Bình luận
0
Sử Hy Nhan (? - 1421) nguyên họ Trần, người thôn Ngọc Sơn, xã Bình Lãng, huyện Thiên Lộc, phủ Nghệ An (Hà Tĩnh ngày nay).
Trong sách Đại Nam nhất thống chí, Thiên Lộc huyện phong thổ chí, Can Lộc huyện chí đều chép ông đỗ đầu kỳ thi Hội năm Quý Mão (1363). Ông làm quan triều Trần dưới các triều đại Dụ Tôn, Nghệ Tôn, Duệ Tôn, đến chức Kim tử vinh lộc đại phu, Nhập nội hành khiển, Tri kinh diên Tri tân khách, đại học sĩ, được vua ban Kim ngư đại (túi thêu cá vàng).
Thời Trần Duệ Tông (1373 - 1377), theo cuốn Can Lộc huyện phong thổ chí và cuốn Đại Nam nhất thống chí căn cứ theo gia phả chép nói Sử Hy Nhan là người thông minh. Không sách nào Sử Hy Nhan không tinh thạo, mà sở trường nhất về môn Sử, cho nên được vua ban cho họ Sử (Hy Nhan nghĩa là hy vọng được như Nhan Uyên học trò Khổng Tử).
Tác phẩm nổi tiếng còn lại của Sử Hy Nhan là bài phú Trảm xà kiếm (Gươm chém rắn) là bài thi Đình được sưu tập trong bộ Quần hiền phú tập. Với tác phẩm này, Sử Hy Nhan được coi là một trong những tác giả văn xuôi chữ Hán hiếm hoi của lịch sử văn chương Việt Nam thời kỳ đầu. Bài phú được viết theo một lối dẫn dắt vừa kể, vừa gợi, vừa bình khá hấp dẫn.
Kết thúc bài phú, là một bài ca, Sử Hy Nhan viết: Kiếm này! Kiếm này! Là vật chẳng lành. Thánh nhân túng thế mới dùng mi, đâu phải vật quý. Ôi! Thánh triều ta sùng thượng văn học. Thiên hạ nhất thống, thái bình thịnh trị. Nếu có kiếm chừ, dùng đến mà chi.
Phát huy tinh thần hiếu học của gia đình, con ông là Sử Đức Huy (1360 - 1430) cũng đỗ Trạng nguyên khoa Tân Dậu (1381) đời Trần Phế Đế. Dù đậu cao, nhưng Sử Huy Đức không ra làm quan.
Dưới triều nhà Hồ, cha con Trạng nguyên lui về sống ở quê nhà Ngọc Sơn, mở trường dạy học. Năm 1407, nhà Hồ mất, giặc Minh sang cai trị nước ta cho quan lại đi tìm những ai có tài đức, thông kinh sử, giỏi thơ văn đưa sang Kim Lăng huấn luyện để về Đại Việt làm quan cai trị.
Thượng thư Hoàng Phúc đích thân đi chiêu dụ cha con Trạng Sử. Cha con ông lấy cớ bệnh tật già nua từ chối rồi cùng gia nhân và một số dân làng trốn lên đất Đỗ Gia (Hà Tĩnh ngày nay) dựng trại dưới chân núi để tính kế lâu dài.
Tại đây hai Trạng hướng dẫn người dân khai phá ruộng đất, cày cấy. Buổi đầu ở trại chỉ có một số người từ Ngọc Sơn lên. Ít lâu sau, dân nghèo đói nhiều nơi kéo đến xin ở lại làm ăn, ruộng nương được khai phá tới hàng nghìn mẫu. Theo truyền ngôn thì vùng xã Sơn Long, Sơn Trà (Hà Tĩnh ngày nay) và xã Ân Phú (Hà Tĩnh ngày nay) ngày nay đều được khai phá thời ấy.
Năm Ất Tỵ (1425) nghĩa quân Lam Sơn của Bình Định vương Lê Lợi vào xây dựng căn cứ ở Hương Sơn. Vừa lúc mãn tang Trạng cha, Trạng con - Sử Đức Huy liền tham gia kháng chiến rồi làm quan dưới triều Lê. Dân trong vùng, người theo ông vào nghĩa quân, người sản xuất lương thảo đóng góp vào việc nuôi quân đánh giặc.
