Hàng loạt vụ ngộ độc bánh mì: Thực phẩm nhiễm Salmonella nguy hiểm như thế nào?

Liên tiếp hàng loạt vụ ngộ độc bánh mì do nhiễm khuẩn Salmonella

Thời gian vừa qua, hàng loạt vụ ngộ độc bánh mì xảy ra tại các tỉnh phía nam khiến nhiều người phải nhập viện cấp cứu. Trong hai ngày 1-2/3, 22 người tại TP.HCM nghi ngộ độc sau ăn bánh mì heo quay. Tuần trước đó, hơn 70 người ở Đồng Tháp cũng nhập viện với triệu chứng tương tự sau khi ăn bánh mì tại cơ sở Hồng Ngọc 12.

Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM Phạm Khánh Phong Lan nhận định bản chất bánh mì tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn bún hay phở do người bán không dùng nước sôi để chần, trụng. Đặc thù kẹp nhiều loại nhân tươi sống cùng thời tiết oi bức là nguyên nhân chính khiến món ăn này dễ lây nhiễm chéo vi khuẩn, dẫn đến các vụ ngộ độc.

Theo đó, trời nắng nóng tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và nấm mốc phát triển nhanh khiến thực phẩm dễ ôi thiu, biến chất nếu không được bảo quản đúng cách. Các món ăn chế biến sẵn, thực phẩm để ngoài môi trường lâu càng tiềm ẩn nguy cơ gây ngộ độc.

Trước đó, các bệnh viện tại TP.HCM đã tiếp nhận 108 người có triệu chứng rối loạn tiêu hóa điển hình như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, sốt cao, sau khi ăn bánh mì trên đường Đồ Chiểu. Trong đó, Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu điều trị đông nhất với 104 ca. Các trường hợp còn lại rải rác tại Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa (2 ca), Bệnh viện Nhân dân 115 và Bệnh viện Đa khoa Khánh Hội mỗi nơi một trường hợp.

Ngành y tế đã lấy mẫu bệnh phẩm ngay từ đầu, ghi nhận 28 trên 51 mẫu phân dương tính với Salmonella - tác nhân phổ biến gây nhiễm khuẩn đường tiêu hóa lây qua thực phẩm. Nhờ "chỉ mặt đặt tên" sớm vi khuẩn, các bệnh viện đã thống nhất phương án điều trị hiệu quả. Đến nay, toàn bộ bệnh nhân đã qua cơn nguy kịch, sức khỏe ổn định, trong đó 45 người được xuất viện.

Trao đổi với PV Dân Việt, PGS Nguyễn Duy Thịnh - nguyên giảng viên Viện công nghệ và thực phẩm (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho rằng, trong các vụ ngộ độc sau khi ăn bánh mì, bản thân bánh mì hiếm khi là nguyên nhân trực tiếp.

"Thủ phạm" thường nằm ở các nguyên liệu ăn kèm như pa tê, thịt nguội, bơ..., trong đó nguy cơ cao nhất thường đến từ pa tê khối tự sản xuất tại các cơ sở bán lẻ. Pa tê thường được làm từ gan heo, mà đây là cơ quan có chức năng thải độc của cơ thể động vật nên có thể tích tụ một số chất không mong muốn trong quá trình sống. Không những thế, trong quá trình giết mổ, nếu ruột heo bị vỡ, vi khuẩn từ hệ tiêu hóa cũng có thể lây nhiễm sang gan.

Ngoài ra vi khuẩn còn có thể xâm nhập trong quá trình chế biến thông qua tay người bán, dụng cụ không sạch hoặc môi trường chợ búa trước khi nguyên liệu được đưa về cơ sở sản xuất. Thực tế tại nhiều điểm bán bánh mì, pa tê thường được làm thành khối lớn nặng khoảng 0,5-1kg để dùng dần.

"Cách làm này giúp tiết kiệm chi phí và giữ hương vị nhưng do không được đóng hộp kín và tiệt trùng nên nguy cơ nhiễm khuẩn cao hơn. Nếu bảo quản không có thiết bị làm lạnh đạt chuẩn, vi khuẩn có thể phát triển rất nhanh", ông Thịnh cho hay.

Về các tác nhân gây ngộ độc, ông Thịnh cho biết nguyên nhân thường gặp là các vi khuẩn như Salmonella, E. coli, có thể gây ra các triệu chứng tiêu chảy, đau bụng, buồn nôn hoặc nôn ói sau khi ăn. Ngoài ra nếu quá trình chế biến không đạt nhiệt độ đủ cao, một số ký sinh trùng như giun sán trong gan cũng có thể tồn tại.

Làm gì để ngăn chặn vi khuẩn Salmonella?

Trao đổi với PV Dân Việt, bác sĩ CKI Lê Văn Thiệu, Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, Salmonella là loại vi khuẩn thường nhiễm vào thực phẩm qua nguồn nước bẩn, tay người chế biến không sạch, hoặc thực phẩm sống (trứng, thịt, bơ, pate) không được bảo quản đúng cách.

Theo bác sĩ Thiệu, vi khuẩn Salmonella gây ra các triệu chứng như rối loạn tiêu hóa: Đau bụng quặn thắt dọc khung đại tràng, tiêu chảy nhiều lần trong ngày; Nôn mửa: Buồn nôn và nôn ói liên tục khiến cơ thể mất nước nhanh chóng; Sốt cao: Đây là điểm khác biệt của nhiễm khuẩn so với ngộ độc hóa chất thông thường. Người bệnh thường sốt từ 38°C - 40°C, kèm theo đau đầu, mệt mỏi, rùng mình; Dấu hiệu mất nước: Khô môi, mắt trũng, tiểu ít, mạch nhanh.

“Salmonella bị tiêu diệt ở nhiệt độ cao. Nếu sau khi ăn từ 6-24 giờ mà người dân xuất hiện tình trạng sốt kèm tiêu chảy, hãy dừng ngay việc tự uống thuốc cầm tiêu chảy (như Loperamide) vì thuốc này sẽ "giữ" vi khuẩn lại trong ruột lâu hơn. Cách tốt nhất là uống Oresol để bù nước và đến ngay cơ sở y tế gần nhất”, bác sĩ Thiệu khuyên.

Tiếp lời, PGS Nguyễn Duy Thịnh cho rằng, để giảm nguy cơ ngộ độc thực phẩm cần có giải pháp đồng bộ từ cơ quan quản lý đến người tiêu dùng. Cơ quan chức năng cần tăng cường tập huấn kiến thức vệ sinh an toàn thực phẩm cho các cơ sở kinh doanh, đồng thời thực hiện kiểm tra đột xuất điều kiện chế biến, dụng cụ và nhân sự tại các điểm bán. Việc giám sát dịch tễ và lấy mẫu thực phẩm định kỳ cũng cần được duy trì để phát hiện sớm nguy cơ nhiễm vi sinh.

Người tiêu dùng nên lựa chọn các cửa hàng sạch sẽ, có uy tín và hạn chế mua thực phẩm tại những điểm bán không đảm bảo vệ sinh. Khi ăn cần quan sát màu sắc, trạng thái thực phẩm và kiểm tra mùi của pa tê hoặc các nguyên liệu trong ổ bánh mì, không ăn vội vàng. Nếu phát hiện mùi lạ hoặc dấu hiệu bất thường tuyệt đối không nên sử dụng.

×