Bình luận
0
Nguyễn Kim (1468-1545) là danh tướng Việt Nam thời nhà Lê Sơ và là người đặt nền móng cho sự thành lập nhà Lê Trung hưng. Theo sách "Đại Việt sử ký toàn thư", Nguyễn Kim là con của An Hòa hầu Nguyễn Hoằng Dụ, là cháu nội Nghĩa Huân vương Nguyễn Văn Lang thời vua Lê Chiêu Tông. Tuy nhiên gần đây, các nhà nghiên cứu tham khảo phả hệ họ Nguyễn Gia Miêu cho rằng Nguyễn Kim và Nguyễn Hoằng Dụ là anh em họ. Người sinh ra Nguyễn Kim là Nguyễn Văn Lưu, anh Nguyễn Văn Lang và bác Nguyễn Hoằng Dụ.
Vào cuối đời nhà Lê Sơ, Nguyễn Kim được phong tước An Thành Hầu. Khi nhà Hậu Lê bị nhà Mạc tiếm ngôi, năm 1527, con cháu nhà Lê chạy trốn. Lúc bấy giờ, hầu hết các cựu thần nhà Lê ngả về họ Mạc hoặc bỏ đi nơi khác, chỉ có Nguyễn Kim là lo chiêu tập hào kiệt bốn phương lánh lên vùng đất Thanh Hóa giáp Lào, được vua Lào là Sạ Đẩu thỏa thuận cho mượn đất Sầm Châu lập bản doanh phò Lê diệt Mạc.
Năm 1520, Nguyễn Kim đem quân ra Thanh Hoa. Mạc Đăng Doanh sai tướng là Ngọc Trục giao chiến ở huyện Lôi Dương (nay là Thọ Xuân, Thanh Hóa), Ngọc Trục thua chạy. Năm 1531, Nguyễn Kim đánh phá được tướng Mạc là Nguyễn Kính ở huyện Đông Sơn (Thanh Hóa). Khi tiến đến đò Điềm Thủy ở huyện Gia Viễn (Ninh Bình), lại giao chiến với tướng Mạc là Lê Bá Ly, gặp trời mưa lớn nhiều chiến thuyền tiếp nhau tiến đến buộc Nguyễn Kim phải rút quân về sách Sầm Hạ ở Ai Lao.
Năm 1533, Nguyễn Kim đã tìm được con vua Lê Chiêu Tông là Lê Duy Ninh ở Thanh Hóa và đưa sang Sầm Châu tôn lên ngôi vua là Lê Trang Tông. Năm 1540, Nguyễn Kim tiến binh về nước, đóng giữ ở Nghệ An, hào kiệt theo rất nhiều. Năm 1542, Nguyễn Kim cho đánh chiếm từng bước các huyện ở Thanh Hóa.
Năm 1543, Nguyễn Kim rước vua Lê tiến binh ra Tây Đô để đánh Mạc Chính Trung (con thứ 2 của Mạc Đăng Doanh) và sau đó xây dựng hành điện ở xã Vạn Lại, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Nguyễn Kim được vua Lê phong làm Thái sư, Hưng Quốc công, nắm giữ tất cả binh quyền. Năm 1543, quân của Nguyễn Kim đánh chiếm Tây đô (Thanh Hoá). Như vậy, Nguyễn Kim đã giúp vua Lê từng bước đánh chiếm lại các vùng đất đã mất và được vua Lê phong làm Thái sư, Hưng Quốc công, nắm giữ tất cả binh quyền.
Năm 1545, Nguyễn Kim bị ám sát sau kế trá hàng của một võ tướng nhà Mạc. Đó là Dương Chấp Nhất, người Hoằng Hóa (Thanh Hóa), quan nội thị, võ tướng triều Mạc Đăng Doanh, làm đến chức Chưởng bộ, được phong tước Trung Hậu hầu, giao coi 3 phủ Thanh Hóa, làm Tổng trấn cả một phương.
Dương Chấp Nhất vốn là một võ quan thân tín của Mạc Đăng Doanh. Sự nghiệp của ông ta gắn liền với cuộc đối đầu khốc liệt giữa triều Mạc và thế lực Lê trung hưng, mà trung tâm chính là gia tộc Nguyễn Kim.