Do có trí thông minh, tài giỏi hơn người nên ông được vua tin cậy. Vua 2 lần cử ông đi sứ Trung Quốc. Sau chuyến đi sứ thứ hai trở về (1430), Sử Đức Huy được thăng Thượng thư bộ Hộ. Không bao lâu ông mất tại quê nhà. Vua phái quan triều đình về phúng tế và cho dựng đền thờ ở núi Ngọc Sơn, thờ cả bài vị của phụ thân là Sử Hy Nhan. Biển gỗ đề là Song Trạng nguyên từ.
Ngôi đền bên sườn núi
Đền Song Trạng tọa lạc trên sườn núi Ngọc Sơn (Hà Tĩnh ngày nay).
Đền thờ được thiết kế xây dựng gồm thượng điện và hạ điện. Phía trước cửa ngôi đền có khắc 4 chữ lớn “Song Trạng nguyên từ”. Hai bên có hai câu đối sơn son thiếp vàng với ý nghĩa: Nghìn tầm núi Ngọc ngời khoa giáp/Một giải sông Minh sáng gia khương.
Với những giá trị về lịch sử, năm 1994, đền Song Trạng Nguyên được Bộ Văn hóa Thông tin công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia theo Quyết định số 321/QĐ-BT ngày 12/12/1994. Đây đồng thời cũng là nhà thờ của dòng họ Sử.
Hàng năm, cứ vào ngày 25/7 âm lịch, nhân dân phường Đức Thuận và đông đảo con cháu họ Sử lại tổ chức lễ Tế Kỵ nhật Song Trạng nguyên. Lễ Tế được cử hành trang trọng, đảm bảo tôn nghiêm, phù hợp với thuần phong mỹ tục.
Tại buổi lễ, lãnh đạo địa phương cùng đông đảo con cháu họ Sử tổ chức khai trống, dâng hương, tấu trình văn tế ôn lại thân thế, cuộc đời, công lao đóng góp của 2 cha con Trạng nguyên Sử Hy Nhan, Sử Đức Huy đối với đất nước; cầu mong cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa để tập trung nguồn lực xây dựng quê hương ngày càng phồn vinh, giàu đẹp.
Kịp thời xử trí, cứu bệnh nhân trong tình trạng bệnh khẩn cấp, sáng 8/5, Trung tâm Y tế Tuần Giáo (tỉnh Điện Biên) đã kêu gọi cán bộ, y, bác sĩ trung tâm hiến máu cứu một bệnh nhân bị sốc, mất máu nghi do vỡ tử cung.
Chia sẻ
“Quái vật hạt nhân” mang siêu ngư lôi Poseidon - tàu ngầm tuyệt mật Khabarovsk của Nga được cho là một thiết kế “lai” giữa hai lớp tàu ngầm lớn nhất hiện nay của Moscow, theo United24media.
Chia sẻ
Hàng loạt website phim lậu, nhạc lậu, game lậu... thông báo đóng cửa trong những ngày qua. Cuộc chiến chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam đang bước vào một thời kỳ mới.
Chia sẻ
“Vụ sầu riêng vừa qua nhỏ thôi nhưng nếu xử lý không khéo thì nông sản Việt sẽ bị mang tiếng xấu, ảnh hưởng rất lớn đến ngành”, ông Nguyễn Đình Tùng - Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam đã phát biểu thẳng thắn như trên.
Chia sẻ
Đại úy công an xã điều khiển xe máy ra quân tuyên truyền giao thông, do va chạm xe máy người khác bị hư kiếng chưa kịp thay vẫn tiếp tục đi làm nhiệm vụ.
Chia sẻ
Sau mùa giải 2025/2026, nhiều cầu thủ của SLNA sẽ hết hạn hợp đồng, trong đó Ngô Văn Lương và Vương Văn Huy được cho là đang hoàn tất thủ tục gia nhập Hồng Lĩnh Hà Tĩnh.
Chia sẻ
Ông Trần Quốc Hoan, Phụ trách Trung tâm Đăng kiểm 29.03V cho biết, tình trạng lắp thêm đèn gầm sai kỹ thuật vẫn diễn ra khá phổ biến. Nhiều chủ xe sau khi lắp đèn sương mù đã đấu nguồn điện trực tiếp vào hệ thống đèn chiếu sáng chính, khiến hai hệ thống hoạt động cùng lúc.
