6 tướng tài tuổi cao vẫn ra trận, chiến công lẫy lừng lịch sử Việt Nam, một người 80 tuổi còn xin đánh giặc

Tranh vẽ danh tướng Nguyễn Tri Phương. Ảnh: ITN.

Cùng chống quân Lương như Phạm Tu là lão tướng Triệu Túc (470 - 545). Ông là một trong những vị tù trưởng nổi tiếng của huyện Chu Diên. Khi Lý Bí chiêu tập hào kiệt chuẩn bị khởi nghĩa, Triệu Túc là một trong những người đầu tiên tham gia. Xuất thân là tù trưởng, giàu nghĩa khí, Triệu Túc được Lý Bí rất coi trọng, nhanh chóng trở thành chỗ dựa tin cậy của Lý Nam Đế.

Bấy giờ, viên Thái thú Tiêu Tư nhận được tin Triệu Túc về với Lý Bí thì thực sự hốt hoảng. Sau vài trận giáp chiến, tự thấy khó bề chống cự nổi, Tiêu Tư tìm đường chạy trốn về Trung Quốc. Trong những trận đọ sức đầu tiên với quân Lương, Triệu Túc có những đóng góp rất to lớn, được Lý Bí hết mực tin tưởng.

Sau khi Lý Bí lên ngôi hoàng đế năm 544, Triệu Túc được phong là Thái phó. 

Cùng Tinh Thiều và Phạm Tu, ông chính là một trong ba khai quốc công thần hàng đầu của nước Vạn Xuân thời Tiền Lý.

Theo sử sách, Triệu Túc bị tử trận năm 545 trong kháng chiến chống quân Lương, lúc này ông đã 65 tuổi. Sau thất bại của cuộc giao tranh ở hồ Điển Triệt, Lý Nam Đế đã trao binh quyền cho con trai Triệu Túc là Triệu Quang Phục.

Dưới sự chỉ huy của Triệu Quang Phục, quân ta từng bước chuyển từ thất thế sang ưu thế, từng bước giành những thắng lợi quan trọng. Đến năm 550, ông đánh đuổi được quân Lương về nước, giành lại độc lập cho nước nhà đến năm 602.

Dũng sĩ ném đao

Lê Phụng Hiểu (982 - 1059), quê ở Băng Sơn, tổng Dương Sơn, huyện Cổ Đằng (nay thuộc Thanh Hóa). Từ nhỏ, Lê Phụng Hiểu đã ham mê các môn võ thuật, nổi tiếng là đô vật nức tiếng trong vùng, thuộc hạng dũng sĩ “bạt sơn cử đỉnh” như Hạng Vũ, Phàn Khoái ở Trung Quốc. 

Biết tin, vua Lý Thái Tổ đã phiên vào đội quân túc vệ bảo vệ hoàng thành, sau thăng dần đến chức Vũ vệ tướng quân.

Nhờ có công dẹp loạn tam vương năm 1028, sau khi lên ngôi, Lý Thái Tông đã phong Lê Phụng Hiểu làm Đô thống thượng tướng quân, tước Hầu. Sau này, ông tiếp tục lập được nhiều chiến công cho triều đình, là vị tướng đánh đâu thắng đó, danh tiếng lẫy lừng khắp các nước trong khu vực.

Năm 1044, sau khi đánh thắng Chiêm Thành trở về (lúc này đã 62 tuổi), ông được ban thưởng. Tuy nhiên, Lê Phụng Hiểu chỉ xin nhà vua cho lên núi Băng Sơn ở quê nhà, ném một chiếc đao đi xa, đao rơi ở đâu thì xin lấy chỗ ấy làm mốc để khoanh đất ban thưởng làm sản nghiệp.

Sử sách chép rằng, Lê Phụng Hiểu đã ném đao bay rất xa, được vua ban 100 mẫu ruộng và miễn thuế. Từ sự kiện ấy, nhân dân Ái Châu (Thanh Hóa) gọi ruộng thưởng công là ruộng ném đao - tức “thác đao điền”.

