Đại biểu Quốc hội đề nghị gắn kết quả giải trình nguồn gốc tài sản vào đánh giá, xếp loại cán bộ

Chiều 18/11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng.

Cân nhắc kê khai đối với tài sản dưới 1 tỷ đồng

Góp ý tại phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (đoàn TP.HCM) kiến nghị quy định bắt buộc kết nối cơ sở dữ liệu phòng chống tham nhũng với các cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đất đai, doanh nghiệp, thuế, ngân hàng, bởi "98% hành vi tham nhũng đều để lại dấu vết thông qua biến động tài sản và các giao dịch tài chính."

Để tránh tình trạng chồng chéo, đại biểu đề xuất nguyên tắc mỗi cá nhân chỉ thuộc trách nhiệm kiểm soát tài sản của một đầu mối duy nhất, xuyên suốt quá trình công tác.

Về kê khai biến động tài sản, ông cho rằng dù ngưỡng 1 tỷ đồng là phù hợp, luật cần bổ sung quy định mọi biến động bất thường, không phù hợp với thu nhập, dù dưới 1 tỷ đồng, đều phải được giải trình để ngăn chặn hành vi chia nhỏ giao dịch.

Cùng quan tâm đến các quy định về kiểm soát tài sản, thu nhập, đại biểu Phạm Văn Hoà (đoàn Đồng Tháp) bày tỏ sự thống nhất với việc đưa cơ quan kiểm tra của Đảng vào luật để thực hiện kiểm soát tài sản.

Về đối tượng kê khai, ông đồng tình mở rộng phạm vi trong doanh nghiệp nhà nước, nhưng đề nghị cần xem xét cả những trường hợp Nhà nước nắm giữ dưới 50% vốn nhưng vẫn cử cán bộ tham gia quản lý, vì đây là lĩnh vực có nguy cơ tiêu cực cao, không nên bỏ sót.

Đại biểu Hoà đặc biệt nhấn mạnh, việc kê khai tài sản phải là một tiêu chí quan trọng để đánh giá cán bộ hằng năm. Nếu kê khai không trung thực thì có thể xếp loại không hoàn thành nhiệm vụ và xem xét kỷ luật.

Về ngưỡng kê khai tài sản tăng thêm, ông Hoà bày tỏ thống nhất quy định kê khai tài sản từ 50 triệu đồng lên 150 triệu đồng và đối với tài sản thu nhập bổ sung biến động trong năm từ 300 triệu lên 1 tỷ đồng.

Đồng tình với đại biểu Tâm Hùng, đại biểu Hoà đề nghị là cơ quan soạn thảo cân nhắc kê khai đối với giá trị tài sản dưới 1 tỷ nhưng trên 500 triệu đồng.

Đại biểu đoàn Đồng Tháp cũng yêu cầu phải xử lý nghiêm minh những trường hợp kê khai không trung thực, không để đối tượng tẩu tán tài sản, và cần truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố.

Cần khung tiêu chí đánh giá mức độ trung thực

Ở một góc nhìn khác, đại biểu Mai Văn Hải (đoàn Thanh Hóa) bày tỏ băn khoăn về việc quy định Ủy ban Kiểm tra các cấp thực hiện chức năng kiểm soát tài sản, thu nhập trong luật.

Theo ông, Ủy ban Kiểm tra vốn đã thực hiện rất tốt nhiệm vụ kiểm soát tài sản, thu nhập theo chức năng kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật Đảng, được quy định cụ thể tại Quyết định 296 của Ban Chấp hành Trung ương. Do đó, việc đưa quy định này vào luật là không cần thiết.

Đại biểu Hải cũng chỉ ra một vướng mắc thực tiễn khi luật yêu cầu kê khai tài sản của cả vợ hoặc chồng, dẫn đến nguy cơ chồng chéo trong xác minh nếu hai người thuộc thẩm quyền kiểm soát của hai cơ quan khác nhau như Ủy ban Kiểm tra và Thanh tra tỉnh.

Để giải quyết, ông đề nghị bổ sung nguyên tắc phối hợp, theo đó nếu một cơ quan đã tiến hành xác minh tài sản, thu nhập trong một thời kỳ nhất định thì cơ quan còn lại không xác minh lại đối với cùng đối tượng đó.