Chia sẻ
Chuyển đổi số Đồng Nai đang được địa phương xác định là nền tảng quan trọng để xây dựng đô thị thông minh, nâng cao năng lực quản trị và tạo dư địa tăng trưởng kinh tế mới trong giai đoạn phát triển sau khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
Chia sẻ
Theo lý giải của lãnh đạo Bộ Xây dựng, nhiều dự án cao tốc, đường sắt trọng điểm chậm giải ngân theo tiến độ là do thiếu nguồn cung về vật liệu như đất đắp, cát... Tuy nhiên, có nhiều nơi lại giải ngân đạt gần 30% kế hoạc. Sự phân hóa này cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở cơ chế, mà ở năng lực triển khai và trách nhiệm thực thi tại từng địa phương. Chính phủ cảnh báo tình trạng trì trệ và yêu cầu xử lý nghiêm các điểm nghẽn trong triển khai.
Chia sẻ
Sau chưa đầy 24 giờ xảy ra vụ việc, Công an thành phố Hà Nội đã nhanh chóng bắt giữ đối tượng dùng dao đe doạ hai vợ chồng đi xe ôm tại khu vực bến chờ xe buýt xã Thiên Lộc, Hà Nội.
Chia sẻ
Từ lâu, hồ tiêu ở Bà Rịa – Vũng Tàu (trước đây, nay là TPHCM) đã được giới thu mua và doanh nghiệp xuất khẩu đánh giá thuộc nhóm ngon nhất Việt Nam. Hạt tiêu nơi đây nổi bật bởi độ chắc hạt, thơm nồng, cay sâu và hàm lượng tinh dầu cao. Không ít thời điểm, tiêu của vùng đất này luôn được thương lái săn tìm với giá nhỉnh hơn nhiều địa phương khác nhờ chất lượng đồng đều, phù hợp thị trường xuất khẩu cao cấp.
Chia sẻ
Nhân dịp Ngày của Mẹ, Garmin ra mắt chiến dịch Women of Endurance nhằm tôn vinh phụ nữ, đặc biệt là những người mẹ - những “vận động viên sức bền” trong cuộc sống thường nhật.
Chia sẻ
Qua chụp X-quang, các bác sĩ Bệnh viện Sản – Nhi Quảng Ngãi phát hiện 1 dị vật bằng kim loại sắt nhọn 3 chấu, đã rỉ sét trong phổi bệnh nhi P.N.G.K (12 tuổi), ở xã Tịnh Khê.
Chia sẻ
Dù nhóm cổ phiếu công nghệ tăng 0,83% trong phiên 8/5, áp lực bán vẫn áp đảo với gần 1.000 tỷ đồng chảy vào các mã giảm giá. FPT tiếp tục bị khối ngoại bán ròng mạnh, trong khi GEE trở thành điểm sáng tăng gần 5%.
Chia sẻ
Đề xuất xây dựng 2 tháp tưởng niệm cao 13 tầng trong khuôn viên Nhà tang lễ quận Thanh Xuân đang gây nhiều tranh cãi. Không ít cư dân bày tỏ lo ngại về tác động tới đời sống và quy hoạch khu dân cư nội đô.
Chia sẻ
Khám phá cách làm thịt ba chỉ quay giòn rụm với lớp da vàng óng, đậm đà. Công thức đơn giản cho món ăn ngon miệng tại nhà.
Chia sẻ
Giữa những trăn trở về yếu tố tâm linh, hàng chục hộ dân và nhiều dòng họ ở tỉnh Quảng Trị vẫn tự nguyện cất bốc, di dời mồ mả tổ tiên để bàn giao mặt bằng cho dự án quốc lộ 15D.
Chia sẻ
Trong phim "Ma xó", diễn viên Lê Khánh đảm nhận vai bà Tánh – một thầy cúng bí ẩn, sở hữu nhiều góc khuất trong đời sống cá nhân.