Theo Đại Việt sử ký toàn thư và Khâm định Việt sử Thông giám cương mục, từ năm 1533 khi vua Lê Trang Tông được Nguyễn Kim lập ở Ai Lao, thế lực nhà Lê dần khôi phục, trở thành mối đe dọa trực tiếp cho sự tồn tại của triều Mạc. Nguyễn Kim – người được tôn làm Thái sư, nắm toàn quyền quân chính – được xem là linh hồn của phong trào Lê trung hưng. Với thực lực ngày càng lớn mạnh, quân Lê nhiều lần uy hiếp Thanh Hóa, Nghệ An, khiến triều Mạc lo ngại. Chính trong bối cảnh ấy, Dương Chấp Nhất đã bày kế trá hàng, nhằm dùng thủ đoạn thâm độc thay vì đối đầu trực diện.
Sử sách chép rằng Dương Chấp Nhất đã đem cả gia quyến ra hàng, tỏ ra thành khẩn theo về với Lê Trang Tông. Nhà Lê lúc đó vốn trọng dụng nhân tài, lại thấy Nhất từng giữ chức vụ cao dưới triều Mạc nên rất tin tưởng, thậm chí ban chức tước để thu dụng. Nguyễn Kim – vốn có tấm lòng rộng rãi, lại thường ưu ái tướng sĩ đầu hàng – đối với Dương Chấp Nhất càng thêm tin cậy. Điều này vô tình tạo cơ hội để kẻ trá hàng dễ dàng len lỏi vào trung tâm quyền lực của triều Lê.
Đại Việt sử ký toàn thư ghi rõ: năm Ất Tỵ (1545), khi Nguyễn Kim theo vua Lê từ Ai Lao trở về Thanh Hóa, Dương Chấp Nhất bày tiệc khoản đãi. Trong yến tiệc, Nhất ngầm cho bỏ độc vào thức ăn, rượu uống. Nguyễn Kim vốn không chút nghi ngờ, thản nhiên dự tiệc, rồi trúng độc mà mất. Cái chết của Nguyễn Kim là một đòn chí tử giáng xuống phong trào Lê trung hưng. Khâm định Việt sử Thông giám cương mục cũng xác nhận chi tiết này, ghi rõ rằng “Kim uống rượu của Nhất, bị trúng độc mà mất”. Như vậy, từ góc độ sử liệu chính thống, việc Nguyễn Kim bị đầu độc bởi Dương Chấp Nhất không chỉ là giai thoại dân gian, mà thực sự được chính sử ghi nhận.
Sau khi gây nên cái chết của Nguyễn Kim, Dương Chấp Nhất lập tức bỏ trốn. Khâm định Việt sử Thông giám cương mục thuật rằng ông chạy về lại đất Mạc, được Mạc Đăng Doanh và sau này là Mạc Phúc Hải trọng thưởng vì lập công lớn. Với nhà Mạc, việc loại trừ Nguyễn Kim – nhân vật then chốt của phe Lê – là một thắng lợi mang tính chiến lược. Tuy nhiên, cái chết của Nguyễn Kim cũng mở đường cho Trịnh Kiểm, con rể ông, nắm lấy binh quyền, dần hình thành quyền lực họ Trịnh, tạo ra cục diện mới trong lịch sử.
Từ sự kiện này, có thể thấy rõ tính toán của Dương Chấp Nhất. Ông là kẻ tuyệt đối trung thành với họ Mạc, sẵn sàng dùng mọi thủ đoạn để bảo vệ thế lực mà mình phụng sự. Hành động trá hàng, dâng gia quyến làm tin, rồi ngấm ngầm đầu độc đối phương cho thấy sự nham hiểm, thâm độc, vượt khỏi khuôn khổ thông thường của một võ tướng. Trong bối cảnh chiến tranh Lê – Mạc, việc sát hại một đại thần đầu não như Nguyễn Kim chẳng khác nào triệt hạ cột trụ của kẻ thù. Nhưng xét theo đạo lý, hành động này bị coi là phản trắc, tráo trở, và về lâu dài, chính sử và hậu thế đều ghi nhận Dương Chấp Nhất như một kẻ gian hùng.
