Hỗ trợ điện thoại thông minh, mở “cánh cửa số” cho hộ nghèo ở Huế

Từ năm 2023, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP. Huế) ban hành kế hoạch triển khai chương trình hỗ trợ điện thoại thông minh cho hộ nghèo, cận nghèo và gia đình chính sách.

Kế hoạch nhằm đảm bảo 100% hộ nghèo, cận nghèo và gia đình chính sách có nhu cầu đều được tiếp cận thiết bị thông minh trong giai đoạn 2023 – 2025. Kinh phí thực hiện được huy động từ chương trình viễn thông công ích, ngân sách địa phương và các nguồn lực xã hội hóa.

Đây là một trong những chính sách mang tính giảm nghèo thông tin, được địa phương thực hiện trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực của đời sống.

Sau hơn hai năm triển khai, chương trình không chỉ mang lại giá trị vật chất trước mắt, mà còn tác động sâu rộng đến năng lực tiếp cận thông tin, cơ hội học tập và khả năng cải thiện sinh kế của người dân thuộc nhóm yếu thế.

Một trong những điểm nhấn của chương trình là sự phối hợp hiệu quả giữa cơ quan quản lý nhà nước với các doanh nghiệp công nghệ. Như tại xã Vinh Thanh cũ, nay là xã Phú Vinh, vào đầu năm 2025, có 30 hộ nghèo đã được nhận điện thoại thông minh do BKAV tài trợ, kèm sim và gói hỗ trợ sử dụng từ Viettel.

Ngay tại buổi trao tặng, nhân viên kỹ thuật hỗ trợ cài đặt, kích hoạt và hướng dẫn sử dụng các chức năng cơ bản để người dân có thể dùng thiết bị ngay.

Hiệu quả dễ nhận thấy nhất từ chương trình là giúp người dân tăng khả năng kết nối thông tin. Trước đây, nhiều hộ không có smartphone nên không thể nhận các thông báo từ chính quyền qua Hue-S, Zalo hay các ứng dụng cảnh báo thiên tai. Khi được trang bị thiết bị, việc tiếp cận thông tin trở nên nhanh chóng hơn, đặc biệt với các vùng ven biển thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa bão.

Chính quyền địa phương cũng đánh giá việc cập nhật thông tin qua thiết bị thông minh giúp giảm áp lực truyền thông qua loa phát thanh, đồng thời nâng cao hiệu quả cảnh báo khẩn cấp.

Bên cạnh đó, điện thoại thông minh mở ra cơ hội học tập và nâng cao hiểu biết kỹ năng số cho các thành viên trong gia đình. Trẻ em thuộc hộ nghèo có thể học trực tuyến, xem tài liệu học bổ trợ. Người lớn thì có thể xem video hướng dẫn chăm sóc cây trồng, tìm hiểu kỹ thuật nuôi trồng thủy sản, thậm chí tham khảo giá cả thị trường ngay trên điện thoại. Những tiện ích này góp phần nâng cao năng suất lao động, tăng thu nhập và tạo động lực thoát nghèo bền vững.

Bà Trần Thị Hòa (xã Phú Vinh) chia sẻ: “Trước đây tôi chỉ dùng cái điện thoại nút bấm. Khi có điện thoại thông minh, tôi được cán bộ hướng dẫn cách mở ứng dụng, xem thông báo của xã, tra cứu giá cá trước khi bán. Bây giờ tôi cảm thấy mình không còn bị lạc hậu nữa. Con tôi còn chỉ cho cách học nấu ăn trên mạng, rất tiện”.

Câu chuyện của bà Hòa cho thấy thực tế rằng, với nhiều hộ dân, nhất là những hộ có hoàn cảnh khó khăn, điện thoại thông minh không chỉ là thiết bị liên lạc mà là “cánh cửa mới” để họ tiếp cận thông tin và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Tuy vậy, để thiết bị phát huy tối đa hiệu quả, việc hướng dẫn sử dụng đóng vai trò quan trọng. Vì thế, các tổ công nghệ số cộng đồng tại địa phương được giao nhiệm vụ đồng hành cùng người dân, hướng dẫn cài đặt ứng dụng thiết yếu, truy cập dịch vụ công và đặc biệt là kỹ năng phòng tránh lừa đảo trực tuyến – vấn đề đang trở thành nguy cơ thường trực với nhiều nhóm dân cư, nhất là người lớn tuổi. Đây là sự kết hợp giữa hỗ trợ thiết bị và hỗ trợ kiến thức, giúp người dân không chỉ “có” mà còn “biết dùng” công cụ số an toàn và hiệu quả.

Ở góc độ quản lý nhà nước, chương trình hỗ trợ điện thoại thông minh cho thấy những lợi ích rõ rệt trong tiến trình chuyển đổi số của TP. Huế. Khi tỷ lệ người dân có thiết bị truy cập Internet tăng lên, nhiều thủ tục hành chính được giải quyết trực tuyến, giảm số lượt đến trực tiếp bộ phận một cửa, tiết kiệm thời gian và giảm chi phí cho cả người dân và cơ quan công quyền. Đồng thời, các kênh phản ánh hiện trường, tương tác trực tiếp giữa người dân và chính quyền hoạt động hiệu quả hơn nhờ người sử dụng có sẵn công cụ để tiếp cận.

Về lâu dài, hỗ trợ điện thoại thông minh không chỉ dừng lại ở việc trao tặng thiết bị mà còn là hỗ trợ cơ hội tiếp cận tri thức, cơ hội phát triển kinh tế và cơ hội tham gia bình đẳng hơn vào các hoạt động xã hội.

Đối với nhóm yếu thế, việc có khả năng tiếp cận thông tin đầy đủ và kịp thời được xem là điều kiện để rút ngắn khoảng cách với phần còn lại của xã hội. Đây cũng là một trong những cách tiếp cận hiệu quả để giảm nghèo bền vững, bởi nghèo thông tin thường là nguyên nhân kéo theo nghèo về thu nhập.

Có thể thấy, chương trình hỗ trợ điện thoại thông minh cho hộ nghèo, cận nghèo và gia đình chính sách ở Huế đang mang lại hiệu quả rõ rệt trong cả ngắn hạn lẫn dài hạn. Không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong sinh hoạt, học tập, sản xuất, chương trình còn góp phần quan trọng vào mục tiêu chuyển đổi số toàn diện, tạo ra nền tảng để xây dựng xã hội số bao trùm – nơi mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận và hưởng lợi từ công nghệ.

Những kết quả tích cực này là cơ sở quan trọng để thành phố tiếp tục hoàn thiện, mở rộng chương trình và huy động thêm nhiều nguồn lực xã hội nhằm thực hiện mục tiêu “không ai bị bỏ lại phía sau” trong hành trình chuyển đổi số.

×