Viettel khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam: Bước ngoặt cho công nghệ lõi quốc gia

Viettel khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam

Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) vừa chính thức khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam.

Nhà máy được xây dựng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội), trên diện tích 27 ha, với định hướng trở thành hạ tầng quốc gia phục vụ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm và sản xuất chip bán dẫn.

Khi đi vào hoạt động, nhà máy có thể đáp ứng cho các ngành công nghiệp quốc gia như: hàng không vũ trụ, viễn thông, Internet vạn vật (IoT), sản xuất ô tô, thiết bị y tế, tự động hóa...

Phối cảnh nhà máy chip bán dẫn Viettel. Ảnh Viettel

Một sản phẩm chip bán dẫn hoàn chỉnh phải trải qua sáu công đoạn chính gồm: định nghĩa sản phẩm, thiết kế hệ thống, thiết kế chi tiết, chế tạo chip, đóng gói – đo kiểm và tích hợp – thử nghiệm. Thời gian qua, Việt Nam đã từng bước tham gia vào năm công đoạn; riêng công đoạn chế tạo chip – khâu phức tạp và then chốt nhất – hiện chưa thể thực hiện trong nước. Việc xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn sẽ giúp hoàn thiện và khép kín toàn bộ quy trình sản xuất chip bán dẫn ngay tại Việt Nam.

Chế tạo chip bán dẫn là một trong những quy trình công nghệ tinh vi và đòi hỏi kỷ luật cao nhất hiện nay. Từ một tấm wafer silic có độ tinh khiết gần như tuyệt đối, chip được hình thành thông qua 1000 bước công nghệ liên tiếp, kéo dài trong 3 tháng. Chỉ một sai lệch nhỏ ở bất kỳ công đoạn nào cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ dây chuyền, đòi hỏi năng lực tổ chức, quản trị và làm chủ công nghệ ở trình độ rất cao.

Dự án được triển khai trong giai đoạn 2026–2030, với lộ trình từ xây dựng nhà máy, tiếp nhận công nghệ đến hoàn thiện quy trình và nâng cao hiệu quả vận hành. Về dài hạn, nhà máy tại Hòa Lạc được quy hoạch để có thể mở rộng quy mô, tạo nền tảng cho Việt Nam từng bước tiếp cận các công nghệ bán dẫn tiên tiến hơn.

Với Viettel, việc được giao nhiệm vụ chủ trì triển khai nhà máy chế tạo chip bán dẫn là bước tiếp nối chiến lược phát triển công nghệ lõi mà Tập đoàn đã kiên trì theo đuổi trong nhiều năm. Viettel đã chủ động chuẩn bị nguồn nhân lực thông qua đào tạo chuyên sâu, hợp tác quốc tế và tiếp nhận chuyển giao công nghệ, đồng thời tích lũy kinh nghiệm từ hoạt động nghiên cứu, thiết kế và ứng dụng chip trong các hệ thống, sản phẩm công nghệ.

Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel - Tào Đức Thắng.

Theo Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel, ngay sau lễ khởi công (ngày 16/1), Tập đoàn sẽ bắt tay ngay vào triển khai dự án với mục tiêu đặt ra là đến hết năm 2027 hoàn thành đầu tư xây dựng, nhận chuyển giao công nghệ và bắt đầu sản xuất thử nghiệm. Giai đoạn từ năm 2028 đến 2030 sẽ hoàn thiện, tối ưu quy trình, nâng cao hiệu suất dây chuyền theo các tiêu chuẩn của ngành, từ đó làm cơ sở để nghiên cứu công nghệ chế tạo chip ở tiến trình hiện đại hơn.

Hiện Viettel làm chủ 270 công nghệ lõi, nghiên cứu và làm chủ hơn 80 sản phẩm quân sự cùng gần 100 sản phẩm dân sự. Hệ sinh thái nghiên cứu được xây dựng với khoảng 3.000 nhân sự chất lượng cao, trong đó 25% có trình độ tiến sĩ, thạc sĩ, cùng 17 phòng thí nghiệm đồng bộ, hiện đại.

Bước ngoặt cho công nghệ lõi quốc gia

Luật Công nghệ cao (sửa đổi) được Quốc hội thông qua vào ngày 10/12/2025. Luật có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong tư duy xây dựng thể chế phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Không chỉ dừng lại ở các ưu đãi tài chính, Luật Công nghệ cao (sửa đổi) năm 2025 được kỳ vọng sẽ mở ra một “không gian phát triển mới”, tháo gỡ những điểm nghẽn căn cốt của hệ sinh thái công nghệ cao, hướng tới mục tiêu tự chủ, tự cường và bứt phá trong kỷ nguyên số.

