Người “truyền lửa” pháp quyền trên đất mỏ

Gốc rễ từ dân “Thanh vận”

Trong căn phòng làm việc nhỏ trên phố Văn Lang, Hồng Gai (Quảng Ninh), nơi những tập hồ sơ án dày cộp được xếp ngay ngắn trên kệ, Luật sư Vũ Quang Ninh, Chủ tịch, Giám đốc Công ty Luật Vũ Anh, bắt đầu câu chuyện với chúng tôi bằng một nụ cười đôn hậu. Khác với vẻ ngoài nghiêm nghị, sắc sảo thường thấy tại các phiên tòa tranh tụng, khi nói về thế hệ trẻ và pháp luật, ánh mắt ông lại ánh lên niềm trăn trở, tâm huyết.

Ít ai biết, nền tảng của vị luật sư sắc sảo này lại bắt đầu từ ngôi trường Thanh vận Trung ương (nay là Học viện Thanh Thiếu niên Việt Nam). Năm 1984, chàng thanh niên Vũ Quang Ninh bước vào môi trường công tác Đoàn tại địa phương. Với tâm hồn nghệ sĩ và khả năng chơi đàn ghi ta học được từ người anh trai, ông trở thành hạt nhân trong các buổi diễn văn nghệ, ôm đàn đi khắp các tỉnh phía Bắc trong những đợt tuyên truyền do Trung ương đoàn tổ chức.

“Tháng 7/1990, tôi tốt nghiệp xuất sắc khóa ‘cao cấp 5’ Trường Thanh vận Trung ương, cái nôi đào tạo hàng vạn cán bộ Đoàn, lãnh đạo trẻ cho Đảng và chính quyền các cấp. Dù được giữ lại công tác tại Ban tư tưởng văn hóa Trung ương Đoàn, nhưng theo tiếng gọi của quê hương và yêu cầu của lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh lúc bấy giờ, tôi trở về đất Mỏ vào đầu tháng 9/1990”, luật sư Ninh tâm sự.

Trong ký ức của ông, những năm tháng học tập tại trường Thanh vận Trung ương và công tác tại Ban Tuyên truyền giáo dục Tỉnh đoàn Quảng Ninh là thời kỳ “nhuộm đỏ” lý tưởng. Ông nhớ như in đợt biệt phái xuống huyện Hoành Bồ (cũ), những đêm ngủ lại vùng cao Kỳ Thượng, Đồng Sơn, ăn cá khô, đốt lửa trại và tổ chức phong trào cho hàng vạn dân, đến mức “không ai là không biết mặt mình”.

Khoảng năm 1992, khi đang công tác ở Ban tổ chức Tỉnh đoàn, Vũ Quang Ninh có chung trăn trở về tương lai của đội ngũ cán bộ Đoàn. Bởi nhiều người sau thời kỳ “cờ, đèn, kèn trống” sôi nổi thường rơi vào cảnh bơ vơ vì thiếu trình độ chuyên môn. Với trách nhiệm của một người làm công tác tổ chức, ông đề xuất với lãnh đạo Tỉnh đoàn Quảng Ninh phối hợp mở lớp học luật cho cán bộ.

Chính ông cũng tham gia đội ngũ ấy, vừa làm công tác tổ chức, vừa miệt mài đèn sách. Từ năm 1992 đến 1997, ông hoàn thành chương trình cử nhân luật, đồng thời học thêm cử nhân ngoại ngữ tiếng Anh và kỹ sư mỏ địa chất. Năm 1997, ông chuyển về Công ty Than Quảng Ninh (nay là công ty Than Hạ Long). Chỉ trong vòng một tháng, ông đã xây dựng, cho ra mắt tổ chức Đoàn Thanh niên cho 10 đơn vị trực thuộc, từ Cẩm Phả đến Đông Triều.

