Hà Nội tiên phong xây dựng chính quyền phục vụ - Kỳ 4: Sắp xếp, bố trí cán bộ – thước đo bản lĩnh hệ thống chính trị

Lời tòa soạn:

Việc Hà Nội triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 được thông qua ngày 16/6/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết nghị, đánh dấu bước chuyển lớn trong đổi mới tư duy quản lý và hoàn thiện thể chế. Đây không chỉ là quá trình sắp xếp bộ máy, mà còn là phép thử đối với năng lực lãnh đạo, điều hành và cam kết xây dựng Chính quyền phục vụ, lấy người dân làm trung tâm.

Với vị thế đô thị đặc biệt, Hà Nội chủ động tiên phong từ tái cấu trúc tổ chức, kiện toàn nhân sự đến xây dựng nền tảng dữ liệu, đẩy mạnh chuyển đổi số và đổi mới quy trình giải quyết thủ tục hành chính. Sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị, đặc biệt là quyết tâm của Đảng bộ Thành phố, đã tạo động lực để bộ máy mới vận hành minh bạch, thông suốt và hiệu quả.

Nhằm phản ánh đầy đủ hành trình đổi mới này, Báo Dân Việt thực hiện loạt bài “Hà Nội tiên phong xây dựng Chính quyền phục vụ” gồm 5 kỳ, phản ánh toàn diện hành trình đổi mới: từ chủ trương tới quá trình triển khai, kết quả bước đầu và những thách thức đặt ra. Loạt bài cũng ghi nhận nỗ lực Đảng bộ và Chính quyền Hà Nội và 126 xã, phường trong trong quá trịnh thực hiện mô hình hai cấp, từ tổ chức nhân sự, cơ sở vật chất đến cải cách hành chính và chuyển đổi số.

Chúng tôi kỳ vọng loạt bài mang đến cho bạn đọc góc nhìn rõ ràng và khách quan về một bước chuyển lớn của Thủ đô – nơi đang định hình mô hình quản trị đô thị hiện đại, lấy dữ liệu làm nền tảng, công nghệ là động lực và người dân là trung tâm phục vụ.

Chất lượng là yếu tố sống còn, vấn đề cốt lõi

Giám đốc Sở Nội vụ Hà Nội Trần Đình Cảnh cho biết, qua rà soát, thành phố có 9.536 cán bộ, công chức được bố trí cho 126 xã, phường sau sáp nhập. Trong số này, 876 người xin nghỉ theo Nghị định 178; đến giữa tháng 6/2025, các quận, huyện, thị xã vẫn còn 253 cán bộ chưa bố trí được vị trí làm việc phù hợp.

Riêng cấp xã và phường, báo cáo của Thành ủy Hà Nội cho thấy hơn 2.600 cán bộ, công chức, viên chức và người hoạt động không chuyên trách thuộc diện phải rà soát, sắp xếp lại. Việc mỗi phường mới được ghép từ hai đến ba phường cũ đồng nghĩa bộ máy và nhân sự phải hợp nhất đồng loạt, gây áp lực rất lớn lên công tác tổ chức cán bộ.

Tại quận Hoàn Kiếm, địa bàn có lịch sử và đặc thù phức tạp khối lượng công việc này càng nặng nề hơn. Bí thư Quận ủy Vũ Đăng Định (nay là Bí thư Đảng ủy phường Hoàn Kiếm) cho biết quận lập các biểu mẫu đánh giá chi tiết từng cán bộ về trình độ, năng lực, kết quả công tác 5 năm gần nhất, khả năng phát triển… nhằm bảo đảm việc bố trí đúng người, đúng vị trí. Trong tổng số 632 cán bộ ban đầu, chỉ có 51 đơn xin nghỉ; tức quận phải sắp xếp lại tới 581 người.

“Sau sắp xếp chỉ còn hai phường, mỗi phường khoảng 55 cán bộ. Số lượng dôi dư rất lớn, nhưng đây là nguồn nhân lực chất lượng cao: 98% có bằng đại học, 20% có trình độ thạc sĩ. Vì vậy, công tác bố trí phải thật công tâm và hợp lý”, ông Định nhấn mạnh.

Bài toán nhân sự ở Hoàn Kiếm chỉ là một lát cắt nhỏ trong “bức tranh lớn” của Hà Nội, nơi bài toán cán bộ vừa thừa, vừa thiếu được xử lý bằng sự công tâm, bài bản và tinh thần “không bỏ sót người giỏi”. Việc giảm từ 526 Bí thư Đảng ủy xuống còn 126 sau sáp nhập đặt ra thách thức rất lớn. Tuy nhiên, Thành ủy Hà Nội đã chủ động thực hiện nhiều bước đi mạnh mẽ, bám sát hướng dẫn của Trung ương.

Ngay từ đầu năm 2025, Thành ủy chỉ đạo các quận, huyện lập danh sách nhân sự cho từng chức danh, với ba yêu cầu cốt lõi: người đứng đầu phải có năng lực, bản lĩnh, được nhân dân tín nhiệm. Lãnh đạo Thành ủy nhấn mạnh trong mọi cuộc họp: bố trí cán bộ phải khách quan, minh bạch; lựa chọn những người có đức, có tài, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; tuyệt đối tránh chạy chọt, tiêu cực.