Sau khi qua đời, tên tuổi và công trạng của Lê Phụng Hiểu không những được sử sách lưu danh, mà còn được dân gian truyền tụng. Nhiều làng xã ở xứ Kinh Bắc, nơi ông từng đóng quân đánh giặc, đã tôn thờ Lê Phụng Hiểu làm thành hoàng.

Đặng Tất chống nhà Minh

Đặng Tất (1357 - 1409) quê ở huyện Can Lộc (Hà Tĩnh ngày nay). Sinh thời, ông và con trai là Đặng Dung có công rất lớn giúp quý tộc nhà Trần giành lại quyền lực khi đất nước bị giặc Minh xâm lược.

Sau xâm chiếm nước ta, nhà Minh tăng cường bóc lột, đàn áp nhân dân. Trước thực trạng đau lòng của đất nước, Đặng Tất cùng con là Đặng Dung nổi dậy khởi nghĩa, gia nhập nghĩa quân của Trần Ngỗi (tức Giản Định Đế) con vua Trần Nghệ Tông.

Cuối năm 1408, lúc này đã hơn 51 tuổi, Đặng Tất vẫn cùng Nguyễn Cảnh Chân chỉ huy quân đội Hậu Trần giành chiến thắng trong trận Bô Cô (Nam Định), giết chết được Thượng thư bộ Binh Lưu Tuấn, Đô ti Lữ Nghị của nhà Minh.

Sau một năm giúp nhà Hậu Trần, Đặng Tất góp sức lập nhiều chiến công to lớn. Tiếc là Giản Định Đế không nhận ra người tài, nghe lời gièm pha kẻ xấu nên đã giết hại Đặng Tất và Nguyễn Cảnh Chân. Hành động của vua Giản Định Đế chẳng khác nào tự chặt tay mình.

Khi nghe tin cha bị giết giết oan, Đặng Dung vô cùng đau xót, căm phẫn nhưng ông vẫn đặt nợ nước lên đầu, tiếp tục thay cha ủng hộ nhà Hậu Trần lãnh đạo cuộc kháng chiến chống quân Minh. Không thể tiếp tục cống hiến cho Giản Định Đế nữa, Đặng Dung rút quân về Hà Tĩnh ngày nay rồi cho người ra Thanh Hóa rước cháu Trần Nghệ Tông là Trần Quý Khoáng về lập làm vua - tức Trùng Quang Đế.

Nguyễn Tri Phương và cái chết lẫm liệt

Nguyễn Tri Phương (1800 - 1873) quê ở huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế ngày nay. Ông là vị tướng chỉ huy quân đội triều đình chống lại quân Pháp xâm lược lần lượt ở các mặt trận Đà Nẵng (1858), Gia Định (1861) và Hà Nội (1873).

Nhờ tài năng, Nguyễn Tri Phương đã giúp quân đội nhà Nguyễn chặn đứng bước tiến của quân Pháp ở Đà Nẵng, đánh bại âm mưu đánh nhanh, thắng nhanh của kẻ thù, buộc chúng phải kéo vào Gia Định. Trong trận chiến bảo vệ thành Hà Nội năm 1873, Nguyễn Tri Phương bị thương nặng và rơi vào tay giặc. Bắt được Tổng đốc Nguyễn Tri Phương, quân Pháp tìm cách mua chuộc ông.

Tuy nhiên, bỏ qua mọi dụ dỗ của kẻ thù, Nguyễn Tri Phương từ chối thẳng thừng yêu cầu đắp thuốc chữa trị vết thương của chúng, với câu nói nổi tiếng: “Bây giờ nếu ta chỉ lay lắt mà sống, sao bằng thung dung chết về việc nghĩa”. Không chỉ khước từ mọi sự chữa trị của kẻ thù, Nguyễn Tri Phương còn tuyệt thực cho đến khi trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 74.

Sau cái chết lẫm liệt của Nguyễn Tri Phương, nhân dân Hà Thành vô cùng cảm kích trước cống hiến của cha con ông nên đã lập đền Trung Liệt thuộc Gò Đống Đa và Vọng Lâu thành Cửa Bắc để tôn thờ.