Bản Cu Vai có địa thế tách biệt trên đỉnh một ngọn núi xa mờ, quanh năm mây mù bao phủ. Trong tiếng Thái, cái tên Cu Vai có nghĩa là dải mây vắt vẻo ngang trời. Mà đúng thật, đến đây mới thấy, bản Cu Vai nằm ngấp nghé đầy bình yên và đẹp đến mộng mị trên đỉnh núi với những huyền tích đậm chất sử thi…

Đến với Cu Vai sau chặng đường đầy gian nan, phần thưởng thích đáng cho những người được chứng kiến là mây trắng bồng bềnh ôm lấy bản Cu Vai, thấp thoáng đâu đó là những con đường mòn màu đỏ ngoằn ngoèo trên các sườn đồi. Các thửa ruộng bậc thang xếp tầng lớp, không khí trong lành mê hoặc lòng người, kết hợp với không khí trong lành khiến nơi này trở thành một bức tranh thiên nhiên vô cùng đẹp.


NHÌN TỪ TRÊN CAO NHƯ MỘT

"SÂN BAY" DÃ CHIẾN


Cu Vai: Bản làng bằng phẳng đẹp nhất của người H'Mông - Ảnh 1.

Đường lên đến bản Cu Vai khá hiểm trở với những đoạn đường mòn nhỏ gồ ghề, sỏi đá to và nằm ngổn ngang, kèm những con dốc uốn lượn liên tục theo sườn núi.

Năm 2012, sau khi được tỉnh Yên Bái chỉ đạo, cán bộ ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn đã lên Cu Vai khảo sát địa bàn. Nhận thấy hơn 50 hộ dân nơi đây phải sớm di dời đến nơi ở mới vì nguy cơ sạt lở lớn, nhất là vào mùa mưa lũ, ngành đã chủ động tham mưu, xin ý kiến chỉ đạo của tỉnh, phối hợp với Đảng ủy, chính quyền huyện Trạm Tấu, xã Xà Hồ đã san tạo mặt bằng, người dân ủng hộ ngày công lao động và tham gia vận chuyển vật liệu xây dựng từ dưới huyện lên.

Đầu năm 2013, mặt bằng đã được giải phóng xong, Đảng bộ, chính quyền, các đoàn thể của huyện Trạm Tấu và xã Xà Hồ ngoài hỗ trợ mỗi gia đình 10 triệu đồng còn cử cán bộ đến tận nơi, chung tay giúp đồng bào làm nhà.

Nằm trọn trên một đỉnh núi cao được san bằng phẳng, bản Cu Vai nhìn từ trên đem lại cho người ta sự liên tưởng thấy một sân bay dã chiến trên đỉnh núi, con đường chia đôi bản là đường băng, những ngôi nhà xen kẽ hai bên như những hoa tiêu định hướng. Cu Vai, theo tiếng Thái là mây vắt ngang trời. Đứng ở đây, có thể thỏa thích ngắm núi cao trùng điệp xanh ngắt khắp bốn phía với những cụm mây trắng bồng bềnh lơ lửng trước mặt, cảm giác chỉ cần đưa tay ra là có thể vén mây mang về.


Một địa thế tuyệt đẹp ở vùng núi cao Tây Bắc, đó là cảnh mây núi vờn nhau, con người hòa quyện với thiên nhiên, lẫn giữa mây trời, hòa với cây xanh ngút ngát. Giữa mênh mông đất trời, bảng lảng đâu đó làm cho người ta có cảm giác vén mây thấy nắng, tâm hồn bỗng nhẹ bẫng giữa đất trời bao la.


NGÔI LÀNG CỔ TÍCH, THƠ MỘNG

GIỮA CHỐN NÚI RỪNG


Cu Vai: Bản làng bằng phẳng đẹp nhất của người H'Mông - Ảnh 5.

Cảm giác bình yên khi du khách đến với nơi đây.

Bản làng quanh năm mây phủ, núi rừng ôm che và cuộc sống sinh hoạt, văn hóa của bà con cũng tách biệt với cuộc sống ồn ào bên ngoài. Trong bản chủ yếu là những ngôi nhà nhỏ, lụp xụp được xây dựng theo phong cách của người Mông. Nối giữa các ngôi nhà gỗ là con đường rộng chừng 5 m bằng phẳng chạy xuyên suốt bản làng; cứ 5 - 10 m lại có cột đèn điện cao áp; trước mỗi ngôi nhà là những gốc đào rừng, thân sù sì đang khoác lên mình một màu xanh mướt.