Ban Tổ chức Thành ủy đã cử tổ công tác xuống từng địa phương rà soát từng vị trí, sắp xếp lại mô hình cơ quan chuyên môn theo quy mô mới. Thành phố yêu cầu không cắt giảm cơ học, mà dựa trên đặc thù đô thị - nông thôn, dân số và khối lượng công việc. Một điểm nhấn quan trọng là Thành ủy Hà Nội làm công tác này với tinh thần nhân văn: trước khi công bố nhân sự, lãnh đạo Thành ủy trực tiếp gặp các nhóm cán bộ bị ảnh hưởng để chia sẻ, giải thích và tạo sự đồng thuận.

Đến cuối tháng 6/2025, Hà Nội hoàn tất công bố 126 Bí thư Đảng ủy xã, phường mới, trong đó có 19 Thành ủy viên và 56 Ủy viên Ban Thường vụ quận, huyện; đồng thời điều động nhiều cán bộ trẻ, có năng lực về cơ sở. Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Văn Phong khẳng định việc sắp xếp bộ máy ở 126 xã, phường không chỉ là thực hiện nghị quyết Trung ương mà còn thể hiện quyết tâm chính trị rất lớn của Hà Nội.

Trưởng Ban Tổ chức Thành ủy Hà Minh Hải cho biết Thành phố ưu tiên lựa chọn cán bộ đủ điều kiện, nằm trong quy hoạch; trường hợp chưa đủ một số tiêu chuẩn nhưng có năng lực thực tiễn tốt cũng được xem xét. “Không vì cơ cấu mà hạ chất lượng. Chất lượng cán bộ là yếu tố sống còn”, ông Hải nhấn mạnh.

Đoàn kết - yếu tố “quyết định thành bại”

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong nhấn mạnh, việc sắp xếp cán bộ ở Hà Nội không gói gọn trong địa giới quận, huyện, mà “có lên, có xuống”, “ngang - dọc”, trên nguyên tắc “vì việc tìm người”, hướng tới xây dựng những bộ máy tương đồng, hỗ trợ nhau, tránh tình trạng “5 đội bóng nhưng trình độ không đồng đều”, nghĩa là bố trí để làm sao để đội ngũ cán bộ trong bộ máy của các địa phương mới được thành lập phải trình độ tương đương với nhau, không dồn hết sự tập trung vào 1-2 địa bàn trọng điểm. Đây vừa là tâm, tầm, vừa là nghệ thuật, vừa là trách nhiệm rất cao của Ban Thường vụ Quận/ Huyện ủy, nhất là người đứng đầu.

Bên cạnh đó, Hà Nội cũng ưu tiên cán bộ trẻ, cán bộ có sức bật. Một thay đổi lớn và táo bạo trong lần sắp xếp này là Hà Nội thúc đẩy bố trí Bí thư cấp ủy không phải người địa phương, nhằm hạn chế tình trạng khép kín, tư duy cục bộ, và tăng tính minh bạch, liêm chính trong điều hành. Một cán bộ quận Thanh Xuân nhận xét: “Bí thư không phải người địa phương khiến bộ máy thông suốt hơn. Dân tiếp cận đúng quy trình, không theo mối quan hệ. Đây là bước đi thể hiện quyết tâm của thành phố trong kiến tạo một nền hành chính chuyên nghiệp, nơi cán bộ làm việc theo quy tắc, tiêu chuẩn chứ không theo cảm tính hay mối quan hệ xã hội”.

Giám đốc Sở Nội vụ Hà Nội Trần Đình Cảnh khẳng định, Thành ủy Hà Nội đã thực hiện công tác sắp xếp, lựa chọn cán bộ theo quy trình rất bài bản, minh bạch, lấy hiệu quả vận hành làm trung tâm. Các tiêu chí bố trí cán bộ, đặc biệt là vị trí Bí thư, Phó Bí thư, Chủ tịch UBND được rà soát kỹ, dựa trên năng lực, quy hoạch và thành tích cá nhân.

“Việc bố trí cán bộ diễn ra theo trình tự: Chọn Bí thư, xin ý kiến thẩm định như Ủy ban Kiểm tra, Thanh tra, Công an… rồi rà soát tiêu chuẩn chính trị nội bộ các cơ quan liên quan (Ban Thường vụ Đảng ủy UBND), sau đó mới chọn Phó Bí thư và Chủ tịch UBND, rồi đến các vị trí Phó Chủ tịch HĐND, Phó Chủ tịch UBND, ủy viên thường vụ, trưởng ban Đảng...”, ông Cảnh cho hay.

Với vai trò “hậu trường kỹ thuật”, Sở Nội vụ Hà Nội cũng đã xây dựng 57 vị trí việc làm chuẩn hóa cho cấp xã, từ đó bố trí công chức hợp lý tùy theo đặc thù từng phường, xã.

