Bình luận
0
Nguyễn Kim (1468-1545) là danh tướng Việt Nam thời nhà Lê Sơ và là người đặt nền móng cho sự thành lập nhà Lê Trung hưng. Theo sách "Đại Việt sử ký toàn thư", Nguyễn Kim là con của An Hòa hầu Nguyễn Hoằng Dụ, là cháu nội Nghĩa Huân vương Nguyễn Văn Lang thời vua Lê Chiêu Tông. Tuy nhiên gần đây, các nhà nghiên cứu tham khảo phả hệ họ Nguyễn Gia Miêu cho rằng Nguyễn Kim và Nguyễn Hoằng Dụ là anh em họ. Người sinh ra Nguyễn Kim là Nguyễn Văn Lưu, anh Nguyễn Văn Lang và bác Nguyễn Hoằng Dụ.
Vào cuối đời nhà Lê Sơ, Nguyễn Kim được phong tước An Thành Hầu. Khi nhà Hậu Lê bị nhà Mạc tiếm ngôi, năm 1527, con cháu nhà Lê chạy trốn. Lúc bấy giờ, hầu hết các cựu thần nhà Lê ngả về họ Mạc hoặc bỏ đi nơi khác, chỉ có Nguyễn Kim là lo chiêu tập hào kiệt bốn phương lánh lên vùng đất Thanh Hóa giáp Lào, được vua Lào là Sạ Đẩu thỏa thuận cho mượn đất Sầm Châu lập bản doanh phò Lê diệt Mạc.
Năm 1520, Nguyễn Kim đem quân ra Thanh Hoa. Mạc Đăng Doanh sai tướng là Ngọc Trục giao chiến ở huyện Lôi Dương (nay là Thọ Xuân, Thanh Hóa), Ngọc Trục thua chạy. Năm 1531, Nguyễn Kim đánh phá được tướng Mạc là Nguyễn Kính ở huyện Đông Sơn (Thanh Hóa). Khi tiến đến đò Điềm Thủy ở huyện Gia Viễn (Ninh Bình), lại giao chiến với tướng Mạc là Lê Bá Ly, gặp trời mưa lớn nhiều chiến thuyền tiếp nhau tiến đến buộc Nguyễn Kim phải rút quân về sách Sầm Hạ ở Ai Lao.
Năm 1533, Nguyễn Kim đã tìm được con vua Lê Chiêu Tông là Lê Duy Ninh ở Thanh Hóa và đưa sang Sầm Châu tôn lên ngôi vua là Lê Trang Tông. Năm 1540, Nguyễn Kim tiến binh về nước, đóng giữ ở Nghệ An, hào kiệt theo rất nhiều. Năm 1542, Nguyễn Kim cho đánh chiếm từng bước các huyện ở Thanh Hóa.
Năm 1543, Nguyễn Kim rước vua Lê tiến binh ra Tây Đô để đánh Mạc Chính Trung (con thứ 2 của Mạc Đăng Doanh) và sau đó xây dựng hành điện ở xã Vạn Lại, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Nguyễn Kim được vua Lê phong làm Thái sư, Hưng Quốc công, nắm giữ tất cả binh quyền. Năm 1543, quân của Nguyễn Kim đánh chiếm Tây đô (Thanh Hoá). Như vậy, Nguyễn Kim đã giúp vua Lê từng bước đánh chiếm lại các vùng đất đã mất và được vua Lê phong làm Thái sư, Hưng Quốc công, nắm giữ tất cả binh quyền.
Năm 1545, Nguyễn Kim bị ám sát sau kế trá hàng của một võ tướng nhà Mạc. Đó là Dương Chấp Nhất, người Hoằng Hóa (Thanh Hóa), quan nội thị, võ tướng triều Mạc Đăng Doanh, làm đến chức Chưởng bộ, được phong tước Trung Hậu hầu, giao coi 3 phủ Thanh Hóa, làm Tổng trấn cả một phương.
Dương Chấp Nhất vốn là một võ quan thân tín của Mạc Đăng Doanh. Sự nghiệp của ông ta gắn liền với cuộc đối đầu khốc liệt giữa triều Mạc và thế lực Lê trung hưng, mà trung tâm chính là gia tộc Nguyễn Kim.