Tuy nhiên, bước ngoặt mang tính “chấn động” về tâm lý đến với ông vào năm 2006, khi cha ông đột ngột qua đời. Trong nỗi đau mất mát, ông quyết định thành lập văn phòng luật sư. Ban đầu, ông chỉ định “treo biển” tư vấn miễn phí như một cách tri ân cuộc đời và làm vui lòng người cha đã khuất.

Thế nhưng, nghiệp luật đã chọn ông. Dù khi đó đang công tác ở đơn vị ngành than có thu nhập cao, ông vẫn quyết định dấn thân vào con đường tố tụng chuyên nghiệp. Năm 2017, ông chính thức nghỉ hẳn tại Than Hạ Long để tập trung hoàn thiện mô hình công ty luật Vũ Anh.

Trong suốt sự nghiệp, Luật sư Ninh đã trực tiếp giúp đỡ, bào chữa cho nhiều đồng nghiệp, bạn bè rơi vào vòng lao lý. Ông bùi ngùi nhắc về những người từng là lãnh đạo ngành than, một thời sát cánh cùng mình gặp rủi ro pháp lý. Đó còn là những vụ án oan sai mà đến bây giờ vẫn còn chứa nhiều trắc ẩn. Có những vụ án hình sự, khi biết thân chủ bị oan sai, ông đã tham gia bảo vệ miễn phí...

Sứ mệnh với thế hệ “Gen Z”

Một kỷ niệm đặc biệt khác là buổi nói chuyện với thanh niên trong khóa tu mùa hè năm 2019 tại Chùa Ba Vàng. Không chỉ dừng lại ở góc độ tôn giáo, ông xem đây là cơ hội để chia sẻ kiến thức pháp luật với hàng nghìn bạn trẻ. Cuộc trò chuyện đã giúp các bạn trẻ Gen Z giải đáp những khúc mắc về pháp luật, đồng thời truyền đi thông điệp: “Kiến thức pháp luật là điểm tựa để thanh niên bước vào đời”.

Hiện nay, Công ty Luật Vũ Anh là một mô hình hiếm có khi 100% nhân sự được tuyển dụng đều là sinh viên mới ra trường và là doanh nghiệp tư nhân có đầy đủ các tổ chức chính trị, đảng, đoàn là ngôi nhà thứ 2 của các thành viên.

“Tôi muốn Luật Vũ Anh là nơi đào tạo những tờ giấy trắng. Bởi tôi thấu hiểu cảm giác của các bạn trẻ khi mới ra trường còn rụt rè, không biết xin việc ở đâu, không được làm đúng chuyên môn, từ đó dẫn đến mất niềm tin vào bản thân”, Luật sư Ninh chia sẻ.

Chính vì vậy, từ lâu ông đã biến Công ty Luật Vũ Anh thành một “lò luyện” bài bản, tử tế, nơi các bạn trẻ được tôn trọng tuyệt đối. Ông không làm “ông chủ”, mà làm người phục vụ cho khát vọng của họ. Tại đây, những kiến thức “kinh điển” của trường Luật được ông hệ thống hóa thành các quy trình quản lý nghiệp vụ, những phiên tòa giả định..., giúp các bạn trẻ tìm thấy vị trí của mình giữa những bỡ ngỡ đầu đời.

Hơn 40 năm công tác, từ chàng thanh niên trong trẻo, nhiệt huyết đến vị luật sư mái đầu đã bạc, Luật sư Vũ Quang Ninh vẫn giữ vẹn nguyên triết lý sống và làm việc bằng cái tâm trong sáng, lấy sự phát triển của con người làm thước đo quan trọng nhất. Với ông, luật sư không chỉ là một nghề, mà còn là đạo, là trách nhiệm giữ gìn công lý và tình thương.

Dù đã cao tuổi và đã bàn giao công việc cho các bạn trẻ trong công ty luật Vũ Anh, nhưng ông vẫn trăn sở khôn nguôi về nghề luật và muốn có cơ hội truyền lửa, truyền đam mê nghề luật cho các luật sư trẻ■

×