“Ví dụ với 82.000 người đang được thực hiện chế độ chi trả phụ cấp và chế độ ưu đãi người có công hằng năm, hằng tháng trên địa bàn thành phố, Sở Nội vụ rà soát xem trong 126 xã phường, nơi nào có nhiều đối tượng này thì bố trí một biên chế, nơi nào ít đối tượng này thì chỉ cần biên chế kiêm nhiệm, nơi nào không có thì không bố trí biên chế", ông Cảnh nói và nhấn mạnh, việc xác định được biên chế của 126 xã, phường theo đúng vị trí việc làm.

Trong quá trình làm việc với Thành ủy Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm đặc biệt nhấn mạnh: “Điều quan trọng hàng đầu là sự đoàn kết nội bộ và vai trò tiên phong, gương mẫu của đội ngũ cán bộ”.

Tổng Bí thư Tô Lâm cũng biểu dương những cán bộ tự nguyện xin nghỉ công tác, không đòi hỏi quyền lợi, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao vì sự nghiệp chung. Theo ông, đó là những tấm gương tiêu biểu về sự hy sinh, cống hiến thầm lặng, mà toàn Đảng, toàn dân đều trân trọng và ghi nhận.

Song song với việc bố trí cán bộ, thành phố bố trí 500 triệu đồng cho mỗi xã, phường mới để nâng cấp trụ sở, thiết bị làm việc, vừa đủ để vận hành thuận lợi nhưng không cho phép xây mới.

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Văn Phong nói rõ: “Ba năm tới, không bàn việc xây trụ sở mới. Điều cần đầu tư là con người, không phải bê tông hay mái ngói”. Sau ngày hợp nhất, 100% trụ sở phường, xã mới sẵn sàng vận hành, với hệ thống cơ sở dữ liệu dân cư và hồ sơ hành chính được liên thông. Đây là nền tảng quan trọng của chính quyền hai cấp tinh gọn - hiện đại - liền mạch.

Ưu tiên cán bộ trẻ, cán bộ nữ, "đưa đúng người vào đúng việc"

Tại Lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội, Quyết định của Trung ương và Thành ủy về sáp nhập đơn vị hành chính, thành lập các tổ chức Đảng, MTTQ và 126 xã, phường mới hôm 30/6, Bí thư Thành ủy Hà Nội Bùi Thị Minh Hoài cùng lãnh đạo Thành phố đã trao quyết định cho 375 đồng chí giữ chức vụ chủ chốt tại các đơn vị hành chính cơ sở.

Một điểm đáng chú ý trong đợt kiện toàn nhân sự lần này là tỷ lệ nữ lãnh đạo giữ chức Bí thư Đảng ủy xã, phường tăng mạnh, trong đó có nhiều cán bộ chủ chốt cấp quận, sở, ngành. Đặc biệt, bà Bùi Huyền Mai - Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Quận ủy Thanh Xuân được phân công làm Bí thư Đảng ủy phường Thanh Xuân, đánh dấu lần đầu tiên Hà Nội bố trí một Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy giữ trọng trách Bí thư phường.

Nhiều nữ Thành ủy viên khác như bà Chu Hồng Minh (Bí thư Thành đoàn Hà Nội), bà Trần Thị Phương Hoa (Bí thư Quận ủy Cầu Giấy)… cũng được giao nhiệm vụ tại cơ sở. Điều này cho thấy quyết tâm của Thành ủy Hà Nội trong nâng tỷ lệ nữ lãnh đạo, tạo nguồn cán bộ trẻ, có năng lực cho hệ thống chính trị.

Cùng với đó, số lượng Thành ủy viên được điều động làm Bí thư xã, phường mới đạt mức cao chưa từng có. Nhiều người đang giữ vị trí quan trọng tại các quận, huyện hoặc sở, ngành như Bí thư Quận ủy Hoàng Mai, Long Biên, Nam Từ Liêm, Gia Lâm; Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP; Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ… Đáng chú ý, lần đầu tiên Hà Nội có Giám đốc Sở xuống trực tiếp làm Bí thư phường (Nghĩa Đô) - một bước đi thể hiện tư duy mạnh dạn, coi cơ sở là nơi rèn thực tiễn để đào tạo cán bộ chiến lược.

Bên cạnh đội ngũ cấp cao, nhiều lãnh đạo trẻ, giàu kinh nghiệm thực tiễn như cán bộ Đoàn, cán bộ các ban Đảng, cơ quan chuyên môn… cũng được giao nhiệm vụ Bí thư xã, phường. Hơn 50% trong số họ là Ủy viên Ban Thường vụ quận, huyện hoặc giữ vị trí chủ chốt như Trưởng Ban Tổ chức, Chủ nhiệm UBKT, Trưởng Ban Tuyên giáo, Chủ tịch MTTQ.

Việc đưa đội ngũ cán bộ tinh nhuệ, nhiều kinh nghiệm và trẻ hóa mạnh mẽ về cơ sở thể hiện quyết tâm của Thành ủy Hà Nội trong xây dựng tổ chức Đảng vững mạnh từ gốc, bảo đảm sự chỉ đạo xuyên suốt, trực tiếp và nâng cao chất lượng chính quyền cơ sở trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

(Còn nữa)

×