Quy định pháp lý thiếu chặt chẽ, nguy cơ lộ bí mật kinh doanh doanh nghiệp nhà nước

Lo ngại lộ bí mật của doanh nghiệp, gây ra thiệt hại kinh tế nghiêm trọng

Tiếp tục Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, vào sáng 9/4, các Đại biểu Quốc hội đã thảo luận ở tổ về Dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi); Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý; Dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi).

Thảo luận tại Tổ 1, Đại biểu Trần Đức Thắng (Trưởng Đoàn Đại biểu TP.Hà Nội) ghi nhận các ý kiến của các đại biểu làm rõ thêm nhiều nội dung trong các dự án luật sửa đổi lần này.

Ông Thắng nhấn mạnh, các ý kiến đều đi đến mục tiêu quan trọng nhất, tạo thuận lợi nhất, giảm chi phí cho người dân khi đi vào thực hiện các công việc này.

Đối với các ý kiến cần phải luật hoá đối đa, nhưng có ý kiến cần giao Chính phủ, địa phương để thực hiện, ông Thắng cho rằng: “Tổng hợp theo hướng, những nội dung nào đã rõ, đã được thí điểm trong thực tiễn cần thực hiện thống nhất trên toàn quốc thì đưa vào luật”.

Theo ông Thắng, các nội dung về phân cấp phân quyền trong các dự án luật, cơ bản đông thuận, nhưng khi phân về địa phương cấp xã rồi, khả năng trình độ của các xã còn khác nhau, do vậy, cần nghiên cứu tiếp cận theo hướng đã được các đại biểu đề nghị tuỳ theo điều kiện thực tế của mỗi tỉnh, thành phố để phân cấp cho các xã phường.

Góp ý về Dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), Đại biểu Lê Hồng Hà cho biết, tại Điều 17.1.2 Dự thảo quy định thông tin phải được công khai bao gồm “Thông tin về hoạt động đầu tư, quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp; báo cáo đánh giá kết quả hoạt động và xếp loại doanh nghiệp; báo cáo giám sát tình hình thực hiện công khai thông tin chính của doanh nghiệp và cơ quan nhà nước đại diện cho sở hữu; thông tin về tổ chức và hoạt động của doanh nghiệp nhà nước” đang trùng với Điều 55 Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp (Luật số 68/2025) và Mục 2 Chương V Nghị định 365/2025/NĐ-CP. Vì vậy, ông Hà đề xuất bỏ quy định trên, dẫn chiếu về Luật số 68/2025.

Về nội dung tại Điều 10.4 Dự thảo “Đối với hồ sơ, tài liệu có chứa cả thông tin công dân không được tiếp cận, thông tin công dân được tiếp cận và các phần thông tin có thể được phân tách hợp lý, các cơ quan, đơn vị xem xét, quyết định cung cấp một phần hồ sơ, tài liệu chứa thông tin công dân được tiếp cận”, ông Hà cho rằng: “Việc giao quyền phân tách thông tin cho cơ quan nhà nước dẫn đến rủi ro lộ thông tin kinh doanh của doanh nghiệp”.

Theo ông Hà, nếu cơ quan nhà nước không có sự phân định rõ ràng giữa số liệu thống kê, dữ liệu thông thường và bí mật chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp có thể dẫn đến lộ bí mật của doanh nghiệp và gây ra thiệt hại kinh tế nghiêm trọng đối với doanh nghiệp.

Đối với Điều 16.4 Dự thảo "Trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình, người đứng đầu cơ quan, đơn vị quyết định việc cung cấp thông tin liên quan đến bí mật kinh doanh, ...trong trường hợp cần thiết vì lợi ích công cộng, sức khỏe của cộng đồng theo quy định của luật có liên quan mà không cần có sự đồng ý của chủ sở hữu bí mật kinh doanh", ông Hà cho rằng, bí mật kinh doanh trong quy định trên được nhìn nhận không chỉ giới hạn trong phạm vi nội bộ của cơ quan, đơn vị, mà còn là các bí mật kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước do cơ quan, đơn vị quản lý đang lưu giữ thông qua các báo cáo nghiệp vụ hoặc hồ sơ xin phê duyệt dự án,...

"Hiện nay, khái niệm “lợi ích công cộng” trong lĩnh vực hàng không (như “an toàn bay” hoặc “quyền lợi hành khách”) thường được hiểu theo nghĩa rất rộng", ông Hà cho biết.

Do đó, ông Hà đề nghị cần có tiêu chí rõ ràng để ngăn chặn việc vận dụng quy định này một cách tùy nghi nhằm buộc doanh nghiệp công khai các quy trình vận hành nội bộ hoặc các thỏa thuận bồi thường đặc thù.

“Việc thiếu các quy định pháp lý chặt chẽ sẽ đẩy doanh nghiệp vào thế bất lợi hoàn toàn trong các tranh chấp quốc tế và các vụ kiện bồi thường, xâm phạm trực tiếp đến quyền tự chủ kinh doanh”, ông Hà đề nghị.

Ông Hà kiến nghị từ những nội dung đánh giá liên quan, đề xuất quy định chi tiết thêm một số nội dung để đảm bảo quyền lợi cho doanh nghiệp nhà nước nói chung và Vietnam Airlines nói riêng, cần thiết lập cơ chế phối hợp bắt buộc giữ cơ quan nhà nước và doanh nghiệp trong việc phân tách thông tin (Điều 10.4 Dự thảo); Cần xây dựng tiêu chí cụ thể để xác định “trường hợp cần thiết vì lợi ích công cộng” để tránh gây bất lợi cho doanh nghiệp trong các vụ kiến tranh chấp (Điều 16.4).

Đảm bảo quyền tiếp cận công lý với đối tượng yếu thế

Góp ý về dự thảo sửa đổi các luật, đại biểu Lưu Nam Tiến cho rằng, việc sửa đổi luật lần này, chính là cụ thể hoá Nghị quyết số 27 của Trung ương về tiếp tục xây dựng hoàn thiện hệ thống pháp luật và đặc biệt với tinh thần không để ai bị bỏ lại phía sau.

“Dự thảo thể hiện tính nhân văn, đảm bảo quyền tiếp cận công lý với đối tượng yếu thế, đặc biệt là nhóm đối tượng liên quan đến công tác an sinh xã hội”, ông Tiến nhấn mạnh.

Góp ý về Dự thảo luật Trợ giúp pháp, ông Tiến cho biết, trước hết theo Tờ trình của Chính phủ giai đoạn 2018 – 2025, ghi nhận có hơn 262.000 vụ việc trợ giúp pháp lý đã hoàn thành và một điểm đáng lưu ý, tỷ lệ vụ việc tham gia tố tụng chiếm 62,49%. Trong khi tư vấn pháp lý chỉ chiếm khoảng 36,64% và vụ việc đại diện ngoài tố tụng chỉ có 0,8%. 

“Con số này, chứng tỏ, người dân tìm đến trợ giúp pháp lý khi vướng mắc đã trở nên phức tạp hoặc bước vào quy trình tố tụng. Để giải quyết tình trạng này, thay vì đợi người dân tìm đến, chúng ta cần thay đổi phương thức tiếp cận của người dân trong tư vấn pháp lý”, ông Tiến đề xuất.

×