Thanh tra Chính phủ: Nhiều dự án tại Hà Nội không dành quỹ đất 20% để bố trí nhà ở xã hội

Bố trí đất biệt thự để làm nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp

Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra về công tác quản lý, sử dụng đất đai, quy hoạch xây dựng và cấp phép xây dựng trên địa bàn TP Hà Nội. Giai đoạn thanh tra từ 2011 đến 2022.

Tại kết luận thanh tra, liên quan đến việc quy hoạch, quản lý và sử dụng quỹ đất 20% làm nhà ở xã hội, Thanh tra Chính phủ đánh giá, Hà Nội là địa phương tập trung đông người lao động thu nhập thấp nên nhu cầu nhà ở xã hội rất lớn.

Tuy nhiên, việc quy hoạch và quản lý, sử dụng quỹ đất 20% làm nhà ở xã hội vẫn còn hạn chế, không đạt mục tiêu, yêu cầu về phát triển nhà ở xã hội, một số còn thiếu sót, vi phạm pháp luật về nhà ở.

Cụ thể, về quy hoạch, trong giai đoạn từ 2011 đến 2022, có 8 dự án khu đô thị, nhà ở có quy mô 10 ha trở lên, UBND Thành phố khi phê duyệt quy hoạch đã không dành quỹ đất 20% để phát triển nhà ở xã hội.

4 dự án được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận cho phép nộp bằng tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% và phải bố trí đủ quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội ở địa điểm khác nhưng đến thời điểm thanh tra, UBND Thành phố chưa thực hiện.

Ngoài ra, 3 dự án có quy mô từ 10 ha trở lên bố trí không đủ quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội theo quy định.

Điển hình như tại Dự án Khu nhà ở sinh thái Xuân Phương, UBND thành phố Hà Nội bố trí 6.890 m² đất thuộc các ô đất BT6 và BT11 có chức năng sử dụng đất là nhà biệt thự sinh thái để phát triển nhà ở xã hội là thiếu khả thi, không phù hợp nhu cầu của đối tượng thu nhập thấp.

Hay như tại dự án nhà ở thương mại xây dựng nhà ở phục vụ cho cán bộ cấp Thứ trưởng và tương đương hiện đang đương chức công tác tại các cơ quan của Quốc hội, UBND Thành phố chấp thuận đầu tư phù hợp quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 Khu đô thị mới Xuân Phương.

Nhưng đến năm 2014, UBND Thành phố điều chỉnh quy hoạch chi tiết, đã đưa dự án vào quỹ đất 20% để phát triển nhà ở xã hội là không đúng mục tiêu đầu tư dự án, quy hoạch chi tiết đã được chấp thuận, phê duyệt trước đó.

Ngoài ra, kết luận thanh tra nêu rõ, trong giai đoạn từ 2011 đến trước ngày 13/8/2019, Thành phố chưa theo dõi riêng việc quản lý, sử dụng số tiền tương đương với giá trị quỹ đất 20% phát triển nhà ở xã hội; chưa có hướng dẫn, quản lý, đôn đốc các chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ nộp số tiền tương đương với giá trị quỹ đất 20% bổ sung vào ngân sách địa phương dành để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội.

Bên cạnh đó, chưa tổng hợp số thu các đơn vị đã nộp vào ngân sách Nhà nước, chưa tách riêng khoản thu tương đương với giá trị quỹ đất 20% khi xác định nghĩa vụ tài chính của các chủ đầu tư khi được giao đất thực hiện dự án.

Đến ngày 13/8/2019, UBND Thành phố mới ban hành Văn bản số 3447 để thực hiện việc thu, nộp, quản lý và sử dụng khoản thu bằng tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% theo quy định. UBND Thành phố chưa bố trí nguồn vốn vốn để đầu tư phát triển NOXH trên địa bàn thành phố trên cơ sở số tiền thu được.

Chậm phát hiện, xử lý không triệt để vi phạm trật tư xây dựng

Chưa hết, UBND Thành phố chưa đầu tư xây dựng nhà ở xã hội bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước đối với 10 dự án đã được bố trí quỹ đất, trong khi nguồn thu tương đương với giá trị quỹ đất 20% từ các dự án đã thu được là rất lớn, gây lãng phí đất đai.

Liên quan công tác quản lý trật tự xây dựng tại Hà Nội, Thanh tra Chính phủ cho biết, cơ quan có thẩm quyền chậm ban hành văn bản quy phạm pháp luật, quy chế phối hợp trong công tác quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn.

Một số công trình, dự án thi công không đúng giấy phép xây dựng, không phù hợp với quy hoạch chi tiết, thiết kế đã được thẩm định, nhưng chậm phát hiện, xử lý theo quy định.

Thậm chí có một số công trình, dự án không có giấy phép xây dựng, hoặc có vi phạm nhưng đến thời điểm thanh tra chưa được phát hiện và xử lý.

Ngoài ra, việc xử lý vi phạm trật tự xây dựng của cơ quan chức năng đối với nhiều công trình, dự án nhà ở chưa cương quyết, thiếu triệt để ngay từ khi phát hiện, không áp dụng hình thức buộc tháo dỡ công trình hoặc phần công trình vi phạm theo quy định. Có một số công trình, dự án có vi phạm, nhưng việc xử lý vi phạm chưa phù hợp quy định của pháp luật.

Cơ quan thanh tra đánh giá, các tồn tại, thiếu sót nêu trên dẫn đến việc xử lý và khắc phục hậu quả vi phạm trật tự xây dựng tại một số công trình, dự án gặp rất nhiều khó khăn, do liên quan đến kết cấu kỹ thuật của công trình, hoặc chủ đầu tư đã bán và người dân đã vào ở ổn định tại các căn hộ của công trình vi phạm.

Một số công trình đã được cơ quan chức năng xử phạt và chủ đầu tư đã nộp số tiền thu lợi bất hợp pháp theo quy định tại khoản 9 Điều 13 Nghị định số 121/2013/NĐ-CP ngày 10/10/2013 của Chính phủ, nhưng đến nay vẫn chưa được xử lý dứt điểm.

Từ kết quả thanh tra và kết luận nêu trên, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng xem xét, chỉ đạo Hà Nội bố trí đủ quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội trong năm 2026 đối với 15 dự án đã nêu.

Đôn đốc, yêu cầu chủ đầu tư các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị khẩn trương triển khai đầu tư xây dựng nhà ở xã hội trên quỹ đất 20% theo tiến độ đã được phê duyệt; trường hợp chủ đầu tư không thực hiện thì xử lý theo quy định để lựa chọn chủ đầu tư khác thực hiện hoặc để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội bằng nguồn vốn ngân sách từ khoản thu bằng tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% tại các dự án theo quy định.

Đối với Khu nhà ở sinh thái Xuân Phương, Thanh tra Chính phủ kiến nghị TP Hà Nội rà soát, xử lý, bố trí đủ quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội cho dự án thay thế ở địa điểm khác hoặc thu hồi quỹ đất 20% nhà ở xã hội của chủ đầu tư để xây dựng nhà ở xã hội tại dự án trong trường hợp dự án vẫn còn quỹ đất.

Đối với dự án nhà ở thương mại xây dựng nhà ở phục vụ cho cán bộ cấp Thứ trưởng và tương đương hiện đang đương chức công tác tại các cơ quan của Quốc hội, rà soát, điều chỉnh theo đúng mục tiêu dự án, quy hoạch chi tiết trước đó đã được chấp thuận, phê duyệt.

×