Sáp nhập thôn, tổ dân phố 2026: 5 bước bắt buộc, người dân cần biết để không “bị đứng ngoài cuộc”

Quy trình 5 bước, không thể “đi tắt”, bắt buộc phải đủ từ đề án đến nghị quyết

Khoản 1 Điều 8 Thông tư 14/2018/TT-BNV Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 04/2012/TT-BNV ngày 31 tháng 8 năm 2012 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ hướng dẫn về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố, quy định rõ việc thành lập, sáp nhập thôn, tổ dân phố phải xây dựng đề án cụ thể, làm căn cứ triển khai các bước tiếp theo.

Theo đó, quy trình chuẩn hiện nay được thực hiện qua 5 bước liên hoàn:

Bước 1: Xây dựng đề án: UBND cấp xã tổ chức rà soát, đánh giá hiện trạng, xây dựng đề án sáp nhập thôn, tổ dân phố. Nội dung đề án phải làm rõ sự cần thiết, quy mô dân số, địa bàn, phương án bố trí cán bộ sau sáp nhập.

Đây là bước “đặt nền móng”, nếu đề án sơ sài, thiếu căn cứ thực tiễn sẽ khó nhận được sự đồng thuận ở các bước sau.

Bước 2: Lấy ý kiến cử tri Khoản 2 Điều 8 Thông tư 14/2018/TT-BNV Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 04/2012/TT-BNV ngày 31 tháng 8 năm 2012 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ hướng dẫn về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố, quy định việc lấy ý kiến phải được thực hiện đối với toàn bộ cử tri đại diện hộ gia đình tại các thôn, tổ dân phố liên quan.

Việc lấy ý kiến có thể thực hiện bằng hình thức họp trực tiếp hoặc phát phiếu. Điểm đáng lưu ý, đây không phải thủ tục “hình thức”, mà là điều kiện bắt buộc để đề án được xem xét thông qua.

Trên 50% cử tri đồng ý mới được thông qua: “Nút chặn” quan trọng của quy trình

Khoản 3 Điều 8 Thông tư 14/2018/TT-BNV Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 04/2012/TT-BNV ngày 31 tháng 8 năm 2012 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ hướng dẫn về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố nêu rõ: chỉ khi có trên 50% tổng số cử tri đại diện hộ gia đình đồng ý thì UBND cấp xã mới được trình HĐND cùng cấp xem xét.

Bước 3: Thông qua HĐND cấp xã Sau khi có kết quả lấy ý kiến đạt yêu cầu, UBND cấp xã hoàn thiện hồ sơ, trình HĐND cùng cấp ban hành nghị quyết thông qua chủ trương sáp nhập.

Đây là bước hợp thức hóa ý chí của người dân thành quyết định của cơ quan dân cử ở cơ sở.

Bước 4: Thẩm định và trình cấp tỉnh Khoản 4 Điều 8 Thông tư 14/2018/TT-BNV Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 04/2012/TT-BNV ngày 31 tháng 8 năm 2012 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ hướng dẫn về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố, quy định UBND cấp xã gửi hồ sơ lên UBND trình UBND cấp tỉnh xem xét, thẩm định.

Ở bước này, hồ sơ sẽ được rà soát kỹ về điều kiện, tiêu chuẩn, tính hợp lý của phương án sáp nhập.

Bước 5: Quyết định chính thức Sau khi thẩm định, UBND cấp tỉnh trình HĐND cấp tỉnh ban hành Nghị quyết quyết định việc sáp nhập, đồng thời xác định tên gọi mới của thôn, tổ dân phố sau khi sắp xếp.

Nghị quyết của HĐND cấp tỉnh là căn cứ pháp lý cuối cùng, đánh dấu việc sáp nhập chính thức có hiệu lực.

Có thể thấy, quy trình sáp nhập thôn, tổ dân phố không chỉ là thủ tục hành chính đơn thuần mà là quá trình “3 bên cùng tham gia”: chính quyền xây dựng, người dân quyết định, HĐND các cấp phê chuẩn. Việc nắm rõ 5 bước này sẽ giúp người dân chủ động tham gia, đồng thời giám sát quá trình thực hiện, bảo đảm việc sáp nhập diễn ra công khai, minh bạch, đúng quy định.

×