HoREA đề xuất chưa cần thiết lập trung tâm giao dịch bất động sản

Lo ngại phình bộ máy, HoREA đề xuất chưa triển khai Trung tâm giao dịch bất động sản

Mới đây, Hiệp hội Bất động sản TP. HCM (HoREA) đã có văn bản góp ý "Dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về thí điểm mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước thành lập" (Trung tâm giao dịch bất động sản). Sau khi nghiên cứu dự thảo, HoREA cho rằng chưa thật sự cần thiết triển khai mô hình này ở hiện tại.

Theo lý giải của HoREA, dự thảo đặt mục tiêu số hóa quy trình giao dịch, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp thực hiện thủ tục bất động sản trên môi trường điện tử nhằm nâng cao minh bạch và hiệu quả quản lý. Tuy vậy, các điều khoản tiếp theo lại chưa thể hiện rõ được tinh thần đó, trong khi việc lập thêm một đầu mối mới có nguy cơ khiến bộ máy cồng kềnh hơn, làm phát sinh biên chế và chi phí cho địa phương.

Hiệp hội chỉ ra mô hình Trung tâm giao dịch có những điểm giao thoa với Bộ phận Một cửa tại các Trung tâm phục vụ hành chính công ở địa phương, cũng như các nghiệp vụ công chứng, môi giới bất động sản… Điều này đi ngược chủ trương tinh giản bộ máy được nêu trong Kết luận 59 và Kết luận 210, đồng thời chưa thực sự phù hợp với Nghị định 118 về cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông.

Một số chức năng trong dự thảo cũng được HoREA cảnh báo có thể chồng lấn với nhiệm vụ của Sở Xây dựng. Chẳng hạn, theo Luật Kinh doanh bất động sản 2023, Sở Xây dựng là đơn vị xác nhận điều kiện bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai.

Nếu giao Trung tâm thẩm tra pháp lý nguồn cung, quy trình xử lý có thể bị kéo dài, thậm chí phát sinh rủi ro đối với các giao dịch ngoài dự án như tài sản trong khu dân cư sẵn có hoặc các trường hợp phân lô, bán nền.

HoREA cũng đề cập việc quy định quy trình giao dịch nhà ở xã hội trong dự thảo chưa phù hợp với Luật Nhà ở 2023 và các nghị định hướng dẫn, dễ dẫn tới trùng lặp thủ tục.

Từ những phân tích trên, Hiệp hội kiến nghị chưa nên thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất như đề xuất. Thay vào đó, cơ quan quản lý cần siết chặt nghĩa vụ công khai thông tin của chủ đầu tư theo Luật Kinh doanh bất động sản, buộc doanh nghiệp phải công bố đầy đủ dữ liệu dự án trên hệ thống thông tin nhà ở và thị trường bất động sản cũng như trên website của đơn vị để Nhà nước giám sát. HoREA đồng thời đề xuất ban hành chế tài mạnh hơn đối với trường hợp không thực hiện hoặc công bố thiếu chính xác thông tin.

Bên cạnh đó, Hiệp hội đề nghị Chính phủ sớm nghiên cứu sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản cùng một số luật liên quan, nhằm hoàn thiện khung pháp lý, đảm bảo tính minh bạch và bảo vệ người mua.

Trước đó, Bộ Xây dựng đã trình Chính phủ dự thảo Nghị quyết thí điểm mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất, dự kiến áp dụng toàn quốc trong giai đoạn 2026 - 2027. Theo đề xuất, người dân và doanh nghiệp có thể thực hiện chuỗi thủ tục liên thông - từ tra cứu thông tin, kiểm tra pháp lý, lập hợp đồng điện tử đến cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất - trên một nền tảng dữ liệu thống nhất. Trung tâm sẽ vận hành với 5 bộ phận chuyên môn, huy động cán bộ từ lĩnh vực xây dựng, thuế và tài nguyên môi trường.

Bộ Xây dựng cho rằng thị trường bất động sản hiện còn thiếu minh bạch, quy trình giao dịch nhiều tầng nấc và người dân vẫn đối mặt rủi ro, trong khi cơ quan quản lý chưa có công cụ giám sát đủ mạnh. Mô hình trung tâm được kỳ vọng khắc phục những hạn chế này.

×