Lấy “đất vàng” làm công viên: Cơ hội để TP.HCM nâng cao chất lượng sống, trở thành đô thị toàn cầu

Lấy “đất vàng” làm công viên

Tại Hội nghị tổng kết 50 năm văn học nghệ thuật TP.HCM mới đây, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang cho biết Thường trực Thành ủy đã quyết định dừng dự án phát triển nhà ở tại khu vực Bến Nhà Rồng để mở rộng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh, đồng thời quy hoạch khu vực này thành công viên, kết hợp mở rộng đường Nguyễn Tất Thành và phát triển các dịch vụ công cộng.

Khu đất này kéo dài khoảng 3km, nằm dọc theo bờ sông Sài Gòn từ cầu Khánh Hội đến cầu Tân Thuận. Cách đây gần 10 năm, UBND TP.HCM đã chấp thuận đầu tư dự án Khu phức hợp Nhà Rồng - Khánh Hội rộng 31,5ha gồm trung tâm thương mại, hơn 3.100 căn hộ, trường học và trạm y tế. Phối cảnh cho thấy nếu triển khai, dự án sẽ hình thành bức tường cao ốc dọc cảng Nhà Rồng - Khánh Hội, vừa chắn gió vừa che toàn bộ tầm nhìn của khu vực quận 4 (cũ) về phía sông Sài Gòn.

Cũng cần ngược dòng thời gian về hơn một thế kỷ trước để thấy được giá trị lịch sử, văn hóa của khu vực này. Khi người Pháp đến Sài Gòn, họ đã nhận ra vị trí đắc địa, thuận lợi giao thương nên nhanh chóng xây dựng bến cảng tại đây. Trụ sở hãng tàu biển Messageries Impériales đã được dựng nên. Đây là một trong những công trình đầu tiên do Pháp xây dựng sau khi đến Sài Gòn. Trụ sở Messageries Impériales sau này chính là Bến Nhà Rồng.

Không chỉ là thương cảng sầm uất lớn nhất Đông Dương trong suốt hàng thập kỷ, Bến Nhà Rồng còn gắn liền với sự kiện người thanh niên Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước ngày 5/6/1911. Để sau 30 năm, Người quay về và trực tiếp lãnh đạo nhân dân Việt Nam đứng lên giải phóng dân tộc, giành độc lập thống nhất Tổ quốc.

Di tích Bến Nhà Rồng ngày nay là Không gian văn hóa Hồ Chí Minh quan trọng tại TP.HCM để giáo dục lòng yêu nước, bày tỏ tình cảm của nhân dân thành phố đối với Bác Hồ. Do đó, việc lấy lại “đất vàng” để mở rộng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh để tiếp tục bồi đắp giá trị tốt đẹp, đồng thời quy hoạch công viên và tiện ích công cộng để phục vụ người dân TP.HCM được mọi tầng lớp ủng hộ.

Cách Bến Nhà Rồng khoảng 5km, khu “đất vàng” số 1 Lý Thái Tổ với ba mặt tiền đường Lý Thái Tổ - Hùng Vương - Trần Bình Trọng bỏ trống, cỏ mọc um tùm nhiều năm qua cũng đã nhận tin vui. Khu đất này gồm 7 biệt thự cổ trên diện tích 4,4ha, từng là nơi ở của gia đình Chú Hỏa, người được mệnh danh là “vua nhà đất” Sài Gòn xưa. Về sau, khu đất do Bộ Ngoại giao quản lý, dùng làm Nhà khách Chính phủ nhưng bỏ trống từ suốt hơn chục năm.

Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang cho biết khu đất này sẽ được chuyển thành công viên, xây dựng tượng đài tưởng niệm người dân mất vì Covid-19, tạo không gian tri ân và kết nối cảm xúc giữa con người với lịch sử đô thị. Hiện đã có nhà đầu tư chiến lược tham gia vào dự án.

Nâng cao chất lượng sống, đưa TP.HCM thành đô thị toàn cầu

Trong bối cảnh khu vực trung tâm TP.HCM ngày càng chật chội, cao ốc, nhà cửa chen nhau nhưng lại thiếu mảng xanh và công trình công cộng phục vụ người dân, TP.HCM đã giành lại “đất vàng” để làm công viên, mở rộng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh, hơn hết là để kết nối cảm xúc, nâng cao chất lượng sống cho nhân dân được nên đã nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ.