Theo Đại Việt sử ký toàn thư và Khâm định Việt sử Thông giám cương mục, từ năm 1533 khi vua Lê Trang Tông được Nguyễn Kim lập ở Ai Lao, thế lực nhà Lê dần khôi phục, trở thành mối đe dọa trực tiếp cho sự tồn tại của triều Mạc. Nguyễn Kim – người được tôn làm Thái sư, nắm toàn quyền quân chính – được xem là linh hồn của phong trào Lê trung hưng. Với thực lực ngày càng lớn mạnh, quân Lê nhiều lần uy hiếp Thanh Hóa, Nghệ An, khiến triều Mạc lo ngại. Chính trong bối cảnh ấy, Dương Chấp Nhất đã bày kế trá hàng, nhằm dùng thủ đoạn thâm độc thay vì đối đầu trực diện.
Sử sách chép rằng Dương Chấp Nhất đã đem cả gia quyến ra hàng, tỏ ra thành khẩn theo về với Lê Trang Tông. Nhà Lê lúc đó vốn trọng dụng nhân tài, lại thấy Nhất từng giữ chức vụ cao dưới triều Mạc nên rất tin tưởng, thậm chí ban chức tước để thu dụng. Nguyễn Kim – vốn có tấm lòng rộng rãi, lại thường ưu ái tướng sĩ đầu hàng – đối với Dương Chấp Nhất càng thêm tin cậy. Điều này vô tình tạo cơ hội để kẻ trá hàng dễ dàng len lỏi vào trung tâm quyền lực của triều Lê.
Đại Việt sử ký toàn thư ghi rõ: năm Ất Tỵ (1545), khi Nguyễn Kim theo vua Lê từ Ai Lao trở về Thanh Hóa, Dương Chấp Nhất bày tiệc khoản đãi. Trong yến tiệc, Nhất ngầm cho bỏ độc vào thức ăn, rượu uống. Nguyễn Kim vốn không chút nghi ngờ, thản nhiên dự tiệc, rồi trúng độc mà mất. Cái chết của Nguyễn Kim là một đòn chí tử giáng xuống phong trào Lê trung hưng. Khâm định Việt sử Thông giám cương mục cũng xác nhận chi tiết này, ghi rõ rằng “Kim uống rượu của Nhất, bị trúng độc mà mất”. Như vậy, từ góc độ sử liệu chính thống, việc Nguyễn Kim bị đầu độc bởi Dương Chấp Nhất không chỉ là giai thoại dân gian, mà thực sự được chính sử ghi nhận.
Sau khi gây nên cái chết của Nguyễn Kim, Dương Chấp Nhất lập tức bỏ trốn. Khâm định Việt sử Thông giám cương mục thuật rằng ông chạy về lại đất Mạc, được Mạc Đăng Doanh và sau này là Mạc Phúc Hải trọng thưởng vì lập công lớn. Với nhà Mạc, việc loại trừ Nguyễn Kim – nhân vật then chốt của phe Lê – là một thắng lợi mang tính chiến lược. Tuy nhiên, cái chết của Nguyễn Kim cũng mở đường cho Trịnh Kiểm, con rể ông, nắm lấy binh quyền, dần hình thành quyền lực họ Trịnh, tạo ra cục diện mới trong lịch sử.
Từ sự kiện này, có thể thấy rõ tính toán của Dương Chấp Nhất. Ông là kẻ tuyệt đối trung thành với họ Mạc, sẵn sàng dùng mọi thủ đoạn để bảo vệ thế lực mà mình phụng sự. Hành động trá hàng, dâng gia quyến làm tin, rồi ngấm ngầm đầu độc đối phương cho thấy sự nham hiểm, thâm độc, vượt khỏi khuôn khổ thông thường của một võ tướng. Trong bối cảnh chiến tranh Lê – Mạc, việc sát hại một đại thần đầu não như Nguyễn Kim chẳng khác nào triệt hạ cột trụ của kẻ thù. Nhưng xét theo đạo lý, hành động này bị coi là phản trắc, tráo trở, và về lâu dài, chính sử và hậu thế đều ghi nhận Dương Chấp Nhất như một kẻ gian hùng.
Tác động của cái chết Nguyễn Kim vô cùng lớn. Trong giai đoạn ban đầu, phe Lê rơi vào tình trạng chao đảo vì mất đi thủ lĩnh. Nhưng đồng thời, cái chết ấy cũng là bước ngoặt: Trịnh Kiểm, nhờ giữ vai trò con rể và là tướng có uy tín, đã dần nắm binh quyền, đặt nền móng cho cơ nghiệp họ Trịnh kéo dài suốt hai thế kỷ sau. Như vậy, nếu nhìn xa hơn, âm mưu của Dương Chấp Nhất tuy thành công trong việc loại bỏ Nguyễn Kim, nhưng lại vô tình tạo điều kiện cho sự hình thành một thế lực mới, còn bền bỉ hơn trong việc đối kháng nhà Mạc.