Cũng như đại biểu Phạm Văn Hoà, đại biểu Mai Văn Hải ủng hộ việc gắn kết quả giải trình nguồn gốc tài sản tăng thêm vào tiêu chí đánh giá, xếp loại cán bộ, công chức, viên chức.

Tuy nhiên, ông cho rằng quy định còn mang tính định tính, cần có một khung tiêu chí cụ thể để đánh giá mức độ trung thực, làm cơ sở vững chắc cho việc xếp loại hàng năm.

Về tài sản phải kê khai, thay vì liệt kê chi tiết kim khí, đá quý, tiền... ông đề nghị luật quy định tài sản có giá trị từ 150 triệu đồng trở lên đều phải kê khai.

Liên quan đến việc nâng mức kê khai bổ sung khi có biến động tài sản từ 300 triệu đồng lên 1 tỷ đồng, đại biểu Mai Văn Hải và đại biểu Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) đều bày tỏ sự đồng tình vì cho rằng mức này phù hợp hơn với tình hình kinh tế - xã hội hiện nay.

Về quy trình xác minh tài sản, thu nhập, đại biểu Nguyễn Văn Huy ghi nhận dự thảo đã thiết lập một khung trình tự tương đối đầy đủ, minh bạch và khá rõ các giai đoạn. Đồng thời tạo điều kiện để cơ quan có thẩm quyền chủ động thu thập thông tin và yêu cầu giải trình.

Tuy nhiên, theo ông, quy định mới chỉ dừng ở việc liệt kê các bước mà chưa làm rõ phương thức, thời hạn, thẩm quyền và quyền của người được xác minh.

Do đó, ông đề nghị bổ sung chi tiết cho từng bước, quy định thời hạn cụ thể cho mỗi giai đoạn, đồng thời phân loại các hình thức công khai kết luận xác minh để vừa đảm bảo minh bạch, vừa bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật đời tư.

2 yếu tố chính để điều chỉnh giá trị tài sản, thu nhập phải kê khai

Cuối phiên thảo luận, giải trình làm rõ ý kiến đại biểu quốc hội, Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong cho biết, các đại biểu Quốc hội cơ bản tán thành việc điều chỉnh mức giá trị tài sản phải kê khai từ 50 triệu lên 100 triệu đồng và mức kê khai bổ sung tài sản, thu nhập biến động trong năm từ 300 triệu lên 1 tỷ đồng. Một số đại biểu đề nghị làm rõ cơ sở của quy định này.

Tổng Thanh tra Chính phủ nhấn mạnh, việc điều chỉnh này dựa trên hai yếu tố chính. Thứ nhất, từ năm 2018 đến nay đã có ba lần điều chỉnh tăng lương cơ sở. Thứ hai, nền kinh tế phát triển nhanh, quy mô kinh tế tăng khoảng gấp ba lần, mặt bằng giá cả cũng thay đổi lớn so với thời điểm ban hành luật.

Về phạm vi đối tượng kê khai tài sản, thu nhập tại doanh nghiệp nhà nước, đa số đại biểu tán thành mở rộng phạm vi đối tượng có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập tại doanh nghiệp nhà nước. Một số ý kiến đề nghị làm rõ tính khả thi trong trường hợp người nước ngoài hoặc người thuộc khu vực ngoài nhà nước tham gia quản lý doanh nghiệp nhà nước.

Làm rõ nội dung này, Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong cho biết, theo quy định của Luật Doanh nghiệp và Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước, những người được cử đại diện phần vốn nhà nước hoặc tham gia điều hành tại doanh nghiệp nhà nước nắm giữ từ 5% vốn điều lệ trở lên phải thực hiện nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập.

Dự thảo luật không yêu cầu áp dụng đối với người nước ngoài hoặc người thuộc khu vực ngoài nhà nước mà chỉ quy định với người đại diện chủ sở hữu, đại diện phần vốn nhà nước và một số chức danh tại doanh nghiệp nhà nước. Điều này là phù hợp, khả thi và không mở rộng đối tượng quá mức.

Với các ý kiến liên quan đến trình tự xác minh tài sản, thu nhập; loại tài sản phải kê khai; phương thức kê khai; và trách nhiệm công khai, hậu kiểm,… Ông khẳng định, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp thu, nghiên cứu và quy định chi tiết tại nghị định hướng dẫn.

×