Những bước tiến mới của ngành nông nghiệp hữu cơ Việt Nam: Từ chuẩn hóa đến hội nhập

Ngành nông nghiệp hữu cơ Việt Nam có nhiều dấu ấn mới

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Tiến sĩ khoa học Hà Phúc Mịch, Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam (VOAA) khẳng định, hội nghị là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, là cơ hội để các thành viên cùng nhau đối thoại để cùng nhìn lại sự phát triển của nông nghiệp hữu cơ Việt Nam, tìm ra hướng đi hiệu quả trong giai đoạn mới.

Theo Chủ tịch VOAA, năm 2026 mở ra bối cảnh thuận lợi cho nông nghiệp hữu cơ khi đất nước bước vào giai đoạn mới sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (dự kiến diễn ra từ ngày 19/1 đến ngày 25/1/2026), bộ máy chính quyền các cấp được kiện toàn, các chủ trương, chính sách lớn về nông nghiệp, nông dân, nông thôn được xác định rõ ràng hơn.

Cùng với những chỉ đạo gần đây của lãnh đạo Đảng về chuyển hướng nông nghiệp từ tăng trưởng về lượng sang chú trọng chất lượng, an toàn, hiệu quả, sinh thái và hữu cơ, nông nghiệp hữu cơ ngày càng được khẳng định vị trí trong chiến lược phát triển nông nghiệp và hội nhập quốc tế của Việt Nam.

"Đây là những điều kiện rất thuận lợi để ngành nông nghiệp hữu cơ thêm phát triển trong thời gian tới", Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam nhấn mạnh.

Thông tin về kết quả hoạt động năm 2025, phương hướng phát triển năm 2026, bà Đặng Thị Bích Hường - Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam cho biết, nhìn chung, thị trường hữu cơ Việt Nam năm 2025 cho thấy sự tăng trưởng nhu cầu mạnh mẽ nhưng chưa đồng bộ với năng lực sản xuất trong nước, cả về quy mô, chất lượng và cơ cấu sản phẩm.

Thực tế này đặt ra yêu cầu cần tiếp tục củng cố hệ thống sản xuất và chứng nhận hữu cơ để đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngày càng lớn của người tiêu dùng trong nước.

Trong bối cảnh mới, có nhiều biến động, Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam với vai trò là tổ chức tiên phong trong hỗ trợ phát triển nông nghiệp hữu cơ tại Việt Nam, đã nỗ lực không ngừng, vượt qua khó khăn, phát huy lợi thế, chủ động triển khai các hoạt động thiết thực.

Với những nỗ lực chủ động và quyết liệt của lãnh đạo Hiệp hội, vào tháng 9 vừa qua, Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam đã tổ chức thành công Hội nghị Hữu cơ Châu Á lần thứ VIII (8th OAC). Hội nghị đã đón trên 600 đại biểu là các chuyên gia, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp trong khu vực.

Đây là lần đầu tiên Việt Nam đăng cai tổ chức Hội nghị Nông nghiệp Hữu cơ Châu Á, đánh dấu bước trưởng thành quan trọng của ngành nông nghiệp hữu cơ Việt Nam, thể hiện sự quan tâm, ủng hộ mạnh mẽ của Đảng và Nhà nước đối với định hướng phát triển nông nghiệp hữu cơ và nông nghiệp xanh trong tương lai, góp phần khẳng định vị thế của nông nghiệp hữu cơ Việt Nam trong tiến trình hội nhập khu vực và toàn cầu.

Năm 2025, Hiệp hội đã đón tiếp và làm việc với 9 đoàn khách quốc tế đến đặt vấn đề hợp tác, đồng thời tiếp tục duy trì quan hệ hợp tác chiến lược với các đối tác trong và ngoài nước, đặc biệt là một số tổ chức quốc tế lớn như ADDA, Naturland, Đại sứ quán Đan Mạch, IFOAM – Organics International, IFOAM Organics Asia...