Tác động của cái chết Nguyễn Kim vô cùng lớn. Trong giai đoạn ban đầu, phe Lê rơi vào tình trạng chao đảo vì mất đi thủ lĩnh. Nhưng đồng thời, cái chết ấy cũng là bước ngoặt: Trịnh Kiểm, nhờ giữ vai trò con rể và là tướng có uy tín, đã dần nắm binh quyền, đặt nền móng cho cơ nghiệp họ Trịnh kéo dài suốt hai thế kỷ sau. Như vậy, nếu nhìn xa hơn, âm mưu của Dương Chấp Nhất tuy thành công trong việc loại bỏ Nguyễn Kim, nhưng lại vô tình tạo điều kiện cho sự hình thành một thế lực mới, còn bền bỉ hơn trong việc đối kháng nhà Mạc.
Trong cái nhìn của chính sử, Dương Chấp Nhất không được ca ngợi mà thường chỉ xuất hiện như một tội phạm chính trị. Đại Việt sử ký toàn thư viết về ông với giọng điệu phê phán, coi việc đầu độc Nguyễn Kim là hành động “sát hại lén lút”, không quang minh chính đại. Khâm định Việt sử Thông giám cương mục cũng nhấn mạnh yếu tố trá hàng, phản trắc, như một lời cảnh tỉnh về bài học tin người. Hậu thế thường dẫn lại câu ngạn ngữ “Tri nhân tri diện bất tri tâm” để nói về vụ án này – nhìn thấy mặt người nhưng không thể biết được lòng dạ thực sự.
Tóm lại, Dương Chấp Nhất là nhân vật tiêu biểu cho sự mưu lược nhưng tàn độc trong thời loạn. Ông được nhà Mạc trọng thưởng vì đã loại bỏ kẻ thù số một, nhưng bị người đời khinh ghét vì hành vi tráo trở, phản trắc. Cái chết của Nguyễn Kim cho thấy sự nguy hiểm của những âm mưu ngầm và cũng là minh chứng cho bi kịch của một bậc trung thần Lê trung hưng, chỉ vì mất cảnh giác mà phải bỏ mạng. Lịch sử lưu lại tên tuổi Dương Chấp Nhất không phải như một công thần, mà như một kẻ giảo hoạt, phản phúc, để hậu thế rút ra bài học về sự cảnh giác trong việc dùng người, cũng như để thấy được mặt tàn khốc, khắc nghiệt của cuộc chiến Lê – Mạc kéo dài suốt gần nửa thế kỷ.
Thu nhập bình quân của người lao động của Công ty Phân bón Bình Điền năm 2025 lên đến hơn 25 triệu đồng mỗi tháng. Mức thu nhập thực tế này cao gần gấp đôi so với kế hoạch ban lãnh đạo doanh nghiệp đặt ra.
Chia sẻ
Ngày 2/4, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 606/QĐ-TTg phê duyệt Nhiệm vụ Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075.
Chia sẻ
Sau khi chia tay CLB Công an TP.HCM hôm 26/3 vừa qua, thủ môn Trần Văn Tiến vẫn chưa tìm được bến đỗ mới.
Chia sẻ
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết ngày 3/4 nước này đã bắn hạ thêm hai máy bay chiến đấu hiện đại của Mỹ, trong đó có chiếc F-35 thứ hai, bất chấp tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc phá hủy hệ thống phòng không của Iran.
Chia sẻ
Dự kiến, từ 1/7/2026, nếu Chính phủ tăng lương tối thiểu, tiền lương của các chức danh thuộc nhóm cán bộ không chuyên trách, trong đó có 3 chức danh là: Bí thư chi bộ, Tổ trưởng tổ dân phố, Trưởng ban công tác Mặt trận cũng sẽ tăng theo.