Việc chấp nhận từ bỏ hiệu quả kinh tế trước mắt để mở ra tương lai phát triển bền vững cho TP.HCM cũng được các chuyên gia kinh tế đồng tình. TS Huỳnh Thanh Điền thẳng thắn cho rằng dù là “đất vàng”, “đất kim cương” thì việc đầu tiên cần làm là phải theo luật, cụ thể là Luật Quy hoạch đô thị. Việc phát triển dự án nhà ở tại khu đất Nhà Rồng - Khánh Hội, tức ven sông Sài Gòn là không hợp lý.

“Nếu lấy khu đất Nhà Rồng - Khánh Hội để phát triển dự án nhà ở thì chỉ mỗi chủ đầu tư được hưởng lợi mà sẽ phá toàn bộ không gian. Xây dựng không gian văn hóa, công viên thì khu vực ven sông sẽ có cây xanh, công trình công cộng phục vụ người dân. Chưa hết, khi đó, giá trị phía đối diện sẽ gia tăng, kéo theo kinh tế, thương mại dịch vụ tăng cao. Như vậy, tất cả đều được hưởng lợi”, ông phân tích.

Các nhà văn hóa, bảo tồn, quy hoạch - kiến trúc cũng bày tỏ nhiều niềm vui khi những kiến nghị bấy lâu của họ đã thành hiện thực. 

Kiến trúc sư Khương Văn Mười đánh giá chủ trương đưa hai khu “đất vàng” nổi tiếng này tại TP.HCM thành không gian văn hóa, công viên, đã thể hiện tầm nhìn mang tính chiến lược của lãnh đạo thành phố trong phát triển không gian văn hóa, ngành văn hóa của TP.HCM giai đoạn mới. Ông cho rằng TP.HCM đang đi đúng hướng để đạt sự phát triển bền vững trong tương lai. Một thành phố không phát triển ngành văn hóa thì không thể phát triển bền vững, đó là bài học của cả thế giới.

TSKH.KTS Ngô Viết Nam Sơn bày tỏ: “Tôi muốn nhấn mạnh đây là tầm nhìn rất phù hợp với cục diện mới của TP.HCM sau khi sáp nhập Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, sáp nhập các bộ ngành và thực hiện chính quyền địa phương hai cấp. Đây là cơ hội để TP.HCM tăng trưởng về chất lượng sống gồm tăng không gian xanh, tăng tiện ích hạ tầng xã hội và văn hóa công cộng”.

Ông cũng nhấn mạnh việc nâng cao chất lượng sống tại khu vực đô thị không chỉ giúp cho người dân của thành phố mà còn thu hút “chất xám”, nguồn nhân lực chất lượng cao đến TP.HCM sinh sống, làm việc và cống hiến. Điều này sẽ sớm đưa TP.HCM trở thành đô thị toàn cầu, điều mà trước đây khó có thể thực hiện vì bê tông hóa, thiếu không gian xanh, chất lượng sống chưa ở mức tốt.

“Tôi hình dung khu trung tâm TP.HCM trong tương lai sẽ mở ra cơ hội mới hai bên bờ sông Sài Gòn. Nó sẽ là không gian xanh, người dân đạp xe, đi bộ như “phòng khách của đô thị”. Không gian hai được chỉnh trang và kết hợp bổ sung xây dựng mới công trình tiện ích công cộng mà thành phố đang rất thiếu như không gian biểu diễn nghệ thuật, nhà triển lãm, thư viện, nhà sinh hoạt cộng đồng và các bảo tàng để nói lên giá trị văn hóa 300 năm của TP.HCM”, ông nói.

Việc xây dựng TP.HCM phát triển bền vững được cụ thể hóa ngay trong những ngày đầu nhiệm kỳ mới của Ban Chấp hành Đảng bộ TP.HCM, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Người dân, cơ quan quản lý, chuyên gia đều đang kỳ vọng về một đô thị bền vững trong tương lai cho TP.HCM, khi thành phố không chỉ tập trung phát triển kinh tế, là “đầu tàu” của cả nước mà còn bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa - lịch sử, đáp ứng nhu cầu vui chơi giải trí và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

×