Châu Âu quyết tăng tốc giải ngân khoản tiền khổng lồ cứu nguy Ukraine, siết chặt sức ép lên Nga

Bà Ursula von der Leyen cũng cho rằng, lập trường của Moscow không thay đổi, dù họ tuyên bố sẵn sàng tham gia đàm phán hòa bình. Phát biểu trước Nghị viện châu Âu ở Strasbourg hôm 26/7, bà cảnh báo Nga vẫn theo đuổi mục tiêu vẽ lại biên giới và khôi phục vùng ảnh hưởng cũ. Theo bà, Nga luôn tin rằng họ có thể “chờ đợi” để Ukraine và các đồng minh kiệt sức. Bà cũng chỉ ra một quy luật quen thuộc: hễ có tiến triển về đàm phán, Nga lại tăng cường tấn công.

Những bình luận này xuất hiện trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình tại Geneva do Mỹ dẫn dắt đã chỉnh sửa một kế hoạch 28 điểm do Tổng thống Mỹ Donald Trump hậu thuẫn vốn bị coi là quá ưu ái Moscow.

Lãnh đạo châu Âu lo ngại bản kế hoạch ban đầu có thể làm suy yếu cơ chế trừng phạt và mở đường để Nga tiếp cận các tài sản bị đóng băng. Để củng cố tiếng nói của châu Âu và bảo đảm lợi ích của Ukraine được đặt ở trung tâm, EU đã tổ chức nhiều cuộc họp không chính thức và một hội nghị thượng đỉnh trực tuyến của “Liên minh Tự nguyện”.

Bà Von der Leyen tái khẳng định nguyên tắc then chốt: “Không gì về Ukraine nếu không có Ukraine. Không gì về châu Âu nếu không có châu Âu. Không gì về NATO nếu không có NATO”. Bà phản đối mọi đề xuất hạn chế sức mạnh quân sự của Ukraine và yêu cầu các đảm bảo an ninh mạnh mẽ hơn.

Bà Ursula von der Leyen cũng cho biết EU sẽ tăng tốc kế hoạch sử dụng tài sản nhà nước Nga bị đóng băng để bảo đảm cho khoản vay 140 tỷ Euro dành cho Ukraine.

Phát biểu trước Nghị viện châu Âu, bà cho biết sẽ sớm trình bày một đề xuất chính thức phác thảo cơ chế này - một bước đi được kỳ vọng giúp giảm bớt gánh nặng cho nền kinh tế Ukraine vốn bị chiến tranh tàn phá.

“Bước tiếp theo là Ủy ban đã sẵn sàng trình văn bản pháp lý”, bà nói trước các nghị sĩ tại Strasbourg - dù không nêu rõ thời điểm công bố tài liệu.

Tuy nhiên, kế hoạch sử dụng tài sản quốc gia Nga để bảo lãnh khoản vay cho Ukraine từng gặp phản đối dữ dội tại hội nghị thượng đỉnh EU tháng trước, đặc biệt từ Thủ tướng Bỉ Bart De Wever -quốc gia nơi phần lớn số tài sản này đang được lưu giữ.

Song câu hỏi về cách sử dụng số tiền bị đóng băng trở nên cấp bách hơn, giữa lúc các cuộc đàm phán hòa bình về Ukraine gia tăng cường độ.

Giới chức EU thất vọng trước đề xuất hòa bình ban đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong đó gợi ý Washington sẽ thu lợi từ việc sử dụng các tài sản Nga cho Ukraine, và phần còn lại sẽ được trả lại cho Moscow.

Brussels tin rằng tài sản này nên được dùng để làm nền tảng cho khoản vay dành cho Ukraine, quốc gia được dự báo sẽ cạn kiệt ngân sách vào đầu năm tới.

“Tôi không thấy bất kỳ kịch bản nào mà người nộp thuế châu Âu phải trả toàn bộ hóa đơn”, bà von der Leyen nhấn mạnh.

Nhiều nhà ngoại giao EU cho biết trong những ngày gần đây, bà von der Leyen đã yêu cầu các quan chức khẩn trương hoàn tất dự thảo văn bản pháp lý về khoản vay bồi thường, khi động lực tìm kiếm giải pháp đang tăng lên.

“Nếu chúng ta không hành động, người khác sẽ hành động trước”, một quan chức EU cảnh báo.

Tuy nhiên, bất chấp các cuộc đàm phán căng thẳng giữa Bỉ và Ủy ban châu Âu trong những tuần qua, ông De Wever vẫn lo ngại về rủi ro pháp lý và khả năng Nga trả đũa nếu số tài sản Nga bị dùng để bảo đảm khoản vay.

×