Nông dân huyện Sông Mã làm giàu nhờ "bí kíp" trồng nhãn trái vụ, rải vụ, hộ nghèo làm theo tăng thu nhập thấy rõ

Thu tỷ đồng/năm từ trồng nhãn trái vụ

Được sự chỉ dẫn của ông Lê Văn Quân, Chủ tịch Hội Nông dân huyện Sông Mã, chúng tôi tìm đến vườn nhãn của hội viên nông dân Lường Văn Mười (SN 1985, trú tại xã Chiềng Khoong, huyện Sông Mã, tỉnh Sơn La), Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp Hoa Mười.

Anh Mười là 1 trong số 63 Nông dân Việt Nam xuất sắc năm 2024. Trên địa bàn huyện Sông Mã, mô hình trồng nhãn của anh Mười là mô hình kinh tế tiêu biểu trong phát triển cây ăn quả, được nhiều người đến xin tham quan, học tập kinh nghiệm.

Vậy mà, trước khi trở thành “triệu phú” nhờ cây nhãn, anh Mười cũng đã từng phải phá vườn nhãn để trồng ngô.

Anh Mười kể lại: “Ngày xưa tôi trồng giống nhãn cỏ, chưa được tập huấn cách trồng, chăm sóc cây nên bán chẳng lãi lời được nhiều.

Thời điểm đó, cây ngô lại cho thu nhập tốt, tôi đành phá dần vườn nhãn để trồng thêm ngô. Đến năm 2017, thấy các cấp Hội Nông dân và báo đài tuyên truyền về giống cây nhãn Miền Thiết ghép được ra nhiều quả, tôi mới tái trồng lại.

Giống nhãn Miền Thiết chín muộn cho quả nhiều, to ngon, thời gian thu hoạch có thể kéo dài đến tháng 9, tháng 10, đem lại nguồn thu nhập lớn cho gia đình anh Mười.

Thấy được tiềm năng, lợi thế của nhãn trái vụ, có thể cho thu nhập cao hơn nhiều so với nhãn chính vụ, anh Mười lao vào tìm tòi, học hỏi kinh nghiệm từ những mô hình trồng nhãn trái vụ trên Internet: Cách xử lý đất trồng, phân bón, chăm sóc hoa, độ ẩm, bí quyết kéo dài thời gian sinh trưởng, mùa thu hoạch…

Nắm được kỹ thuật mới, anh Mười nhanh chóng áp dụng vào vườn nhãn của gia đình. Theo lời kể của anh Mười, gia đình anh đã trồng và thử áp dụng kỹ thuật cho cây ra hoa trái vụ với nhiều giống nhãn: Từ nhãn cỏ đến nhãn Miền Thiết, cả nhãn Ido và cả nhãn T6.

Từ kinh nghiệm thực tế, anh Mười nhận thấy nhãn T6 là giống nhãn cho ra hiệu quả kinh tế cao nhất, có thể điều chỉnh được thời gian thu hoạch, có thể tổ chức cho ra hoa trái vụ, rải vụ. Giống nhãn T6 lại được ưa chuộng trên thị trường bởi quả có cùi dày, hạt nhỏ, ráo cùi, sáng mã, nhìn bề ngoài bắt mắt.

Bên cạnh nhãn T6, vườn của anh Mười cũng đang nhân rộng giống nhãn Ánh Vàng 205, là giống nhãn được Viện Nghiên cứu rau quả, Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam mang lên ghép khảo nghiệm.

Cây nhãn Ánh Vàng 205 có lá to, dày, cây khỏe, phát triển tốt trên đất Sông Mã. Quả nhãn Ánh Vàng có màu đặc trưng, cùi nhãn màu hanh vàng, hạt nhỏ, cùi dày, ngọt, có hương thơm rất riêng. Sản phẩm nhãn tươi sau khi phân phối trên thị trường, đã được nhiều khách hàng phản hồi tích cực.

Sau 7 năm dồn trí, dồn lực đầu tư vào cây nhãn, đến nay, vườn nhãn của anh Mười có quy mô 5ha; trong đó có 2ha nhãn T6 chín sớm, 2ha nhãn Ánh Vàng giống mới và 1ha đang cải tạo từ nhãn Miền Thiết sang nhãn chín sớm.

Hàng năm, anh Mười có thể thu hoạch quả nhãn từ dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5, không bị trùng với mùa trái khác, lại tránh được cao điểm của mùa nhãn chính vụ.

Mỗi ha nhãn cho thu hoạch hơn 10 tấn quả, với giá nhãn trái vụ trung bình hơn 30.000VNĐ/kg, hàng năm, vườn nhãn đem lại cho gia đình anh thu nhập cả tỷ đồng.

