Ước tính chi phí xử lý nước thải từ 28.000 – 35.000 đồng/m³, một doanh nghiệp chăn nuôi lớn đề xuất loạt kiến nghị

Trước ý kiến của Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Nông nghiệp BAF Việt Nam, ngay tại Diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng đã phát biểu chỉ đạo rà soát các cơ chế, chính sách; nếu cần, sẵn sàng phối hợp để hỗ trợ các doanh nghiệp nông nghiệp phát triển.

Chi phí xử lý nước thải chăn nuôi của doanh nghiệp tăng rất mạnh, dao động từ 28.000 - 35.000 đồng/m3 nước thải theo quy chuẩn mới

Tại Diễn đàn, đặt câu hỏi về lĩnh vực chăn nuôi và môi trường, ông Nguyễn Văn Minh - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Nông nghiệp BAF cho biết: Hiện nay, đơn vị chúng tôi đang triển khai dự án chăn nuôi công nghệ cao trong nhà cao tầng tại Tây Ninh.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, không chỉ riêng chúng tôi mà nhiều doanh nghiệp trong ngành chăn nuôi đang gặp phải một số vướng mắc về cơ chế, quy chuẩn kỹ thuật, rất mong Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan xem xét, tháo gỡ để tạo thuận lợi cho các dự án công nghệ cao tiếp tục được triển khai hiệu quả.

Về quy định xử lý nước thải chăn nuôi, kể từ ngày 1/9/2025, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 62:2025/BTNMT về nước thải chăn nuôi chính thức có hiệu lực, trong đó có một số tiêu chuẩn về nước thải được nâng cao hơn cả tiêu chuẩn của QCVN 62-MT:2016/BTNMT, thậm chí cao hơn cả châu Âu và Trung Quốc.

Điều này khiến chi phí xử lý nước thải của doanh nghiệp tăng rất mạnh. Theo ông Minh ước tính, chi phí xử lý hiện dao động từ 28.000 – 35.000 đồng/m³ nước thải, gây áp lực lớn cho các trang trại chăn nuôi quy mô lớn.

Ngoài ra, nước thải sau xử lý hiện được tái sử dụng để tưới cho cây trồng. Tuy nhiên, theo Quy chuẩn QCVN 01-195:2022/BNNPTNT về nước thải chăn nuôi sử dụng cho cây trồng lại yêu cầu tuân thủ thêm quy chuẩn QCVN 39:2011/BTNMT (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước dùng cho quy định giá trị giới hạn các thông số chất lượng nước dùng cho tưới tiêu).

"Khi áp dụng đồng thời hai quy chuẩn này, doanh nghiệp buộc phải xử lý nước đạt mức tinh khiết đến mức mất hoàn toàn dinh dưỡng, khiến nguồn nước trở nên như nước sạch thông thường và không còn giá trị bón cho cây trồng", ông Minh phân tích.

Sẵn sàng đầu tư cho đào tạo, trả mức lương khởi điểm đến 10 triệu đồng/người/tháng

Từ câu chuyện của BAF, tại Diễn đàn, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Nông nghiệp BAF Việt Nam kiến nghị với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan chuyên ngành:

Thứ nhất, xem xét điều chỉnh, thống nhất giữa QCVN 1195:2022/BNNPTNT và QCVN 39:2011/BTNMT, để việc sử dụng nước thải chăn nuôi cho cây trồng vừa bảo đảm an toàn môi trường, vừa giữ được giá trị dinh dưỡng tự nhiên.

Đồng thời, điều chỉnh các ngưỡng quy chuẩn cho phù hợp với điều kiện và xu hướng phát triển nông nghiệp tuần hoàn, vừa giảm chi phí vận hành mà vẫn bảo đảm yêu cầu về môi trường.

"Ví dụ, chúng tôi có dự án 64.000 con lợn tại Tây Ninh, quy mô sản xuất 1,6 triệu con/năm, lượng phân và nước thải phát sinh rất lớn. Chúng tôi cần khoảng 2.000 ha đất nông nghiệp để tái sử dụng nguồn nước thải làm dinh dưỡng tưới tiêu.

Nếu các quy định hiện hành không được điều chỉnh, doanh nghiệp sẽ rất khó vận hành bền vững dù đã đầu tư công nghệ cao và thân thiện môi trường", ông Minh lý giải thêm.

Thứ hai, về vấn đề giống vật nuôi. Hiện nay, hơn 90% nguồn giống heo cụ kỵ, ông bà của các doanh nghiệp Việt Nam vẫn phải nhập khẩu. Mặc dù ngành chăn nuôi đã có chiến lược phát triển giống, song việc thực thi chưa thực sự mạnh mẽ.

Từ đây, BAF kiến nghị Bộ nên gắn chương trình phát triển giống quốc gia với các doanh nghiệp lớn — những đơn vị có năng lực nghiên cứu, tài chính và chuỗi sản xuất hoàn chỉnh. Khi đó, doanh nghiệp vừa đóng góp vào nguồn giống quốc gia, vừa giúp chủ động hơn trước rủi ro dịch bệnh và biến động thị trường.

Thứ ba, về nguồn nhân lực cho chăn nuôi công nghệ cao. Hiện nay, nhân lực kỹ thuật chất lượng cao trong lĩnh vực này rất khan hiếm, trong khi hơn 70–80% lao động trong ngành đến từ khu vực nông thôn và hầu như chưa qua đào tạo. Do đó, các doanh nghiệp phải tự đào tạo lại từ đầu, gây tốn kém và chậm tiến độ.

BAF kiến nghị Hội Nông dân Việt Nam phối hợp với các doanh nghiệp và cơ sở đào tạo nghề để mở các chương trình đào tạo kỹ thuật chăn nuôi công nghệ cao cho con em nông dân. Doanh nghiệp sẵn sàng tài trợ 100% học phí, cam kết tuyển dụng sau đào tạo.

