Đậm đà bản sắc Khmer trong Hội thi giã cốm dẹp ở An Giang

Lễ hội thu hút đông đảo bà con nhân dân, đặc biệt là sự tham dự của các vị sư cả, sư phó chùa Khmer cùng đồng bào trong xã đến cổ vũ, tạo nên không khí lễ hội rộn ràng, đậm đà sắc màu văn hóa dân tộc.

Tái hiện nét đẹp truyền thống qua từng nhịp chày cốm

Hội thi giã cốm dẹp là hoạt động trọng tâm trong chuỗi sự kiện chào mừng Lễ cúng Trăng Oóc Om Bóc. Mở màn chương trình là các tiết mục đặc sắc do đội văn nghệ xã biểu diễn như trình diễn trang phục truyền thống Khmer trong lao động sản xuất, múa trống Chhay Dăm, di sản văn hóa phi vật thể của địa phương, cùng tiết mục hát múa “Cây thốt nốt quê em” hòa cùng âm vang ngũ âm Khmer.

Không khí lễ hội thực sự sôi động khi 15 đội thi giã cốm dẹp bước vào tranh tài. Mỗi đội gồm bốn thành viên, trong đó có một đại diện lực lượng công an, dân quân hay bảo vệ dân phố, thể hiện tinh thần đoàn kết, gắn bó giữa các lực lượng và người dân. Các đội trải qua nhiều công đoạn công phu: rang nếp, giã, sàn bỏ trấu, trộn dừa, rồi trang trí sản phẩm sao cho vừa thơm ngon vừa đẹp mắt.

Tiếng chày giã nhịp nhàng hòa cùng tiếng trống, tiếng nhạc ngũ âm tạo nên không gian văn hóa đậm bản sắc Khmer. Bà Neáng Sóc Ny, ngụ ấp Phước Lộc, chia sẻ: “Giai đoạn giã cốm là khó nhất, phải phối hợp thật nhịp nhàng giữa hai người. Muốn mẻ cốm thơm ngon thì phải dùng nếp mới gặt, còn ươn ướt, đem rang và giã khi còn nóng. Nếp cũ hoặc ẩm sẽ không cho cốm dẹp dẻo, đẹp”.

Những mẻ cốm dẹp vàng óng, thơm lừng mùi nếp mới, dừa nạo và đường thốt nốt khiến người xem không chỉ thích thú mà còn gợi nhớ hương vị quê nhà, biểu tượng của sự no đủ, đoàn viên trong văn hóa Khmer. Ban tổ chức đã chấm điểm dựa trên hương vị, cách trình bày và tinh thần đồng đội để trao thưởng cho các đội xuất sắc nhất.

Sôi nổi với các trò chơi dân gian truyền thống

Không chỉ dừng ở hội thi giã cốm, ban tổ chức còn lồng ghép nhiều trò chơi dân gian Khmer như kéo co, nhảy bao bố, đặc biệt là trò “đội cà ôm lấy nước”, trò chơi truyền thống độc đáo, vừa thử thách sự khéo léo vừa mang lại tiếng cười sảng khoái.

Trong trò này, mỗi đội phải đội chiếc cà ôm – một vật dụng giống chum nhỏ của người Khmer – lên đầu để múc và mang nước về đích mà không được dùng tay giữ. Người chơi phải khéo léo giữ thăng bằng, vừa di chuyển nhanh vừa tránh làm đổ nước. Tiếng hò reo, tiếng cười giòn giã vang khắp sân hội, thể hiện tinh thần gắn kết cộng đồng.

Chị Phạm Thị Yến Trinh, giáo viên Trường Tiểu học B Ô Lâm, hào hứng cho biết: “Tưởng dễ mà không dễ, khi đội cà ôm lên đầu phải vừa giữ thăng bằng vừa phối hợp ăn ý với đồng đội. Trò chơi giúp chúng tôi thêm gần gũi, vui vẻ và tự hào hơn về văn hóa dân tộc mình. Mong rằng chính quyền sẽ tiếp tục duy trì những hoạt động ý nghĩa như thế này”.

Kết thúc ngày hội, Ban tổ chức đã trao giải nhất và giải trang phục truyền thống đẹp nhất cho ấp Phước Lợi, giải nhì cho Cụm trường An Tức, và giải ba cho hai ấp Phước An và Phước Thọ. Ở phần trò chơi dân gian, ấp Tà Dung giành giải nhất môn “đội cà ôm lấy nước” và kéo co, trong khi ấp Phước Bình xuất sắc ở môn nhảy bao bố.

Gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa Khmer

Theo bà Neáng Sâm Bô, Phó Chủ tịch UBND xã Ô Lâm, đây là lần đầu tiên địa phương tổ chức hội thi giã cốm dẹp nhằm khôi phục và gìn giữ nghề truyền thống đặc trưng của đồng bào Khmer.

“Nghề làm cốm dẹp vốn gắn bó với đời sống người Khmer Ô Lâm từ lâu, nhưng thế hệ trẻ ngày nay ít người biết đến. Thông qua hội thi, chúng tôi muốn truyền lại nét đẹp văn hóa này, đồng thời tạo sân chơi vui tươi, đoàn kết cho người dân trước thềm Lễ hội Oóc Om Bóc”, bà cho biết.

Phó Chủ tịch UBND xã Ô Lâm cũng cho biết, chính quyền địa phương cũng định hướng đưa các hoạt động văn hóa truyền thống như hội thi giã cốm dẹp, trò chơi dân gian… vào phát triển du lịch cộng đồng, quảng bá hình ảnh vùng đất Ô Lâm, nơi hội tụ những giá trị đặc sắc của văn hóa Khmer Nam Bộ.

Hội thi giã cốm dẹp và các trò chơi dân gian chào mừng Lễ hội Oóc Om Bóc không chỉ là dịp vui chơi, giao lưu mà còn góp phần bảo tồn, phát huy di sản văn hóa Khmer, tăng cường đoàn kết giữa các dân tộc anh em.

Những nhịp chày giã cốm, tiếng cười rộn ràng của bà con Ô Lâm là minh chứng sống động cho sức sống bền bỉ của văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại, hướng tới mục tiêu xây dựng nông thôn mới văn minh, giàu đẹp và đậm đà bản sắc dân tộc.

×