Việc Bộ Công an điều tra quy trình xả lũ của thủy điện sông Ba Hạ, ĐBQH nói phải rà soát toàn bộ thủy điện nhỏ

Chiều 19/12, tại cuộc họp báo định kỳ tháng 11/2025, ông Trương Công Thái, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk đã có thông tin mới đến báo chí về số liệu thống kê người tử vong trong đợt mưa lũ lịch sử vừa qua.

Ông Thái cho biết, trong trận lũ lịch sử vừa qua, tỉnh Đắk Lắk đã có 113 người tử vong, trong đó 101 người tử vong trực tiếp do thiên tai và 12 người tử vong do nguyên nhân khác, người già lớn tuổi, bệnh tật không kịp thời cấp cứu. “Trong 2 ngày 18 và 19/11, trên địa bàn tỉnh xuất hiện mưa lớn với lưu lượng từ 1.000 đến 1.800mm.

Liên quan tới công tác điều hành xả lũ của lãnh đạo UBND tỉnh Đắk Lắk đối với thủy điện sông Ba Hạ, vị Phó Chủ tịch này cho rằng, việc điều hành xả lũ phải tuân theo các quy định rất chặt chẽ. Tuy nhiên, việc thủy điện sông Ba Hạ xả lũ bất thường hay như thế nào thì hiện Bộ Công an đang làm việc, khi có thông tin chính thức sẽ cung cấp cho cơ quan báo chí.

Đề cập đến các vấn đề về môi trường và rủi ro thiên tai đang diễn biến khó lường, đòi hỏi phải có quy hoạch cụ thể, chi tiết để chống chịu và thích ứng trước những diễn biến ngày càng khốc liệt của biến đổi khí hậu, đại biểu Trịnh Xuân An, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai đề nghị: “Quy hoạch tổng thể quốc gia, phát triển kinh tế xã hội, các dự án công trình trọng điểm, quy hoạch về đô thị, quy hoạch về các vùng miền cũng phải gắn với việc quản trị rủi ro về thiên tai. Cần đầu tư thêm hệ thống quan trắc liên vùng và liên tỉnh để xử lý những hậu quả hiện nay chúng ta đã gánh chịu trong thời gian qua.

Cần gắn phòng chống rủi ro thiên tai với áp dụng những tiêu chuẩn, quy chuẩn mới, những số liệu mới, từ đỉnh lũ lịch sử mà chúng ta chứng kiến vừa rồi để từ đó thiết kế, tính toán quy hoạch, nhất là liên quan đến các hồ, liên quan đến hệ thống thủy điện".

Chúng tôi đề xuất phải rà soát lại toàn bộ hệ thống thủy điện nhỏ, đánh giá lại quy trình xả lũ để tránh hiện trạng đúng quy trình nhưng hậu quả thì người dân phải gánh chịu rất nặng nề. Chúng ta làm sao đó để giải quyết được bài toán này trong quy hoạch tổng thể quốc gia.

Nhắc đến những hiểm hoạ khôn lường của lũ bão và biến đổi khí hậu thời gian qua, nhất là với các tỉnh miền Trung, khi lũ chồng lũ, bão chồng bão gây thiệt hại rất nặng, đại biểu Trần Hoàng Ngân, Đoàn ĐBQH TP.HCM cho rằng: Đối với vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, trước sự tàn phá hết sức nặng nề của lũ lụt hiện nay, đề nghị hết sức cẩn trọng trong việc phát triển chuỗi đô thị ven biển.

“Vừa qua chúng ta thấy các đô thị ven biển bất ngờ bị ngập lụt nhất là tại những khu vực ở Khánh Hoà. Chính vì thế công tác quy hoạch ở đây phải đảm bảo được năng lực phòng chống thiên tai, nhất là vấn đề về quy hoạch nhà ở”, Ông Ngân nói.

Trao đổi với PV, đại biểu Phạm Văn Hòa, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp cho biết: Năm nay bão lũ liên tiếp, vượt ngoài dự đoán.