Lần đầu tiên, Luật Công nghệ cao (sửa đổi) luật hóa khái niệm “Công nghệ chiến lược” và “Doanh nghiệp công nghệ chiến lược”. Đây là những công nghệ có tính đột phá, lan tỏa, đóng vai trò then chốt trong nâng cao năng lực tự chủ quốc gia, tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn và gắn với yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này được hưởng mức ưu đãi cao nhất theo quy định của pháp luật về đầu tư, thuế và đất đai; các dự án sản xuất sản phẩm công nghệ chiến lược còn được áp dụng chính sách ưu đãi đầu tư đặc biệt.

Ông Lý Hoàng Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học kỹ thuật và công nghệ (Bộ KH&CN) cho biết, Luật không quy định cứng một danh sách cố định các ngành công nghệ cao mà sẽ được cập nhật định kỳ cho phù hợp với từng giai đoạn phát triển.

Trong đó, công nghệ cao là những công nghệ có hàm lượng nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ cao, tích hợp các thành tựu khoa học tiên tiến, có tính đột phá, tạo ra sản phẩm/dịch vụ chất lượng vượt trội và thân thiện với môi trường.

Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao là mắt xích then chốt mà Việt Nam còn thiếu.

Công nghệ chiến lược - điểm mới trọng tâm của Luật, bao gồm các công nghệ có tính đột phá, lan tỏa, giúp tăng cường năng lực tự chủ quốc gia, tạo lợi thế cạnh tranh và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

GS Nguyễn Quốc Sỹ - Viện trưởng Viện Công nghệ VinIT, cho biết, điều kiện khách quan hiện nay tương đối thuận lợi cho Việt Nam và Việt Nam có cơ hội nhưng để trở thành lựa chọn của các đối tác toàn cầu, chắc cần phải làm nhiều việc hơn nữa.

Suốt thời gian qua, Mỹ không ngừng tăng cường hợp tác với Việt Nam để phát triển ngành chip bán dẫn, bao gồm tăng cường chuỗi cung ứng và thu hút đầu tư. Việt Nam đã xuất khẩu chip bán dẫn vào Mỹ và trở thành một trong những thị trường xuất khẩu lớn của Mỹ trong lĩnh vực này, đồng thời các công ty Việt Nam cũng đang nỗ lực phát triển công nghệ chip riêng.

GS Quốc Sỹ lấy dẫn chứng từ các nước phát triển ngành công nghiệp chip bán dẫn: "Đài Loan (Trung Quốc) đã tiến hành đầu tư cho ngành công nghiệp chip bán dẫn từ những năm 60 của thế kỷ trước. Nhật Bản bắt đầu từ sau chiến tranh thế giới lần thứ 2. Cả hai đều có sự trợ giúp đắc lực của Mỹ về công nghệ. Một số nước khác cũng vậy nhưng đều phải mất 30-50 năm mới thành công.

Liên Bang Nga đi trước chúng ta gần 1 thế kỷ trong lĩnh vực công nghệ bán dẫn, họ còn đào tạo nhiều cán bộ khoa học, trong đó có ngành bán dẫn cho Việt Nam. Nga có nguồn lực vô cùng lớn về khoa học công nghệ và nghiên cứu cơ bản mà họ còn gặp khó khăn trong phát triển công nghiệp chip bán dẫn. Ngành công nghiệp chip bán dẫn của Mỹ cũng được đầu tư sớm và bài bản, gắn nghiên cứu, đào tạo, sản xuất với thương mại hóa sản phẩm"

Trong khi đó, ông Đặng Đức Anh - Phó Viện trưởng, Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nhấn mạnh, những năm qua, phần lớn doanh nghiệp trong nước chưa làm chủ được các quy trình công nghệ cốt lõi, phụ thuộc vào máy móc, thiết bị, dây chuyền sản xuất và phần mềm điều khiển từ nước ngoài, gia tăng chi phí đầu tư và vận hành; khó khăn trong việc sửa chữa, bảo trì và nâng cấp thiết bị.

Việt Nam vẫn “khát” công nghệ lõi, dẫn đến chi phí sản xuất cao và hạn chế tính tự chủ. Vì thế doanh nghiệp trong nước cần nâng cao năng lực nội địa hóa, để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu và không bị tổn thương trước biến động thị trường quốc tế.

×