Trong cái nhìn của chính sử, Dương Chấp Nhất không được ca ngợi mà thường chỉ xuất hiện như một tội phạm chính trị. Đại Việt sử ký toàn thư viết về ông với giọng điệu phê phán, coi việc đầu độc Nguyễn Kim là hành động “sát hại lén lút”, không quang minh chính đại. Khâm định Việt sử Thông giám cương mục cũng nhấn mạnh yếu tố trá hàng, phản trắc, như một lời cảnh tỉnh về bài học tin người. Hậu thế thường dẫn lại câu ngạn ngữ “Tri nhân tri diện bất tri tâm” để nói về vụ án này – nhìn thấy mặt người nhưng không thể biết được lòng dạ thực sự.
Tóm lại, Dương Chấp Nhất là nhân vật tiêu biểu cho sự mưu lược nhưng tàn độc trong thời loạn. Ông được nhà Mạc trọng thưởng vì đã loại bỏ kẻ thù số một, nhưng bị người đời khinh ghét vì hành vi tráo trở, phản trắc. Cái chết của Nguyễn Kim cho thấy sự nguy hiểm của những âm mưu ngầm và cũng là minh chứng cho bi kịch của một bậc trung thần Lê trung hưng, chỉ vì mất cảnh giác mà phải bỏ mạng. Lịch sử lưu lại tên tuổi Dương Chấp Nhất không phải như một công thần, mà như một kẻ giảo hoạt, phản phúc, để hậu thế rút ra bài học về sự cảnh giác trong việc dùng người, cũng như để thấy được mặt tàn khốc, khắc nghiệt của cuộc chiến Lê – Mạc kéo dài suốt gần nửa thế kỷ.
Giữa những con đường đất đỏ quanh co và núi rừng trùng điệp của Tây Bắc, tôi luôn tin rằng rồi gia đình mình sẽ có một ngày mai tươi sáng hơn - ngày mà bố mẹ không còn gánh nặng mưu sinh đè lên đôi vai gầy guộc nữa.
Chia sẻ
Từ dữ liệu phục dựng đề thi đợt 1 kỳ thi Đánh giá Năng lực Đại học Quốc gia TP.HCM (V-ACT), qua trải nghiệm thực tế của đông đảo học viên, đội ngũ chuyên môn của Empire Team đã khoanh vùng những "điểm nóng" khiến thí sinh mất điểm và đưa ra lời khuyên tinh gọn cho chặng nước rút.
Chia sẻ
Tổng Tư lệnh Các lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Syrskyi cho biết quân đội Ukraine lần đầu tiên thực hiện số lượng hoạt động tấn công và phản công vượt Nga trong 24 giờ, phản ánh sự suy giảm cường độ tiến công của Moscow trên chiến tuyến.
Chia sẻ
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố bổ sung 24 bị can trong vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM) và các đơn vị liên quan, để điều tra nhiều tội danh như gây thất thoát tài sản Nhà nước, nhận hối lộ, lợi dụng chức vụ quyền hạn và thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng.
Chia sẻ
Hai Thủ tướng cũng chia sẻ các biện pháp của mỗi nước trong việc ổn định kinh tế vĩ mô, ứng phó với biến động của giá nhiên liệu, gồm các chính sách tài khóa, chính sách hỗ trợ phù hợp cho doanh nghiệp, người dân.
Chia sẻ
Bản tin Đời sống nông thôn hôm nay 20/5 có những thông tin đáng chú ý: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: "Nhà là để ở, không phải để đầu cơ; Nam sinh tự tử vì bị bạo lực học đường, quanh năm nhặt ve chai bán lấy tiền, "cống nạp" 50 nghìn/ngày cho các ''đại ca'' được yên thân; Hà Nội vừa "chốt" mức hỗ trợ tiền thuê nhà cao chưa từng có, lên tới 15 triệu đồng/tháng cho một hộ thuộc diện phải di dời, giải toả,...