Chia sẻ
Phát huy cao độ tinh thần đoàn kết, thống nhất trong toàn hệ thống chính trị tỉnh Lâm Đồng-đó là chỉ đạo của đồng chí Y Thanh Hà Niê Kđăm, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng tại Hội nghị giao ban với lãnh đạo Đoàn ĐBQH tỉnh, Thường trực HĐND tỉnh, lãnh đạo UBND tỉnh và Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh nhằm đánh giá tình hình, kết quả thực hiện nhiệm vụ quý I và triển khai nhiệm vụ trọng tâm quý II/2026, diễn ra ngày 3/4.
Chia sẻ
Việt Nam đặt mục tiêu làm chủ các công nghệ lõi, đẩy mạnh phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiện đại, qua đó đưa khoa học, công nghệ trở thành động lực tăng trưởng chủ yếu, nâng cao năng suất, sức cạnh tranh quốc gia và từng bước vươn lên nhóm dẫn đầu khu vực vào năm 2030.
Chia sẻ
Thụ lộc trong Hội làng Bát Tràng là nét đẹp văn hoá được dân làng và du khách thập phương dành nhiều tâm sức và tình cảm trong 20 năm qua. Vậy cỗ Hội làng Bát Tràng năm 2026 có gì khác biệt khi "Tri thức nấu cỗ Bát Tràng" được công bố là di sản văn hoá phi vật thể vào cuối năm ngoái?
Chia sẻ
Một người đàn ông ở Trung Quốc đã dùng cách phát truyện ma suốt hơn 10 giờ mỗi ngày để trả đũa hàng xóm sau mâu thuẫn, đồng thời cố tình giữ âm lượng ngay dưới ngưỡng vi phạm pháp luật.
Chia sẻ
Giá lúa gạo hôm nay vẫn ghi nhận xu hướng nhích tăng, với mức từ 50–200 đồng/kg đối với lúa. Trên thị trường xuất khẩu, giá gạo của Việt Nam và Thái Lan cũng đồng loạt tăng. Philippines sẽ áp giá trần đối với gạo nhập khẩu để hạn chế tình trạng đầu cơ. Đây là thách thức ngắn hạn, cũng là cơ hội tái cấu trúc xuất khẩu gạo của Việt Nam.
Chia sẻ
Một loài thằn lằn mới mang tên Scincella vuquangensis vừa được các nhà khoa học phát hiện tại Vườn Quốc gia Vũ Quang (Hà Tĩnh), góp phần khẳng định giá trị đa dạng sinh học đặc biệt của khu vực.
Chia sẻ
Bộ Tài chính vừa thông tin về một số vấn đề được dư luận, xã hội quan tâm và tình hình thu chi Ngân sách Nhà nước trong tháng 3 và Quý I.
Chia sẻ
Trong lịch sử đánh giặc ngoại xâm, gìn giữ đất nước Việt Nam có nhiều cuộc khởi nghĩa tiêu biểu chống ngoại xâm, bảo vệ và thống nhất đất nước, trong đó nổi bật là cuộc khởi nghĩa oanh liệt của Hai Bà Trưng.
Chia sẻ
Bằng nhiều thủ đoạn, đối tượng Đỗ Thượng Trường Thịnh (sinh 1997), nhân viên chi nhánh 1 Công ty điện thoại đã lấy 40 điện thoại di động, bán hơn 1,24 tỷ đồng; tại xã Bờ Y, công an đã bắt tạm giữ Y.N. (sinh 1994), để điều tra và xử lý hành vi trộm cắp tiền của cụ ông 106 tuổi.
Chia sẻ
Một cuộc tranh cãi công khai đã nổ ra tại Ukraine sau khi nhà hoạt động, blogger kiêm cố vấn Bộ Quốc phòng Ukraine Serhii Sternenko gay gắt cáo buộc chỉ huy Trung đoàn tấn công 425 “Skelia” đã đẩy binh sĩ vào một chiến dịch tấn công thất bại ngay từ khâu lên chiến thuật gần Pokrovsk hôm 31/3.
Chia sẻ
Theo ghi nhận của PV tại phố cổ Hội An, sau gần một tuần ra quân thực hiện công tác bảo đảm trật tự vỉa hè, vệ sinh môi trường, mỹ quan đô thị, những con đường vốn quen thuộc với cảnh buôn bán tấp nập, hàng quán tràn ra vỉa hè nay trở nên thông thoáng hơn.