Ông Hoà cho rằng, quy định của pháp luật với các nhà máy thủy điện phải có trách nhiệm thông báo xả lũ cho người dân biết. Vấn đề là điều hành thuỷ điện thông báo xong lại thực hiện liền, nếu không thực hiện thì nguy cơ xảy ra vỡ đập. Chính vì vậy, công tác dự báo, đo đạc lưu lượng nước về hồ là rất quan trọng.

“Lũ lụt gây thiệt hại vừa qua cũng có nguyên nhân từ việc cho mở rất nhiều thủy điện nhỏ, nhưng ngoài thủy điện còn tình trạng chặt phá rừng, làm đường, san lấp ao hồ… cũng là tác nhân gây lũ, và không thoát lũ được. Có rất nhiều yếu tố tác động, ảnh hưởng đến lũ lụt trong thời gian qua”, ông Hoà nói.

Vẫn theo đại biểu Hòa: “Thiên tai, bão lũ luôn bất thường và như năm nay có những trận lũ lụt lịch sử nhiều năm mới xảy ra, lũ chồng lũ, bão chồng bão, khiến chúng ta không thể ngờ tới”.

Ông Hoà nhấn mạnh: nguyên nhân có nhiều, trong đó có thuỷ điện, nhưng vấn đề bây giờ phải ngồi lại với nhau để tìm ra nguyên nhân, đưa giải pháp để thực hiện tốt nhiệm vụ phòng, tránh, khi có những trận lũ có thể xảy ra sắp tới thay vì đổ thừa thì cần tập trung vào việc khắc phục hậu quả.

Theo Đại biểu Hoà: Pháp luật đã quy định chi tiết về việc xả lũ và thông báo việc xả lũ, cơ quan nào chịu trách nhiệm.

Luật quy định các công trình thủy điện lớn, nhỏ phải thực hiện đúng quy trình xả lũ. Nếu không đúng mà gây thiệt hại cho dân thì bắt buộc phải đền bù cho người dân, điều này đã có quy định rõ ràng rồi. Bây giờ các cơ quan quản lý nhà nước phải có trách nhiệm kiểm tra.

Còn đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (Đoàn ĐBQH TP.HCM) cho rằng, việc phát triển ồ ạt các dự án thủy điện nhỏ vừa qua gần như thiếu sự quản lý chặt chẽ, dẫn đến tình trạng xây dựng tràn lan.

Bà cho rằng, nhiều doanh nghiệp mặn mà với thủy điện thực chất vì lợi ích kinh tế trước mắt từ việc khai thác gỗ rừng trong quá trình giải phóng mặt bằng, sau đó mới đến lợi ích từ phát điện.

Theo bà này, hậu quả là rừng đầu nguồn bị tàn phá, khả năng giữ nước suy giảm, tích nước mùa khô gây hạn hán và xả lũ mùa mưa gây ngập lụt, người dân vùng hạ du phải gánh chịu cảnh "lũ chồng lũ".

Không chỉ bức xúc về vấn đề thủy điện, đại biểu Phạm Khánh Phong Lan còn bày tỏ lo ngại về năng lực phản ứng của chính quyền địa phương trong thảm họa.

Bà nhận định bộ máy cơ sở tại một số nơi còn tỏ ra lúng túng, thiếu sự sâu sát và chưa nắm bắt thông tin kịp thời, nhất là sau khi sáp nhập các đơn vị hành chính khiến địa bàn quản lý trở nên quá rộng.

Trong tình huống khẩn cấp, việc quá phụ thuộc vào công nghệ hay chuyển đổi số cũng bộc lộ hạn chế, bởi khi mất điện và sập nguồn, mọi liên lạc bị cắt đứt. “Hệ thống chân rết phòng chống thiên tai mới được thiết lập lại còn yếu, chưa đủ sức để đối phó hiệu quả với diễn biến phức tạp của bão lũ”, bà Lan bày tỏ.

×