Đào khảo cổ ở thành đất hình tròn trong một khu rừng cao su ở Bình Phước phát lộ nồi gốm, mộ táng cổ xưa

Tại xã Tân Hưng, huyện Hớn Quản, tỉnh Bình Phước các nhà nghiên cứu đã phát hiện 4 di tích Thành đất hình tròn: Tân Hưng 1, Tân Hưng 2, Tân Hưng 3 và Tân Hưng 4. Di tích Thành đất hình tròn Tân Hưng 3 là di tích thứ 3 được phát hiện.

Về tên gọi Thành đất hình tròn đã được phát hiện cho đến ngày nay, dựa vào hình dạng, cấu trúc và chất liệu tạo thành.

Di tích Thành đất hình tròn Tân Hưng 3 thuộc loại hình di tích khảo cổ, hiện nay thuộc ấp Hưng Lập A, xã Tân Hưng, huyện Hớn Quản, tỉnh Bình Phước.

Năm 2021, trong chương trình phối hợp giữa Bảo tàng tỉnh Bình Phước (Đơn vị trực thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bình Phước) và Trung tâm Khảo cổ học (thuộc Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ).

Di tích Thành đất hình tròn Thành đất hình tròn Tân Hưng 3 đã được tiến hành thăm dò, khai quật. Khu vực khai quật thuộc phần đất của Công ty TNHH MTV Cao su Bình Long.

Hình ảnh chi tiết cụm gốm có thể là mộ táng cổ xưa ở hố thám sát số 1 khi đào khảo cổ ở di chỉ khảo cổ Thành đất hình tròn, ấp Hưng Lập A, xã Tân Hưng, huyện Hớn Quản, tỉnh Bình Phước.

Di tích phân bố trên ngọn đồi nhỏ và ngắn nằm theo hướng Tây Nam – Đông Bắc, đầu phía Tây – Nam tiếp giáp với một ngọn đồi lớn có địa hình cao hơn. 

Di tích Thành đất hình tròn Tân Hưng 3 có hai vòng thành đất ngăn cách bởi một con hào, ở giữa là khu đất trống hình lòng chảo với một lối ra vào.

Tám hố thám sát mở tại nhiều vị trí đã cho thấy, vòng đất bên trong phạm vi giới hạn của hào trũng chính là khu vực cư trú của cư dân cổ. 

Quy mô di tích không lớn lắm so với các di tích cùng loại, chỉ khoảng 18.000m2, trong đó khu vực cư trú diện tích chỉ khoảng gần 7.000m2, với tầng văn hóa từ 0,7m đến 0,9m cho thấy thời gian cư trú không quá dài. 

Tổ hợp di vật của Tân Hưng 3 giống với các di tích đồng dạng trên địa bàn Bình Phước và các di tích thuộc văn hóa Đồng Nai thời tiền sử. Di tích này rất đặc biệt, góp phần giúp cho chúng ta có những hiểu biết mới về văn hóa, lịch sử của địa phương.

 

Di tích Thành đất hình tròn Tân Hưng 3 nói riêng và hệ thống di tích Thành đất hình tròn ở Bình Phước nói chung thuộc loại hình di tích rất độc đáo ở Việt Nam và trên thế giới, một di sản văn hóa vô cùng quý giá. 

Do đó, việc bảo vệ, bảo tồn di tích Thành đất hình tròn Tân Hưng 3 là nhiệm vụ vô cùng cấp bách của các cơ quan, ban ngành ở Bình Phước nói chung, xã Tân hưng và huyện Hớn Quản nói riêng. 

Từ đó, góp phần vào việc phát huy giá trị của di tích, giúp cho người dân hiểu rõ hơn về nguồn gốc, đời sống sinh hoạt của người tiền sử có mặt trên đất Bình Phước.

 

Hình ảnh hố thám sát 3 mở rộng

 

Hình ảnh cụm gốm cổ xưa được phát hiện trong quá trình khảo cổ tại di tích Thành đất hình tròn, ấp Hưng Lập A, xã Tân Hưng, huyện Hớn Quản, tỉnh Bình Phước.

*Bài viết có sử dụng tư liệu và hình ảnh của Bảo tàng Bình Phước.