Thứ trưởng Bộ Xây dựng: "Có làm thì mới có vướng, có vướng thì mới có sửa" trong phát triển nhà ở xã hội

Tại hội thảo "Nhà ở xã hội: Bứt tốc nguồn cung, đảm bảo công bằng thụ hưởng” do Bộ Xây dựng và Báo Tiền Phong tổ chức, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh chia sẻ, quá trình triển khai chính sách luôn phát sinh những điểm nghẽn mới.

Có làm thì mới có vướng, có vướng thì mới có sửa.

Theo ông, trong quá trình triển khai chương trình phát triển nhà ở xã hội, Chính phủ và các bộ ngành phải thường xuyên rà soát, điều chỉnh chính sách để kịp thời tháo gỡ các khó khăn phát sinh từ thực tiễn.

Trong thời gian qua, Bộ Xây dựng được Chính phủ giao chủ trì tham mưu, hoàn thiện cơ chế chính sách nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội. Hệ thống pháp luật liên quan đã được sửa đổi, bổ sung với nhiều điểm mới đáng chú ý, như Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đất đai, Luật Các tổ chức tín dụng… tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho việc triển khai các dự án.

Bên cạnh đó, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 201 với nhiều chính sách mang tính đột phá nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội. Để cụ thể hóa nghị quyết này, Chính phủ tiếp tục ban hành nhiều nghị định như 192, 372, 261, 54… đồng thời đưa ra hàng loạt nghị quyết chuyên đề nhằm tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình triển khai.

Theo Bộ Xây dựng, việc ban hành liên tiếp các nghị quyết không phải là điều bất thường mà phản ánh thực tế quá trình triển khai chương trình lớn trên phạm vi toàn quốc, nơi nhiều quy định cần được điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với tình hình thực tế.

Hơn 700.000 căn nhà ở xã hội đã được triển khai

Báo cáo của Bộ Xây dựng cho thấy chương trình phát triển nhà ở xã hội đang có những bước tiến đáng kể. Đến nay, cả nước đã triển khai 737 dự án nhà ở xã hội với quy mô khoảng 701.247 căn hộ. Trong số này, 196 dự án đã hoàn thành, 222 dự án đang được khởi công xây dựng và 321 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư.

So với mục tiêu của Đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội, số lượng dự án đã triển khai hiện đạt khoảng 70% kế hoạch.

Riêng trong năm 2025, cả nước đã hoàn thành 103.133 căn hộ nhà ở xã hội, vượt mục tiêu 100.000 căn được giao. Trong đó, 20/34 địa phương đã hoàn thành và vượt chỉ tiêu, 11 địa phương đạt gần mức kế hoạch, còn 3 địa phương không được giao chỉ tiêu.

Bước sang năm 2026, Chính phủ đặt mục tiêu phát triển 158.700 căn nhà ở xã hội, tăng khoảng 1,5 lần so với năm 2025. Ngay từ đầu năm, nhiều dự án đã được khởi động. Hiện cả nước đang triển khai 220 dự án với quy mô khoảng 214.948 căn hộ, con số này đã vượt chỉ tiêu kế hoạch của cả năm.

Chỉ riêng tháng 2/2026, các địa phương đã khởi công thêm 28 dự án với quy mô khoảng 20.000 căn hộ. Với tiến độ này, Chính phủ kỳ vọng chương trình 1 triệu căn nhà ở xã hội có thể hoàn thành vào năm 2028, sớm hơn khoảng hai năm so với kế hoạch ban đầu.

Số lượng vượt chỉ tiêu nhưng nguồn cung vẫn chưa theo kịp nhu cầu

Đánh giá thêm về tiến độ triển khai đề án, ông Hà Quang Hưng, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho rằng kết quả đạt được thời gian qua là rất đáng ghi nhận và đang cải thiện rõ rệt qua từng năm.

Các kết quả trên cao hơn nhiều so với giai đoạn 2023 - 2024 khi mỗi năm chỉ đạt khoảng 40.000 - 50.000 căn.

Tuy nhiên, lãnh đạo Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản cũng thừa nhận rằng tại nhiều đô thị lớn, nguồn cung nhà ở xã hội vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu rất lớn của người dân, dẫn đến việc tiếp cận cơ hội mua nhà còn khó khăn.

Theo ông Hưng, tình trạng lệch pha cung - cầu xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Thứ nhất, nguồn cung trên thị trường bất động sản thời gian qua chủ yếu tập trung vào phân khúc cao cấp, trong khi thiếu các sản phẩm nhà ở có mức giá phù hợp. Giá nhà ở thương mại tăng cao cũng khiến áp lực lên nhu cầu nhà ở xã hội ngày càng lớn.

Thứ hai, quỹ đất dành cho phát triển nhà ở xã hội còn hạn chế hoặc chưa đáp ứng yêu cầu về chất lượng. Nhiều khu đất nằm xa trung tâm, hạ tầng chưa đồng bộ nên chưa thu hút được nhà đầu tư tham gia phát triển dự án.

Ngoài ra, thủ tục lựa chọn chủ đầu tư và triển khai dự án vẫn còn phức tạp và kéo dài, dù thời gian qua nhiều vướng mắc đã được tháo gỡ thông qua các chính sách mới, đặc biệt là Nghị quyết 201 của Quốc hội.

Tăng tốc bằng cơ chế “luồng xanh”

Để đẩy nhanh tiến độ chương trình, Bộ Xây dựng cho biết sẽ triển khai 9 nhóm giải pháp trọng tâm trong thời gian tới. Trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách, tháo gỡ vướng mắc cho dự án và theo dõi sát tiến độ triển khai tại từng địa phương.

Các tỉnh, thành phố cũng được yêu cầu đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm, đồng thời chuẩn bị quỹ đất sạch có vị trí thuận lợi và hạ tầng đồng bộ để thu hút thêm doanh nghiệp tham gia.

Đáng chú ý, các dự án nhà ở xã hội sẽ được đưa vào nhóm “luồng xanh” trong giải quyết thủ tục hành chính, cho phép thực hiện song song nhiều quy trình. Cơ chế này được kỳ vọng sẽ cắt giảm ít nhất 50% thời gian xử lý thủ tục và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

×