Nâng cao giá trị cây quế nhờ ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, mở hướng giảm nghèo bền vững ở Mậu A (Lào Cai)

Ứng dụng tiến bộ kỹ thuật nâng cao giá trị cây quế

Cây quế từ lâu đã là cây trồng chủ lực trên địa bàn xã Mậu A, tỉnh Lào Cai, chiếm khoảng trên 30% tổng thu nhập trên địa bàn xã. Đến nay, xã Mậu A có hơn 6.380ha trồng quế, phần lớn hộ dân trên địa bàn đều gắn sinh kế với các ngành nghề liên quan đến trồng, thu mua và chế biến quế.

Trong những năm qua, để nâng cao thu nhập cho người dân địa phương, xã Mậu A đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân thay đổi tập quán canh tác, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, khuyến khích phát triển các mô hình trồng quế theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, gắn với liên kết tiêu thụ và truy xuất nguồn gốc.

Gia đình ông Đoàn Văn Khánh (thôn Gia Nhậm) là một trong những hộ dân có diện tích quế lớn và thu nhập khá của xã, với khoảng 8ha quế. Sau khi được tập huấn kỹ thuật, tiếp cận quy trình trồng quế hữu cơ và hướng dẫn sử dụng các ứng dụng số để theo dõi sinh trưởng cây trồng, ông Khánh đã mạnh dạn chuyển toàn bộ diện tích sang canh tác thân thiện với môi trường.

“Làm quế hữu cơ vừa bảo vệ đất, vừa cho thu nhập đều. Lá quế có thể thu hằng năm, bán cho doanh nghiệp chế biến tinh dầu. Nhờ có kết nối trực tuyến với đơn vị thu mua, gia đình tôi chủ động hơn về giá cả, thời điểm giao hàng”, ông Khánh chia sẻ.

Quế trồng đúng tiêu chuẩn nên có thể tận thu để chế biến thành quế sáo, quế chẻ, quế khô cung ứng ra thị trường. Ông Khánh cho biết thêm, bình quân 1ha quế nếu thu gối vụ có thể cho thu nhập từ 180–200 triệu đồng mỗi năm; trường hợp thu trắng, doanh thu có thể đạt tới 300 triệu đồng/ha.

Không chỉ chuyển đổi kỹ thuật canh tác, xã Mậu A cũng đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật trong quy trình chế biến, nâng cao giá trị gia tăng từ cây quế. Từ những vườn trồng nhỏ lẻ của các hộ gia đình, cây quế đang được phát triển được chuỗi giá trị với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, tạo hướng phát triển ổn định và bền vững cho vùng nguyên liệu.

Là một trong những doanh nghiệp chế biến quế trên địa bàn xã Mậu A, Công ty Hải Ngọc Vân Yên đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, đầu tư hệ thống máy móc thiết bị, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.

Theo chị Hoàng Thị Trang – đại diện Công ty Hải Ngọc Vân Yên, hiện doanh nghiệp chuyên thu mua và sơ chế vỏ quế khô cùng một số loại gia vị, giải quyết việc làm thường xuyên cho khoảng 50–60 lao động với mức lương từ 3-15 triệu đồng/người/tháng; vào mùa cao điểm, số lao động thời vụ có thể tăng lên 160–180 người.

Cơ sở chế biến của Công ty Hải Ngọc Vân Yên có quy mô khoảng 1.000m², được đầu tư 2 máy nghiền bột và 2 máy chà vỏ quế, có thể chế biến khoảng 20 tấn quế/ngày. Vào cao điểm, mỗi tháng doanh nghiệp có thể xuất bán khoảng 100–200 tấn sản phẩm các loại ra thị trường.

Hàng năm, từ đầu vụ, doanh nghiệp sẽ thu mua quế tươi từ các hộ trồng quế, sau đó tiến hành sơ chế, phân loại thành nhiều dòng sản phẩm như quế điếu, quế ống, quế vụn... Các phụ phẩm từ quế cũng tiếp tục được nghiền bột, ép khối, chế biến thành các sản phẩm có giá trị kinh tế.