Chia sẻ
Người đàn ông ở Hà Nội đốt rác dưới chân cầu Thăng Long gây khói đen mù mịt bị xử phạt 3 triệu đồng, buộc khắc phục hiện trường theo quy định môi trường.
Chia sẻ
Ngay sau khi nhận được thông tin phản ánh trên Báo Dân Việt về “đường dây tuồn thịt lợn nhiễm bệnh”, UBND xã Xuân Mai (Hà Nội) lập tức tổ chức kiểm tra, rà soát toàn diện bữa ăn bán trú tại các trường học.
Chia sẻ
Chủ tịch Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu siết kỷ cương, xử lý nghiêm vi phạm, đồng thời bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Chia sẻ
Lợi dụng việc cân tải trọng, nhóm tài xế dùng tạ sắt và két nước dự phòng để nâng khống trọng lượng xe, chiếm đoạt lượng hạt điều trị giá 22 tỷ đồng.
Chia sẻ
Tờ New York Times dẫn các nguồn tin đáng tin cậy cho biết, sự bất mãn đang gia tăng trong giới lãnh đạo cấp cao của Quân đội Mỹ sau khi Tổng Tham mưu trưởng Quân đội, Tướng Randy George, bị cách chức.
Chia sẻ
Theo bảng xếp hạng mới nhất vừa được FIFA công bố trong kỳ FIFA Days tháng 3/2026, ĐT Việt Nam đã chính thức trở lại top 100 thế giới với vị trí thứ 99.
Chia sẻ
Trong bối cảnh chi phí đầu vào gia tăng và áp lực cạnh tranh ngày càng lớn, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang tìm lời giải cho bài toán tối ưu chi phí và gia tăng lợi nhuận. Thay vì mở rộng quy mô hay tăng giá bán, không ít doanh nghiệp đã lựa chọn hướng đi bền vững hơn: cải tiến quy trình sản xuất và quản trị.
Chia sẻ
Không ồn ào, không phô trương, Tracy Xu chọn chạm đến khán giả bằng âm nhạc, cảm xúc và sự chân thành – một hướng đi bền vững giữa thế giới nội dung số đầy cạnh tranh.
Chia sẻ
Không quân Mỹ thử nghiệm máy bay F-15EX Eagle II mới nhất của mình cho tác chiến mạng và khả năng sống sót nâng cao.
Chia sẻ
Nghệ sĩ Nhân dân Ái Liên không chỉ là người đi tiên phong trong nền tân nhạc mà còn được coi là biểu tượng thời trang tại Việt Nam những năm 1930 - 1940.
Chia sẻ
Khai thác tiềm năng khí hậu mát mẻ, nguồn nước suối dồi dào, anh Tẩn Láo Tả (SN 1993), Trưởng thôn Làng Mới, xã Hợp Thành, tỉnh Lào Cai đã mạnh dạn vay vốn đầu tư xây dựng mô hình nuôi cá tầm, loài cá nước lạnh có giá trị kinh tế cao. Không chỉ làm giàu cho gia đình, mô hình này còn lan tỏa, giúp cả thôn đổi thay rõ rệt.
Chia sẻ
Công an TP. Huế truy tìm một cặp vợ chồng để phục vụ điều tra theo đơn tố cáo liên quan đến việc chiếm đoạt 1,35 tỷ đồng xảy ra trên địa bàn.
Chia sẻ
Những ngày gần đây, khi thủy triều rút, bãi đá ven biển Thiên Cầm (Hà Tĩnh) lộ diện với lớp rêu xanh phủ kín, tạo nên khung cảnh tự nhiên đẹp mắt, mê hoặc. Vẻ đẹp này khiến nơi đây được ví như “Rạn Nam Ô” thu nhỏ và nhanh chóng trở thành điểm check-in thu hút du khách.
Chia sẻ
Ngày 3/4, tại TP Đà Nẵng, Việt Nam và Lào thống nhất tăng cường phối hợp quản lý, bảo vệ biên giới, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và thúc đẩy phát triển khu vực biên giới hai nước.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Minh Tuấn
