Tăng trưởng kinh tế hai con số: Chuyên gia AI nói về công nghệ nâng tầm ngành nông nghiệp

Làm sao để thay đổi hiệu suất tăng trưởng kinh tế?

Sáng nay (31/3), tại Hội thảo "Động lực cho tăng trưởng kinh tế hai con số và triển vọng nông nghiệp 2026" do Báo Nông thôn Ngày nay/Điện tử Dân Việt tổ chức, trong phiên tọa đàm: "Tăng trưởng cao trong bối cảnh bất định", ông Vũ Thanh Thắng, Giám đốc Trí tuệ nhân tạo (CAIO), Nhà sáng lập CTCP An ninh mạng SCS cho biết, cần ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI), sẽ giúp người nông dân phát triển tốt hơn.

Trả lời câu hỏi: "Làm thế nào để nắm bắt cơ hội đưa kinh tế tăng trưởng hai chữ số, và làm sao để doanh nghiệp vừa phát triển quy mô, vừa tăng trưởng chất lượng thông qua đổi mới sáng tạo?, ông Vũ Thanh Thắng bày tỏ, với 30 năm làm nghề ông Thắng luôn trăn trở làm sao để thay đổi hiệu suất tăng trưởng kinh tế của đất nước.

Theo ông Thắng, công nghệ không nên bắt đầu từ chính nó mà phải bắt đầu từ việc giải quyết bài toán thực tế của đất nước. Phân tích cơ cấu kinh tế Việt Nam cho thấy chúng ta có khoảng 1 triệu doanh nghiệp, trong đó 98% là doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) và khối này đóng góp khoảng 40 - 45% GDP.

Qua phân tích, ông Thắng nhận thấy: "Yếu tố hiệu suất của các doanh nghiệp SME thường rất thấp, do họ chưa có nhiều nguồn lực và cơ sở sản xuất còn hạn chế".

Từ đó, ông Thắng đặt ra bài toán: "Làm thế nào để thay đổi hiệu suất của nhóm doanh nghiệp này?"

Ông Thắng chỉ ra rằng, chỉ cần chúng ta nâng được hiệu suất lên khoảng 10%, chúng ta có thể tạo ra giá trị GDP tương đương khoảng 30 tỷ USD. Đây là một con số rất lớn và đây là công thức khả thi để giúp Việt Nam có những bước tăng trưởng hai con số dựa trên nền tảng khoa học và kinh tế hiện đại.

Để hiện thực hóa giả định này, cần tìm hiểu xem cái "gốc" nằm ở đâu. Cùng đó, đã có nghiên cứu mô hình "Đường cong nụ cười" (Smiling Curve) của Stan Shih. Các chuyên gia kinh tế chắc chắn đều biết rằng những bước tạo ra giá trị gia tăng cao nhất nằm ở hai đầu đường cong.

Một đầu là nghiên cứu và phát triển (R&D), thiết kế sản phẩm, xây dựng thương hiệu; đầu còn lại là hệ thống phân phối, Marketing, bán hàng và dịch vụ hậu mãi.

Nếu chỉ tập trung vào phần đáy của đường cong là "gia công và sản xuất" thì mức tăng trưởng sẽ rất hạn chế, không thể bứt phá được. Muốn tạo ra đòn bẩy cho tăng trưởng hai chữ số, chúng ta buộc phải dịch chuyển cơ cấu kinh tế lên các phân khúc có giá trị gia tăng cao hơn. Điều đó có nghĩa là phải tập trung mạnh mẽ vào nghiên cứu, phát triển thương hiệu và tối ưu hóa hệ thống phân phối.

Ưu tiên ứng dụng Trí tuệ nhân tạo giúp người nông dân phát triển tốt hơn

Đối với lĩnh vực nông nghiệp, ông Thắng nhấn mạnh, đây là một lĩnh vực trụ cột đang đóng góp khoảng 70 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu. Bản chất nông nghiệp nước ta đã phát triển cả nghìn năm nay nhưng vẫn gặp vấn đề lớn là canh tác chủ yếu dựa vào kinh nghiệm.

Để đưa khoa học công nghệ vào giúp người nông dân phát triển tốt hơn, ông Thắng cho rằng ưu tiên hàng đầu chính là ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI). Hiện nay, bà con có thể sử dụng các công cụ như ChatGPT để giải đáp các thắc mắc về kỹ thuật canh tác một cách nhanh chóng và hiệu quả.

Bên cạnh đó, có thể đưa công nghệ IoT (Internet vạn vật) vào để tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên như nước và phân bón, đảm bảo bón đúng liều lượng và đúng thời điểm dựa trên các thuật toán chính xác. Việc cụ thể hóa công nghệ cho nông nghiệp hiện nay thực tế rất đơn giản.

Nghe có vẻ cao siêu, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể ứng dụng một cách dễ dàng với chi phí thấp mà hiệu quả lại rất cao, không còn đắt đỏ hay khó tiếp cận như ngày xưa nữa. Một vấn đề khác đặc biệt quan trọng trong nông nghiệp, nhất là đối với xuất khẩu, chính là truy xuất nguồn gốc.

Như đã đề cập, thực trạng hiện nay là lô hàng đầu tiên xuất đi thường có chất lượng rất tốt, nhưng đến lô thứ hai, thứ ba thì chất lượng bắt đầu trồi sụt, ông Thắng chỉ ra nguyên nhân nằm ở chỗ, chưa có một quy trình nhất quán và việc truy xuất nguồn gốc trong quá trình sản xuất vẫn còn lỏng lẻo.

Để khắc phục, những người sản xuất có thể ứng dụng công nghệ Blockchain nhằm truy xuất toàn bộ dữ liệu trong suốt quá trình từ sản xuất đến khi ra thành phẩm. Khi áp dụng công nghệ này, chúng ta sẽ đạt được hai mục tiêu lớn: thứ nhất là làm chuẩn hóa quy trình để tăng hiệu quả canh tác; thứ hai là giúp nông sản có giá trị cao hơn, chất lượng ổn định hơn khi xuất khẩu và tiêu dùng. Đó chính là cách chúng ta sử dụng công nghệ để nâng tầm giá trị cho nông sản Việt Nam.

×