Hội đã công bố Tiêu chuẩn Cơ sở của Hiệp hội - TCCS 01:2024/VOAA về quản lý hệ thống sản xuất nông nghiệp hữu cơ. Tiêu chuẩn cơ sở này sẽ thay thế cho Tiêu chuẩn PGS Việt Nam – V3:2018 ban hành ngày 18/12/2020. Tiêu chuẩn cơ sở đã trình IFOAM quốc tế và được công nhận là thành viên gia đình tiêu chuẩn của IFOAM.

Năm 2025 cũng đánh dấu một bước tiến lớn trong hoạt động xúc tiến thương mại của Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam. Hiệp hội đã hỗ trợ kết nối và xúc tiến thương mại cho hơn 40 doanh nghiệp, HTX là hội viên Hiệp hội và 2 PGS gồm PGS Việt Nam và PGS Tuyên Quang kết nối thị trường trong năm 2025.

Hội đã tổ chức đoàn tham gia các Hội chợ quốc tế như Hội chợ Biofach 2025, Hội chợ Natural Products - Expo West 2025, Organic Festa... Đặc biệt, sau khi tham dự 2 hội chợ quốc tế là Hội chợ Biofach 2025 và Hội chợ Natural Products, các gian hàng của hội viên đã tiếp hơn 1000 lượng khách quốc tế và ký được hợp đồng bán sản phẩm trị giá khoảng 6 triệu USD.

Công tác tập huấn, đào tạo và truyền thông của Hiệp hội đã được triển khai tích cực, đồng bộ, đạt hiệu quả tôt. Các sự kiện Lễ hội thực phẩm hữu cơ 2025, Hữu cơ EASY với gen G, Điểm hẹn hữu cơ đã thu hút hơn 12 triệu lượt tiếp cận trên mạng xã hội, góp phần nâng cao nhận thức, quảng bá sản phẩm hữu cơ, tăng cường kết nối, liên kết chuỗi giá trị hữu cơ, thúc đẩy sáng tạo.

Đồng thời, VOAA đã ký kết được nhiều thỏa thuận về chuyển đổi số, chứng nhận và xúc tiến thương mại với các đối tác trong và ngoài nước; Đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, đào tạo, truyền thông, hỗ trợ doanh nghiệp và nông dân tiếp cận thị trường.

Tính đến cuối năm 2025, Hiệp hội đã kết nạp thêm nhiều hội viên mới, nâng tổng số hội viên lên 2.066, bao gồm doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức và nông dân làm nông nghiệp hữu cơ.

“Tấm hộ chiếu” mới của nông nghiệp hữu cơ Việt Nam

Một nội dung trọng tâm của hội nghị là phần giới thiệu Tiêu chuẩn cơ sở về nông nghiệp hữu cơ TCCS 01:2024/VOAA do bà Từ Thị Tuyết Nhung, Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội, trình bày.

Tiêu chuẩn VOAA được phát triển trên nền tảng hệ thống PGS Việt Nam, tham chiếu Tiêu chuẩn cơ bản của IFOAM và các bộ TCVN về sản xuất, chế biến nông nghiệp hữu cơ. Bộ tiêu chuẩn bao phủ toàn bộ chuỗi giá trị từ trồng trọt, chăn nuôi, thu hái tự nhiên, nuôi ong đến chế biến, thương mại và công bằng xã hội, kèm quy định về vật tư đầu vào và hướng dẫn ghi nhãn – sử dụng dấu chứng nhận VOAA.

Bà Từ Thị Tuyết Nhung cho biết thêm, tháng 5/2025, Tiêu chuẩn VOAA được IFOAM Organics International công nhận là thành viên “IFOAM Family of Standards”, đánh dấu bước trưởng thành về mặt thể chế và tạo lợi thế cho sản phẩm hữu cơ Việt Nam khi tham gia thị trường quốc tế.

