Người lao động sẽ được giảm giờ làm việc?

Bộ Luật Lao động đang bộc lộ một số hạn chế cần sửa

Trong 2 ngày 15 - 16/1, Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam đã tổ chức Hội thảo khoa học: "Đánh giá 5 năm thực hiện Bộ luật Lao động 2019" nhằm đánh giá kết quả thực hiện luật sau 5 năm thực hiện và đánh giá tác động luật với người lao động, đề xuất bổ sung hoàn thiện luật.

Ông Ngọ Duy Hiểu - Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam cho biết, Bộ luật Lao động năm 2019 có hiệu lực từ ngày 1/1/2021 với nhiều điểm mới tiến bộ, mang tính đột phá, như: Mở rộng đối tượng áp dụng đối với cả người làm việc không có quan hệ lao động; chế định về hợp đồng lao động (HĐLĐ) được xây dựng theo hướng tăng cường sự linh hoạt trong giao kết, thực hiện và chấm dứt hợp đồng lao động; tăng cường tính linh hoạt, tự chủ của các bên trong quan hệ lao động về tiền lương thông qua đối thoại, thương lượng; linh hoạt, hài hòa hơn về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi và làm thêm giờ…

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, qua 5 năm thực hiện, bối cảnh mới hiện nay đặt ra nhiều vấn đề và yêu cầu cần đánh giá, nghiên cứu để tiếp tục hoàn thiện Bộ luật Lao động 2019. Theo ông Hiểu, hiện nay, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ trong thời gian tới sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lực lượng lao động và quan hệ lao động, làm thay đổi bản chất công việc, cách thức làm việc và quản lý lao động, đòi hỏi cần có một khung pháp lý về lao động linh hoạt, hiện đại hơn.

Theo lãnh đạo Tổng LĐLĐ Việt Nam, sự phát triển của kinh tế và hội nhập quốc tế đang tạo ra những thay đổi lớn, đòi hỏi phải có cách tiếp cận về quyền lợi của người lao động theo hướng công bằng hơn về các vấn đề tiền lương, thưởng, an sinh xã hội, điều kiện làm việc. Cùng với hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, Việt Nam cần tiếp cận và tuân thủ những tiêu chuẩn lao động quốc tế, đặc biệt là các Công ước của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO).

"Qua thực tiễn thực hiện, Bộ luật Lao động 2019 đã bộc lộ một số bất cập, hạn chế cần được rà soát, đánh giá để tiếp tục hoàn thiện", ông Ngọ Duy Hiểu nói.

Người lao động có quyền nghỉ ngơi

Một trong những điểm hạn chế, cần được rà soát theo các chuyên gia đó là về "thời gian làm việc", "thời gian nghỉ ngơi của lao động". Trong một thời gian dài, người lao động phải làm việc kiệt sức, tăng ca liên tục dù họ chủ động, để đổi lấy tăng thu nhập. Điều này khiến cho sức khỏe lao động bị suy giảm nhiều, không những vậy còn ảnh hưởng tới cả cuộc sống gia đình.

Nhận thấy điều này, nhiều chuyên gia đã tham luận những vấn đề có liên quan mật thiết đến quyền của người lao động, như: Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi; quy định pháp luật về tiền lương, mức lương tối thiểu và đề xuất hoàn thiện, sửa đổi; hoàn thiện quy định pháp luật về lao động nữ và bảo đảm bình đẳng giới; hoàn thiện các quy định về hợp đồng lao động nhằm bảo vệ tốt hơn quyền lợi người lao động; Hoàn thiện các quy định góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động giải quyết tranh chấp lao động…

GS-TS Lê Vân Trình - Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật An toàn vệ sinh an toàn lao động cho rằng, cần sớm nghiên cứu điều chỉnh giảm thời giờ làm việc bình thường theo lộ trình từ 48 giờ hiện nay xuống 44 giờ và tiến tới 40 giờ mỗi tuần, phù hợp với xu hướng quốc tế và điều kiện phát triển của Việt Nam.

Ông cũng kiến nghị khi sửa đổi Bộ luật Lao động 2019 cần đảm bảo thực chất quyền nghỉ ngơi bằng cách tăng thanh tra nghỉ giữa giờ, nghỉ phép năm của lao động; quy định rõ thời gian nghỉ phục hồi sau ca để phòng ngừa tai nạn và suy giảm sức khỏe. "Giờ làm việc, nghỉ ngơi là quyền lợi của lao động, không phải phúc lợi", ông Trình nói.

Ông Nguyễn Huy Khánh, Phó Chủ tịch LĐLĐ TP Hà Nội, kiến nghị cần sửa đổi quy định về tiền lương tối thiểu giờ. Ví dụ, Nhà nước khuyến khích thực hiện tuần làm việc 40 giờ, vậy số giờ làm việc tối đa trong tháng theo khuyến khích này là 160 giờ. Nhà nước có thể quy định mức lương tối thiểu giờ trên cơ sở mức lương tối thiểu tháng chia cho 160 giờ/1 tháng. Như vậy, sẽ bảo vệ được quyền được nhận lương tương ứng năng suất lao động và chất lượng thực hiện công việc.

Ngoài vấn đề "thời gian làm việc", "thời gian nghỉ ngơi", theo TS Phạm Thị Thu Lan - nguyên Phó Viện trưởng Viện Công nhân và Công đoàn, cần quy định rõ "tiền lương tối thiểu đủ sống phù hợp với từng thời kỳ" khi sửa Bộ luật Lao động 2019. Bộ Luật hiện hành không đề cập nội hàm "đủ sống" dẫn tới việc tính mức lương tối thiểu có mục đích giải quyết chuẩn nghèo chứ không đáp ứng tiêu chuẩn sống phù hợp của từng thời kỳ.

"Việc sửa đổi bổ sung Bộ luật Lao động lần tới cần nêu rõ "tiền lương tối thiểu đủ sống phù hợp với từng thời kỳ" để đảm bảo việc điều chỉnh thường xuyên mức lương tối thiểu với các cấu phần tính phù hợp cho từng thời kỳ", TS Lan nêu quan điểm.

Thực tế, các vấn đề tiền lương tối thiểu đủ sống hay vấn đề thời gian làm việc, thời gian nghỉ ngơi đã được nhiều chuyên gia đề xuất sửa đổi, bổ sung từ lâu nhưng đến nay vẫn chưa được cơ quan quản lý nhà nước tổng kết hay phân tích lấy ý kiến đề xuất sửa đổi.

×