Những hình ảnh tuyệt đẹp, thơ mộng tại Cu Vai.

Khắp lối đi trong bản Cu Vai là những sắc hoa rực rỡ được trồng trước cửa nhà của mỗi hộ dân. Đi bộ trên trục đường chính của bản làng, được nghe tiếng trẻ con vui đùa, ngắm nghía con đường hoa trải dài cùng với những âm thanh vọng ra từ núi rừng xung quanh khiến cho tâm hồn bình yên đến lạ. Đến với Cu Vai như lạc vào trong một ngôi làng cổ tích bước ra từ truyện tranh với những vẻ đẹp chân thật đến lạ kỳ.


CUỘC SỐNG BÌNH DỊ TRÊN ĐỘ CAO

1000 MÉT SO VỚI MẶT NƯỚC BIỂN


Cu Vai: Bản làng bằng phẳng đẹp nhất của người H'Mông - Ảnh 7.

Vợ chồng nhà anh Mùa A Lử cùng con đang cùng nhau đi chăn thả đàn gia súc của gia đình.

Bà con dân tộc Mông ở đây còn giữ nguyên nếp sống, phong tục tập quán cổ truyền, chưa bị lai hóa với thế giới hiện đại. Từ khi về định cư ở đây, bà con sống với tình cảm xóm giềng đông đúc, không còn cảnh mỗi nhà ở một bìa rừng như trước.


Cu Vai: Bản làng bằng phẳng đẹp nhất của người H'Mông - Ảnh 8.

Cụ Giàng Thị Vế (70 tuổi) ngồi trước cửa nhà tước lá thuốc lào.

Năm 2013, Cu Vai có trên 40 hộ và đến nay con số đó đã tăng lên gần 50 hộ với 278 khẩu về định canh, định cư xây dựng cuộc sống mới.


Năm 2017 với chương trình "Cõng điện lên bản" của hoa hậu Đỗ Mỹ Linh với tổng vốn đầu tư gần 1 tỷ đồng đã giúp cho mọi nhà có điện, cả "phố" sáng điện tỏa ra từ những cột đèn cao áp.

Đi trên con đường bản nhỏ bé sẽ bắt gặp những đứa trẻ con đang nô đùa, khuôn mặt rạng rỡ, ánh mắt hồn nhiên, vô tư và đặc biệt rất thân thiện ngay cả với những người xa lạ đến thăm.


Cu Vai: Bản làng bằng phẳng đẹp nhất của người H'Mông - Ảnh 11.

Em Mùa A Dính vui vẻ khi thấy những vị khách du lịch ghé thăm.

Tại đây, điểm trường mầm non xây dựng khang trang với đầy đủ trang thiết bị dạy và học; học sinh tiểu học, trung học cơ sở thì được về xã, về huyện học bán trú với sự hỗ trợ toàn bộ của Nhà nước.


Người dân được sống trong những ngôi nhà rộng rãi, khang trang với hệ thống nước sạch bảo đảm; chuồng, trại chăn nuôi trâu, bò, lợn, gà ngăn nắp; khu vực vệ sinh, nhà tiêu sạch sẽ.


Cu Vai: Bản làng bằng phẳng đẹp nhất của người H'Mông - Ảnh 13.

Anh Mùa A Vàng - Bí thư Chi bộ thôn Háng Xê.

"Trước đây, đồng bào chỉ làm ruộng nương, từ khi được huyện hỗ trợ, cử cán bộ khuyến nông cùng khuyến nông viên cơ sở lên hướng dẫn khoa học kỹ thuật, thâm canh tăng vụ, người Mông đã biết tăng gia sản xuất, biết trồng ngô thay lúa nương kém hiệu quả, biết gieo cấy lúa nước, biết trồng cây ăn quả, biết chăn nuôi đại gia súc, gia cầm...", anh Mùa A Vàng - Bí thư Chi bộ thôn Háng Xê cho biết.


"Chỉ có 10 trong gần 50 hộ không nghèo, còn lại là nghèo theo tiêu chí đa chiều thôi chứ thực chất không nghèo đến mức không đủ ăn, đủ mặc. Không lâu nữa, Cu Vai sẽ vươn lên mạnh mẽ và trở thành một trong những thôn, bản tiêu biểu của xã Xà Hồ đấy" - Bí thư Chi bộ Mù A Vàng nói tiếp.


Ngọc Hải - Minh Ngọc