Ký ức Hà Nội: Ngọt ngào hương vị bánh trung thu cổ truyền

Mẹ tôi vẫn thường mua một cặp bánh nướng, bánh dẻo về thắp hương trên bàn thờ rồi cắt mỗi người một miếng. Chỉ một miếng bánh thôi mà như đầy đủ vị ngọt, thơm, béo, bùi. Mẹ bảo kiểu gì cũng thích mua loại bánh truyền thống mang lên để mời các cụ ăn, còn nếu con muốn các loại bánh hiện đại thì cứ mua rồi chia sẻ để cả nhà ăn chung.

Tôi vẫn còn nhớ như in hương vị bánh trung thu truyền thống cho dù đã lâu không được ăn. Có lẽ cũng bởi bánh trung thu tượng trưng cho sự đoàn viên và sum vầy của mỗi gia đình.

Mỗi năm, chúng tôi đều đi xếp hàng để mua bánh trung thu truyền thống, để lại có được cái không khí đoàn kết, thương yêu và sẻ chia như thuở cách đây mấy chục năm trong thời hiện đại ngày nay. Dù mâm cỗ đêm rằm có phong phú thế nào, gia đình tôi cũng không quên món bánh trung thu giản dị mà đằm thắm.

Tết Trung thu năm nào cũng vậy, một đoạn đường trên phố Thụy Khuê lại nhộn nhịp hẳn lên vì bánh trung thu Bảo Phương. Hàng trăm vị khách không ngại xếp hàng để mua được vài chiếc bánh cổ truyền nổi tiếng này.

Dù cho xã hội có hiện đại đến đâu thì người ta vẫn nhớ đến những chiếc bánh trung thu nhân thập cẩm giản dị mà đầy thân thuộc. Hương vị truyền thống của bánh trung thu cổ truyền vẫn chiếm được cảm tình của khách hàng, nhất là người lớn tuổi và người muốn hoài niệm.

Là một người sống tại con phố Thụy Khuê, tôi đã được thưởng thức hương vị của bánh Trung thu Bảo Phương từ rất lâu rồi. Hương vị ấy sau nhiều năm vẫn không thay đổi và dường như ngày càng đặc sắc hơn.

Khi ngày càng có nhiều loại bánh trung thu mang phong cách hiện đại, sử dụng nhiều nguyên liệu biến tấu thì bánh trung thu truyền thống mang đậm hương vị cổ truyền với những nguyên liệu giản dị như hạt bí, sen, lá chanh, lạc, vừng, lạp xưởng …Chỉ bấy nhiêu thôi cũng đủ gợi nên nét mộc mạc, đặc trưng làm say lòng không biết bao thế hệ người thưởng thức.

Bà tôi kể, Hà Nội nổi tiếng với các hiệu bánh trung thu cổ truyền ai cũng biết tiếng như Bảo Phương, Ninh Hương, Phương Soát, Bình Chung, bà Dần… Mỗi tiệm lại có công thức riêng, cách làm riêng và đều tích lũy kinh nghiệm lâu năm nên bánh họ làm ra đều đảm bảo và có hương vị đặc biệt, không lẫn vào đâu được.

“Cái chất của bánh trung thu cổ truyền Thủ đô xưa dù qua bao năm tháng vẫn giữ được vẹn nguyên và không thay đổi nhiều, đó là điều đáng quý nhất của văn hóa Hà Nội”, mẹ tôi chia sẻ như vậy.

Một số tiệm bánh giờ đây đã cho khách hàng được chứng kiến tận mắt các công đoạn để làm ra một chiếc bánh trung thu cổ truyền. Những người thợ làm bánh cổ truyền có thể coi như những nghệ nhân, vì họ làm rất tỉ mỉ từng công đoạn, từ chọn nguyên liệu cho đến nhào bột, cho nhân, nướng bánh và bảo quản.

Được thấy người thợ nhào bột rồi đưa bánh vào lò, hẳn khách hàng cũng thấy yên tâm về chất lượng cũng như vệ sinh an toàn thực phẩm trong thời buổi vàng thau lẫn lộn này. Bí quyết gia truyền đặc biệt qua nhiều năm đã làm nên sức sống của bánh trung thu, khiến hương vị của loại bánh này không lẫn đi đâu được. Chất lượng bên trong mới thực sự là thứ cuốn hút những người mê hương vị bánh trung thu cổ truyền.

Một đầu bếp chuyên làm bánh trung thu truyền thống chia sẻ với tôi, kỹ thuật và kinh nghiệm chính là hai yếu tố quan trọng nhất để cho ra lò một chiếc bánh trung thu đúng vị cổ truyền mà ăn lại ngon và không ngán. Anh bảo, gia giảm một vài nguyên liệu cũng sẽ cho vị bánh khác nhau rồi.

Anh thường dùng đường nâu vì vị của nó dịu hơn đường trắng. Bánh cổ truyền có nhân thập cẩm khó làm nhất, vì phải cho số lượng nguyên liệu phù hợp với nhau. Anh dùng mè trắng, hạt điều, mứt bí, mứt gừng, mứt sen, lạp xưởng, hạt dưa và trứng muối. Các loại nguyên liệu đó đều tự tay làm để sạch sẽ và chất lượng đảm bảo. Lạp xưởng và trứng muối làm mất công nhất, nhưng khi chứng kiến thành phẩm thơm ngon. Bắt đầu công đoạn làm bánh, anh đun sôi đường nâu rồi cho thêm vài lát chanh để tăng hương vị.

Về làm nhân, anh xay nhỏ các loại mứt gừng, mứt bí, mứt sen, sau đó rang các loại hạt dưa, hạt điều, lấy lạp xưởng cắt nhỏ rồi rang áp chảo sao cho không bị cháy. Tiếp theo, các nguyên liệu được trộn đều, làm thành nhân bánh. Lòng đỏ trứng muối được ngâm với rượu Mai Quế Lộ để khử mùi tanh.

Nhân bánh được dùng bột mì nhào đều tay, cho ra bàn cán mỏng. Khâu nướng bánh cũng phải làm thật cẩn thận, đây là công đoạn quan trọng nhất để quyết định độ chín và chất lượng vỏ bánh.

Để làm ra chiếc bánh trung thu cần qua nhiều công đoạn như những bánh răng xoay, đòi hỏi những người thợ trong tiệm bánh phối hợp nhịp nhàng như vận hành một cỗ máy. Cùng với những loại bánh trung thu được sản xuất hiện đại có mẫu mã đẹp, bánh trung thu cổ truyền Hà Nội vẫn giữ được nhiều thực khách trung thành. Hương vị bánh trung thu cổ truyền như đưa chúng ta trở về cách đây mấy chục năm với những ký ức không thể nào quên.

Mời độc giả gửi bài dự thi cuộc thi viết "Ký ức Hà Nội". Tác phẩm gửi dự thi về Báo NTNN/Điện tử Dân Việt cần ghi rõ họ tên tác giả, bút danh (nếu có), năm sinh, nghề nghiệp, giới tính, quê quán, địa chỉ liên hệ, email, số điện thoại.

Mỗi tác giả có thể gửi nhiều tác phẩm nhưng phải thống nhất một bút danh. Tác phẩm dự thi gửi về email của chương trình: cuocthikyuchanoi@gmail.com hoặc qua đường Bưu điện về Ban Bạn đọc, tầng 10 Tòa nhà Báo Nông thôn Ngày nay 68 Dương Đình Nghệ, Cầu Giấy, Hà Nội.

×