Chia sẻ
Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Ấn Độ được nhận định là dấu mốc quan trọng khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường. Riêng trong lĩnh vực nông sản, hai bên đã thống nhất về hợp tác nông nghiệp, nhất là mở cửa một số nông sản cụ thể (sầu riêng, bưởi của Việt Nam và nho, lựu đỏ của Ấn Độ)...
Chia sẻ
BHXH Việt Nam cho biết, từ 1/7, nhiều trường hợp ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng có thể hết hiệu lực theo quy định của Luật BHXH năm 2024.
Chia sẻ
Chỉ trong vòng 2 ngày liên tiếp (2-3/5), tại TP.HCM và Hà Nội xảy ra vụ việc 2 trẻ nhỏ bị chính mẹ ruột và người tình của mẹ bạo hành, trong đó có bé nguy kịch, có bé tử vong khiến dư luận không khỏi xót xa và phẫn nộ. Liên quan đến việc này, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức đã công văn gửi UBND các tỉnh, thành phố về việc bảo vệ trẻ em, phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ.
Chia sẻ
Dòng tiền hơn 5.000 tỷ đồng tiếp tục chảy mạnh vào nhóm bất động sản trong phiên 8/5, giúp cổ phiếu “họ” Vingroup duy trì vai trò dẫn dắt và góp công lớn đưa VN-Index lên vùng đỉnh lịch sử mới.
Chia sẻ
Không chỉ vừa thực hiện thành công ca tái tạo khuôn mặt cho chàng trai ngã vào nồi nước sôi, bác sĩ Thái Trung từ lâu đã là cái tên quen thuộc đằng sau hàng loạt ca ghép chi, tạo hình "không tưởng" tại phía Nam.
Chia sẻ
Thành phố Đà Nẵng đặt mục tiêu đến năm 2030 có 100% cán bộ đảm bảo tiêu chuẩn về chính trị, tư tưởng, đạo đức; 100% cán bộ có trình độ đại học trở lên và hoàn thành 100% phường, xã bố trí chức danh bí thư cấp ủy, chủ tịch UBND cấp xã, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra cấp ủy không phải là người địa phương theo quy định của Trung ương.
Chia sẻ
Sáng 8/5, tại Diễn đàn đối thoại doanh nghiệp năm 2026, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng yêu cầu các sở ngành chấm dứt tình trạng đùn đẩy, “đá hồ sơ qua lại” khiến doanh nghiệp mất thời gian, đồng thời khẳng định TP sẽ mạnh tay xử lý các dự án chậm triển khai, chây ì kéo dài nhiều năm.
Chia sẻ
Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh trên đàn vật nuôi, đặc biệt là dịch tả lợn châu Phi còn xảy ra lẻ tẻ, tỉnh Lạng Sơn đang triển khai chiến dịch tiêm phòng đợt 1 năm 2026. Dù còn gặp khó khăn về nhân lực thú y cơ sở, địa bàn rộng và tập quán chăn nuôi nhỏ lẻ, lực lượng chuyên môn vẫn nỗ lực đưa vắc xin đến từng địa phương, góp phần bảo vệ đàn vật nuôi.
Chia sẻ
Một công ty tại Thượng Hải, Trung Quốc đã bị yêu cầu bồi thường 690.000 nhân dân tệ (khoảng 101.000 USD) cho một nữ nhân viên sau khi sa thải cô này vì lý do chồng cô làm việc tại một doanh nghiệp đối thủ.
Chia sẻ
Tổng thống Volodymyr Zelensky xác nhận rằng lực lượng vũ trang Ukraine đã tiến hành “các lệnh trừng phạt tầm xa” nhằm vào một cơ sở dầu mỏ tại thành phố Yaroslavl của Nga.
Chia sẻ
Chiều tối 7/5, tại Hà Nội, Cục Bản quyền tác giả và Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) đã ký kết Chương trình phối hợp công tác trong việc tăng cường quản lý và thực thi pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường số giai đoạn năm 2026-2029.
Chia sẻ
Sơ kết 1 năm sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh An Giang kiến nghị Trung ương sớm ban hành chính sách tiền lương và phụ cấp thống nhất trong toàn hệ thống chính trị, đảm bảo cán bộ, công chức sống được bằng lương để yên tâm cống hiến.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Phương Hồ (Theo Báo Giáo dục và Thời đại)