Chia sẻ
Vụ Xuân 2026, mô hình ứng dụng giống lúa Ngọc Nương 9 kết hợp mạ khay cấy máy trên 100 ha tại xã Đại Xuyên (Hà Nội) cho năng suất đạt 61,9 tạ/ha, lợi nhuận cao hơn giống truyền thống Bắc Thơm số 7 tới 9,2–9,5 triệu đồng/ha/vụ, minh chứng rõ nét nhất cho hướng đi "vừa chất lượng vừa năng suất" mà ngành nông nghiệp Thủ đô đang theo đuổi.
Chia sẻ
Xưa và nay, miền quê Thái Bình từng vẫn được tôn vinh là quê lúa, đất nghề, đất chèo, quê hương của nhà bác học Lê Quý Đôn và nhiều bậc danh gia sáng láng khoa danh, lẫy lừng võ công văn nghiệp. Trải hơn nghìn năm, học phong truyền đời nổi trội và vùng đất Thái Bình vẫn từng được tôn vinh là đất học.
Chia sẻ
Cao Pendant Quang Vinh sẽ tổ chức đám cưới với bạn gái gốc châu Phi sau khi cùng CLB CAHN vô địch V.League 2025/2026 sớm 3 vòng đấu. Đám cưới của 2 người sẽ được tổ chức tại Đà Nẵng.
Chia sẻ
Sân bay Long Thành đang dần thành hình, mở ra kỳ vọng đưa Đồng Nai trở thành trung tâm dịch vụ, du lịch mới của khu vực phía Nam. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia và doanh nghiệp, điều đáng lo lúc này không phải thiếu khách mà là Đồng Nai vẫn chưa có đủ sản phẩm và dịch vụ hấp dẫn để giữ chân dòng khách "khổng lồ" sẽ đổ về khi sân bay đi vào khai thác.
Chia sẻ
Liên quan đến việc sáp nhập thôn, sắp xếp lại tổ dân phố năm 2026, ông Phạm Văn Khéo, 64 tuổi, Trưởng ấp 5 (tương tự Trưởng thôn, Trưởng bản, Tổ trưởng Tổ dân phố, Trưởng khu phố, Trưởng khối phố...), xã Nhị Thành, huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An cũ, nay là xã Thủ Thừa, tỉnh Tây Ninh) chuẩn bị hết nhiệm kỳ, khả năng sẽ không ra ứng cử. Gần 25 năm làm việc ấp, ông Khéo chỉ mong khi nghỉ việc được hưởng chế độ đãi ngộ tốt...
Chia sẻ
Việc đồng loạt thành lập 2 Cụm công nghiệp Bình Hòa Nam 1 và Cụm công nghiệp Bình Hòa Nam 2 tại xã Đức Huệ, tỉnh Tây Ninh mới (địa phận huyện Đức Huệ cũ, tỉnh Long An cũ) không chỉ mở rộng thêm 137ha quỹ đất công nghiệp cho Tây Ninh mà còn tạo thêm dư địa lớn để thu hút doanh nghiệp sản xuất.
Chia sẻ
Cặp tượng voi đá cổ xưa ở Thành Đồ Bàn (xưa kia thuộc Vương quốc Champa) sau tọa lạc tại phường An Nhơn, TX An Nhơn, tỉnh Bình Định cũ (nay là tỉnh Gia Lai mới) có niên đại hơn 1.000 năm, cao gần 2 m, giữ nguyên vị trí ở trung tâm tòa thành cho đến nay.
Chia sẻ
Tỉnh An Giang nói riêng và các địa phương vùng ĐBSCL nói chung đang đứng trước những cơ hội lớn từ ngành nuôi thủy sản, chế biến thủy sản. Thế nhưng, câu chuyện nâng cao chất lượng nguồn con giống – "chìa khóa" quyết định sự thành bại của mỗi vụ nuôi vẫn là một bài toán đầy trăn trở đối với cả người nông dân, doanh nghiệp lẫn các nhà quản lý.
Chia sẻ
Mô hình trồng dưa hấu với giống dưa hấu VT007 ở Hải Phòng cho kết quả khả quan nhờ ứng dụng công nghệ. Năng suất dưa hấu của mô hình đạt từ 45,36 đến 47,88 tấn/ha, lợi nhuận trung bình đạt khoảng 169-245 triệu đồng/ha/vụ. Ruộng trồng dưa hấu VT007 đẹp như phim, 10 quả ngon ngọt cả 10, dân thích mê...
Chia sẻ
Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét, kỷ luật nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Bắc Giang Bùi Văn Hải; Phó chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Đức Thành và Trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy Quảng Ninh Điệp Văn Chiến.