Năm vừa rồi, tuy chịu ảnh hưởng của hạn hán và hoàn lưu bão số 3 Yagi, vườn nhãn nhà anh vẫn cho thu nhập tốt. “Tuy vườn nhãn nhà tôi bị giảm sản lượng so với mọi năm nhưng cũng nhờ trồng rải vụ, giá nhãn trong nước cao, thu nhập của gia đình tôi vẫn được đảm bảo”, anh Mười tâm sự.

Không chỉ riêng anh Mười, trong HTX Dịch vụ nông nghiệp Hoa Mười, nhờ trồng nhãn trái vụ, rải vụ, các thành viên trong HTX đều có thu nhập khá, thu hàng trăm triệu đồng/ha. Hiện nay HTX đang có 14 thành viên, với quy mô gần 50 ha cây ăn quả, chủ yếu là nhãn, được trồng theo quy trình VietGAP.

Cây nhãn đang "đuổi" nghèo, tăng giàu ở vùng biên giới Sơn La

Huyện Sông Mã hiện có 7.670ha nhãn, chiếm gần 70% diện tích cây ăn quả của huyện. Trong đó, diện tích nhãn sản xuất trái vụ, rải vụ thực hiện được 910ha, diện tích cho sản phẩm khoảng 7.000ha, sản lượng nhãn năm 2024 đạt 35.000 tấn, gồm 25.411 tấn tiêu thụ trong nước, 9.309 tấn chế biến và 280 tấn xuất khẩu.

Trao đổi với phóng viên, ông Lê Văn Quân, Chủ tịch Hội Nông dân huyện Sông Mã cho biết: Trong số các giống nhãn đang được trồng tại Sông Mã, nhãn Miền Thiết chín muộn là cây phổ biến, hiện có diện tích trồng lớn nhất trên địa bàn huyện.

Giống này có năng suất chất lượng rất cao nhưng lại không phù hợp để áp dụng kỹ thuật xử lý ra hoa trái vụ do khó có thể tác động biện pháp kỹ thuật để đạt được theo hiệu quả.

Để nâng cao giá trị kinh tế cây nhãn Sông Mã, các cấp Hội Nông dân huyện Sông Mã đã phối hợp với các phòng ban, đơn vị tổ chức tập huấn, phổ biến thêm cho hội viên, nông dân giống nhãn T6 và nhãn Ánh Vàng 205.

Với 2 giống nhãn này, bà con thuận lợi áp dụng khoa học kỹ thuật để cây nhãn ra hoa, quả theo ý muốn, mà vẫn đảm bảo được chất lượng, năng suất nhãn, quả bán ra thị trường nhận được nhiều phản hồi tích cực.

Để hỗ trợ bà con phát triển cây nhãn bền vững, Hội Nông dân huyện Sông Mã đẩy mạnh chuyển giao ứng dụng khoa học kỹ thuật đến với các hội viên trên toàn huyện, phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức lớp tập huấn, nâng cao kiến thức cho bà con về kỹ thuật canh tác, chăm sóc cây nhãn, kỹ năng bán sản phẩm OCOP qua phương tiện số, kiến thức về chuỗi giá trị, xây dựng thương hiệu nhãn Sông Mã...

Huyện Sông Mã đã có 48 mã số vùng trồng nhãn. Trong đó, 12 mã vùng trồng xuất khẩu sang thị trường Mỹ; 23 mã vùng trồng xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc; 13 mã vùng trồng xuất khẩu sang thị trường Úc, New Zealand.

Có 52 HTX, công ty sản xuất quả an toàn theo quy trình VietGap, với tổng diện tích 982 ha, trong đó, nhãn chiếm 856 ha, sản lượng 8.562 tấn.

Nhờ ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, nhãn Sông Mã giải được bài toán “được mùa mất giá”. Sản lượng nhãn rải đều, tránh tình trạng dư thừa làm giá giảm.

Nhãn trái vụ có giá bình quân từ 30.000VNĐ/kg trở lên, người nông dân vừa có thêm thu nhập vừa có vốn đầu tư ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế.

Với hướng phát triển chú trọng thâm canh nhãn để tăng năng suất, đạt hiệu quả cao nhất trên diện tích hiện có, trong thời gian tới, các cấp Hội Nông dân huyện Sông Mã sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Phòng Nông nghiệp, Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp và các đơn vị của Trung tâm Hỗ trợ nông dân tỉnh để hỗ trợ nông dân được tiếp cận với các mô hình hay, áp dụng khoa học công nghệ cao vào sản xuất cây ăn quả.

×