Cùng với đó, Hiệp hội đang từng bước xây dựng một hệ sinh thái dự án đa dạng. Báo cáo tại hội nghị, bà Đặng Thị Bích Hường điểm lại loạt dự án Hiệp hội đang chủ trì và phối hợp thực hiện:

Dự án do Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tài trợ thực hiện tại Vườn quốc gia Ba Bể về tăng cường sử dụng phụ phẩm nông nghiệp làm phân bón hữu cơ và thức ăn chăn nuôi, với ngân sách 500 triệu đồng trong 6 tháng đầu năm 2025, đã hình thành 18 mô hình thành công và đang được nông dân tự nhân rộng.

Dự án KVP-1052 “Tăng cường năng lực cho Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam” do VOAA và Naturland triển khai, có tổng ngân sách 4,5 tỷ đồng đến hết tháng 10/2026, tập trung nâng cao năng lực tổ chức, cải thiện chất lượng dịch vụ cốt lõi, tăng số lượng và chất lượng hội viên, mở rộng hoạt động của Hiệp hội tại miền Nam và định hình môi trường kinh doanh thuận lợi hơn cho ngành hữu cơ. Trong dự án, đã xây dựng nền tảng đào tạo trực tuyến về nông nghiệp hữu cơ (daotaohuuco.vn).

Từ năm 2026, Hiệp hội chuẩn bị triển khai dự án IKI thí điểm các hệ thống nông lâm kết hợp cacao hữu cơ và cây ăn quả đa dạng tại Hậu Giang (Cần Thơ hiện nay), Bình Định và Gia Lai, với ngân sách hơn 9,4 tỷ đồng. Dự án hướng tới tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và đảm bảo thu nhập bền vững cho nông dân thông qua mô hình sản xuất hữu cơ thân thiện môi trường, đồng thời thúc đẩy chuyển giao tri thức và xây dựng chuỗi giá trị từ khâu ươm giống đến sản phẩm cuối cùng.

Theo phương hướng được thông qua, năm 2026 Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam sẽ tiếp tục kiện toàn tổ chức, tinh gọn và nâng cao hiệu quả các đơn vị trực thuộc, củng cố mạng lưới hội viên, triển khai mạnh mẽ Tiêu chuẩn VOAA, đẩy mạnh xúc tiến thương mại trong và ngoài nước, mở rộng các chương trình đào tạo, tư vấn, truyền thông, đồng thời chuẩn bị cho kỷ niệm 15 năm thành lập Hiệp hội gắn với Ngày Hữu cơ Việt Nam 19/9.

Với tinh thần đối thoại cởi mở và cam kết đồng hành cùng hội viên, hội nghị kết nối hội viên năm 2025 được kỳ vọng sẽ tiếp thêm động lực để cộng đồng hữu cơ Việt Nam cùng chung tay xây dựng một nền nông nghiệp hữu cơ minh bạch, bền vững và hội nhập sâu rộng trong giai đoạn mới.

Cũng trong khuôn khổ hội nghị, Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam đã công bố Quyết định số 50/2025/QĐ-HHNNHCVN về công tác thi đua, khen thưởng, tặng Bằng khen của Hiệp hội cho 01 tập thể và 13 cá nhân có thành tích xuất sắc trong hoạt động năm 2025 và đóng góp tích cực cho Hội nghị Nông nghiệp hữu cơ châu Á lần thứ VIII tại Ninh Bình.

Các tập thể, cá nhân được trao tặng bằng khen, ghi nhận nỗ lực bền bỉ của lực lượng nòng cốt trong phong trào hữu cơ. Tạp chí Hữu cơ Việt Nam là tập thể vinh dự được nhận bằng khen của Hiệp hội, đạt danh hiệu "Đơn vị hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ 2025", đồng thời 6 cá nhân của tạp chí cũng được Hiệp hội trao tặng bằng khen.

×