Chia sẻ
Ngày 20/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lâm Đồng cho biết, đã thi hành Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Nguyễn Da Huy (SN 2007), trú tại xã Hồng Sơn, tỉnh Lâm Đồng (địa phận huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận cũ) để điều tra về hành vi “Giao cấu với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi”.
Chia sẻ
Đứng chết lặng trước 3 chiếc quan tài nghi ngút khói nhang, ông Vinh xót xa khi biết nghi phạm sát hại chị dâu, cháu gái… lại chính là người từng được gia đình cưu mang.
Chia sẻ
“Có sợ hãi!”, một lính đánh thuê người Colombia giữ chốt tiền tuyến ở Ukraine suốt 110 ngày, đối đầu với các đợt tấn công dữ dội không ngừng nghỉ của Nga thẳng thắn thừa nhận, anh đến "địa ngục" này vì tiền bạc nhưng cũng vì muốn bảo vệ Ukraine.
Chia sẻ
Di tích khảo cổ Mán Bạc (xã Đồng Thái, tỉnh Ninh Bình) vừa chính thức đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia. Đây là di tích khảo cổ học cấp quốc gia đầu tiên của tỉnh Ninh Bình, sở hữu những giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa của người Việt cổ.
Chia sẻ
Cách đây ít giờ, fanpage chính thức của Thép xanh Nam Định đã ra thông báo chia tay 4 ngoại binh, bao gồm Walber Mota , Caique Santos, Njabulo Blom và Kyle Hudlin.
Chia sẻ
Ngày 20/5, đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung làm Trưởng đoàn đã có chuyến khảo sát thực tế một số mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại xã Y Tý, tỉnh Lào Cai.
Chia sẻ
Chiều 20/5, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh An Giang, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh An Giang, Quân khu 9, Bộ Quốc phòng long trọng tổ chức Lễ đón nhận Huân chương Chiến công hạng Ba vì đã lập chiến công xuất sắc đột xuất trong đấu tranh phòng, chống tội phạm vận chuyển trái phép tiền qua biên giới, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự xã hội.
Chia sẻ
Việc Chính phủ bãi bỏ 56 ngành, nghề khỏi danh mục kinh doanh có điều kiện được các chuyên gia đánh giá cao. Động thái này phát đi tín hiệu cải cách thực chất, giúp kích thích đầu tư và củng cố niềm tin vào một bộ máy kiến tạo, đồng hành cùng doanh nghiệp.
Chia sẻ
Thay vì tặng quà dịp cuối năm, công chức giờ đây được hưởng tiền thưởng khi hoàn thành xuất sắc công việc. Cơ chế đánh giá xét khen thưởng cũng khác.
Chia sẻ
Phiên giao dịch 20/5 chứng kiến cú rung lắc mạnh của thị trường khi VN-Index có lúc mất hơn 50 điểm trước khi đảo chiều tăng nhẹ. Trong bối cảnh đó, nhóm cổ phiếu công nghệ bứt phá nhờ lực kéo từ FPT cùng dòng tiền đổ mạnh vào các mã vốn hóa lớn.
Chia sẻ
Hà Nội đề xuất nâng mức bồi thường thu hồi đất lên 1,5 lần khi thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.
Chia sẻ
CLB CAHN đại thanh lọc lực lượng? HLV Tottenham nói về nguy cơ xuống hạng; Chủ tịch LĐBĐVN gửi thư cảm ơn các CLB, TTĐT Bóng đá đã đóng góp cho thành công của U17 Việt Nam; HLV Jose Mourinho sẽ kích hoạt vụ nổ Marcus Rashford? Lamine Yamal công khai tình mới.
Chia sẻ
Liên quan đến 2 nhóm cầm hung khí rượt đuổi đánh nhau náo loạn trên đường Võ Thị Sáu, Công an TP Đồng Nai đã truy nóng ngay trong đêm, bắt giữ 7 đối tượng.
Chia sẻ
Từ các hội nhóm kín trên mạng xã hội chuyên rao bán “nước hoa hàng hiệu giá rẻ”, Công an Thanh Hóa đã triệt phá đường dây buôn bán nước hoa giả quy mô lớn hoạt động liên tỉnh, thu giữ hơn 1.500 chai nước hoa giả mạo nhiều thương hiệu nổi tiếng thế giới.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Minh Tuấn