Liên hệ thực tế, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Nông nghiệp BAF cho biết, doanh nghiệp đã hợp tác với Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên triển khai chương trình đào tạo nhân lực.

Theo chương trình, sinh viên tốt nghiệp được nhận vào làm việc ngay tại trang trại, thu nhập khởi điểm khoảng 10 triệu đồng/tháng. Mô hình này vừa giúp giải quyết việc làm cho thanh niên nông thôn, vừa bổ sung nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành chăn nuôi công nghệ cao của Việt Nam.

Rà soát, khơi thông cơ chế cho doanh nghiệp

Giải đáp thắc mắc về vấn đề môi trường, Cục trưởng Cục Môi trường Hoàng Văn Thức cho biết: Thứ nhất, về cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực môi trường và chăn nuôi, thời gian qua, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường, công tác đơn giản hóa và phân cấp, phân quyền trong quản lý hành chính đã được triển khai rất quyết liệt.

Đặc biệt, trong lĩnh vực môi trường, khi sửa đổi Nghị định 05/2025/NĐ-CP và hai Nghị định 131, 136, các thủ tục như phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép môi trường đã được phân cấp mạnh về địa phương.

Hiện nay, khoảng 83% hồ sơ đánh giá tác động môi trường và 87% hồ sơ cấp phép môi trường được giao cho địa phương thực hiện. Bộ cũng đang tiếp tục phối hợp với Quốc hội, trong đợt sửa đổi 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường sắp tới, để phân cấp các thủ tục nữa, hướng tới mô hình quản lý tinh gọn, hiệu quả.

Riêng trong lĩnh vực chăn nuôi gia súc, gia cầm, các thủ tục hành chính liên quan đến cấp phép, phê duyệt dự án đã được phân cấp triệt để cho chính quyền địa phương, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Thứ hai, về quy chuẩn kỹ thuật trong xử lý nước thải chăn nuôi: Hiện nay, Bộ đã ban hành Quy chuẩn QCVN 62:2025/BTNMT về nước thải chăn nuôi, có hiệu lực từ 1/9/2025.

Tuy nhiên, đối với các dự án chăn nuôi đang triển khai hoặc trong giai đoạn chuyển tiếp, doanh nghiệp được gia hạn lộ trình áp dụng đến năm 2031, tức là còn 6 năm để hoàn thiện và điều chỉnh hệ thống xử lý cho phù hợp.

Về kiến nghị liên quan đến Quy chuẩn QCVN 39:2011 về nước tưới tiêu, xin được thông tin lại với hội nghị rằng quy chuẩn này đã hết hiệu lực từ năm 2015. Khi Bộ ban hành QCVN 08-MT:2015/BTNMT về chất lượng nước mặt, quy chuẩn 39 đã chính thức bị bãi bỏ và không còn áp dụng.

Hiện nay, đối với việc tái sử dụng nước thải chăn nuôi cho tưới cây trồng, các cơ sở cần tuân thủ 2 quy chuẩn: QCVN 62:2025/BTNMT – quy định về nước thải chăn nuôi được phép xả ra môi trường (phân theo vùng A, B, C: vùng sinh hoạt, vùng nông nghiệp, và vùng khác) và QCVN 01-195:2022/BNNPTNT về nước thải chăn nuôi sử dụng cho cây trồng. Như vậy, doanh nghiệp hoàn toàn có thể sử dụng nước thải sau xử lý để tưới cây, miễn đáp ứng tiêu chuẩn của QCVN 01-195:2022/BNNPTNT về nước thải chăn nuôi sử dụng cho cây trồng.

Về lĩnh vực chăn nuôi, ông Phạm Kim Đăng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y cho biết, về vấn đề phát triển giống heo chất lượng cao, trong Chiến lược phát triển chăn nuôi giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến 2045, Bộ đã xác định rõ hướng đi: Việt Nam sẽ tập trung phát triển công nghiệp giống vật nuôi, trong đó công nghệ chọn lọc và lai tạo giống hiện đại là yếu tố then chốt.

Bộ cũng đã triển khai Đề án phát triển công nghiệp giống vật nuôi, hợp tác với các tổ chức, chuyên gia quốc tế, đặc biệt trong khuôn khổ Dự án chuyển giao công nghệ chọn giống tiên tiến. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp như Dabaco, Greenfeed đang ứng dụng công nghệ này.

Tuy nhiên, cần hiểu rằng các giống heo hiện có tại Việt Nam, dù được nuôi trong nước, nhưng nguồn gốc vẫn là giống của các tập đoàn quốc tế. Vì vậy, để giảm phụ thuộc vào nguồn giống nhập khẩu, Bộ khuyến khích các doanh nghiệp trong nước đầu tư mạnh hơn cho nghiên cứu, chọn lọc và nhân giống gốc.

Kết luận nội dung này, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng nhấn mạnh, về ý kiến nêu rằng một số quy chuẩn của Việt Nam đang cao hơn tiêu chuẩn của EU hay Trung Quốc, nếu đúng như vậy, đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường rà soát, đánh giá lại để báo cáo Chính phủ, tránh gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Về nội dung thiếu nhân lực có tay nghề trong lĩnh vực nông nghiệp, Bộ ghi nhận ý kiến và sẽ phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp – các trường trực thuộc Bộ – và Hội Nông dân Việt Nam để tạo môi trường làm việc hấp dẫn, thu hút thanh niên ở lại nông thôn; liên kết đào tạo nghề, nâng cao kỹ năng cho lao động nông nghiệp, đáp ứng yêu cầu sản xuất công nghệ cao.

×