“Nhờ ứng dụng hệ thống máy móc và các tiến bộ kỹ thuật, hiệu quả sản xuất của doanh nghiệp được nâng lên rõ rệt. Nếu như trước đây, nhiều khâu sản xuất còn phải thủ công, công nhân chỉ sơ chế quế đơn giản; thì nay, việc đầu tư máy móc và áp dụng quy trình chế biến bài bản đã giúp cải thiện chất lượng các sản phẩm từ quế, tăng năng suất, giá trị sản phẩm”, chị Trang cho hay.

Nhân rộng các mô hình giảm nghèo bền vững

Xác định giảm nghèo bền vững là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, thời gian qua, xã Mậu A đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đơn vị liên quan đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, từng bước nhân rộng các mô hình giảm nghèo hiệu quả.

Phát huy lợi thế sẵn có, xã Mậu A tiếp tục vận động các hộ dân chuyển đổi sang trồng quế theo hướng hữu cơ, khuyến khích chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Địa phương duy trì tổ chức tập huấn, hỗ trợ kỹ thuật, chú trọng công tác bảo tồn và duy trì giống quế; cải thiện quy trình chế biến, nâng cao chất lượng các sản phẩm OCOP 3–5 sao từ quế bản địa, từng bước đưa cây quế trở thành trụ cột trong chiến lược giảm nghèo bền vững.

Cùng với đó, việc ứng dụng khoa học, công nghệ số được đẩy mạnh. Xã Mậu A tiếp tục xây dựng và duy trì mã số vùng trồng, triển khai truy xuất nguồn gốc bằng mã QR QR, hỗ trợ người dân quảng bá sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử, mở rộng liên kết tiêu thụ với doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh.

Thời gian qua, 144 hộ đã được hỗ trợ máy móc, thiết bị, góp phần nâng cao năng suất và thu nhập. Các hoạt động bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số cũng được quan tâm, tạo nền tảng cho phát triển du lịch cộng đồng và mở rộng nguồn sinh kế.

Nhờ triển khai hiệu quả, đồng bộ các nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia, đến năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều trên địa bàn xã Mậu A đã giảm 1,22%, hoàn thành chỉ tiêu tỉnh giao. Theo ông Đinh Mạnh Cường – Phó Chủ tịch UBND xã Mậu A, đây là kết quả quan trọng, tạo nền tảng để địa phương tiếp tục thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững trong giai đoạn tới.

Phó Chủ tịch UBND xã Mậu A cho biết thêm, nhiệm kỳ 2026 - 2030, thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, xã Mậu A phấn đấu đạt mục tiêu tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều duy trì dưới 2%.

Trên cơ sở đó, xã Mậu A tiếp tục xây dựng và triển khai các đề án phát triển kinh tế, trong đó tập trung vào phát triển cây quế, mô hình trồng dâu nuôi tằm và nâng cao năng lực cho đồng bào dân tộc thiểu số. Thông qua các đề án này, địa phương đồng hành cùng người dân trong phát triển sinh kế, từng bước giảm nghèo bền vững

Cùng với phát triển sản xuất, xã Mậu A đẩy mạnh quy hoạch cụm công nghiệp, bố trí hạ tầng và quỹ đất phù hợp nhằm thu hút các doanh nghiệp sản xuất, chế biến quế đang hoạt động trên địa bàn, đồng thời kêu gọi thêm các nhà đầu tư từ các địa phương khác.

"Mục tiêu là từng bước đưa Mậu A trở thành trung tâm sản xuất, chế biến quế của tỉnh Lào Cai, phát huy lợi thế của địa phương nằm trong vùng trồng quế lớn của cả nước", ông Cường nhấn mạnh.

×