông dân mà giữ vai trò hướng dẫn, kết nối và hỗ trợ, từ khâu lựa chọn cây trồng, tiếp cận kỹ thuật đến liên hệ tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời, Hội ưu tiên vận động những hộ dân có kinh nghiệm, có điều kiện làm trước để xây dựng mô hình điểm, qua đó lan tỏa trong cộng đồng.

Đến nay, toàn xã đã hình thành trên 30 ha diện tích trồng dược liệu dưới tán rừng, với nhiều mô hình cho thu nhập từ 150 đến 300 triệu đồng/ha/năm, cao hơn nhiều lần so với trồng rừng thuần túy. Một số hộ đã vươn lên trở thành hộ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi cấp tỉnh, đóng vai trò nòng cốt trong phong trào tại cơ sở.

Quan trọng hơn, mô hình này không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần bảo vệ rừng, giữ đất, giữ nước, phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp sinh thái, kinh tế xanh của tỉnh Quảng Ninh.

Ông Trần Văn Chiều cho biết thêm, Hội Nông dân xã Kỳ Thượng đặc biệt chú trọng xây dựng các mô hình liên kết hộ gia đình giúp nhau phát triển kinh tế; vận động các hộ sản xuất, kinh doanh giỏi hỗ trợ những hộ khó khăn về giống, kỹ thuật, kinh nghiệm sản xuất; liên kết thành các nhóm hộ trồng dược liệu, sinh hoạt định kỳ để cùng trao đổi cách làm; đồng thời tạo điều kiện cho hội viên tiếp cận nguồn vốn ưu đãi từ Quỹ Hỗ trợ nông dân và Ngân hàng Chính sách xã hội.

Thông qua cách làm này, nhiều hộ nghèo, cận nghèo đã từng bước thoát nghèo một cách bền vững, không còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại. Tinh thần đoàn kết, tương trợ trong nông dân được phát huy rõ nét, đúng với bản chất nhân văn của phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững”.

Đến hết năm 2025, xã Kỳ Thượng không còn hộ nghèo, đời sống vật chất và tinh thần của nông dân ngày càng được nâng lên.

×