Một loại cá ai cũng chê tanh, ở Thái Bình bất ngờ làm ra món đặc sản đắt hàng

Chuẩn bị món gỏi cá mè-đặc sản đồng quê ở xã Vũ Thắng (huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình).

Khi được hỏi về bí quyết tạo nên sự riêng biệt thơm ngon của gỏi cá mè Vũ Thắng, bà Duyên cho biết: Cách chế biến gỏi cá mè ở nhiều nơi cũng đa dạng và công phu, ngoài làm tốt khâu chọn và sơ chế cá, thì nước chấm hay được gọi là giấm mẻ của món gỏi cá mè Vũ Thắng đặc sắc hơn cả. 

Giấm mẻ được làm từ thịt lợn ba chỉ băm nhỏ, kết hợp với mẻ cơm phải đủ độ ngấu thơm chua, riềng xay mịn cùng các gia vị vừa ăn được nấu chín và vùi bếp than củi, trấu trong nhiều giờ, trộn cùng lạc, vừng rang thơm tạo nên giấm mẻ sánh mịn thơm ngon, chua thanh, ngọt dịu.

Để cân bằng vị hàn trong món ăn, gỏi cá mè được ăn cùng với các loại lá gia vị không thể thiếu ngay trong vườn nhà: lá mơ lông, vọng cách, đài bi, lá sung, sắn thuyền, lá chanh, đinh lăng. 

Lá vọng cách được trồng nhiều ở xã Vũ Thắng, có hương thơm hơn những vùng khác, loại lá không thể thiếu trong món gỏi cá. Người dân Vũ Thắng truyền tai nhau rằng ra vườn ngửi mùi thơm lá vọng cách là nghĩ ngay đến gỏi cá mè.

Gỏi cá mè được ăn kèm với các loại lá gia vị như lá mơ lông, lá sung, lá đinh lăng, lá cách...chấm với giấm mẻ.

Bà Duyên chia sẻ thêm: Cũng như nhiều hộ khác trong xã, trước đây gia đình tôi chỉ làm món gỏi cá mè truyền thống của cha ông để đãi khách, song do nhu cầu ngày càng đông du khách từ khắp nơi tìm về Vũ Thắng để thưởng thức đặc sản này, năm 2003 gia đình tôi đã chuyển sang chuyên làm gỏi cá mè phục vụ nhu cầu của khách hàng ngày, cũng là thu nhập chính của gia đình. 

Mỗi ngày tôi bán được 30 - 40 suất gỏi cá mè, cuối tuần hay ngày lễ bán được 70 - 80 suất/ngày, có giá 60.000 đồng/suất, thu nhập 20 - 30 triệu đồng/ tháng. 

Khách đặt đến đâu tôi làm đến đấy để bảo đảm gỏi luôn tươi mới, thơm ngon đến tay khách hàng. Không chỉ gia đình tôi mà nhiều hộ gia đình khác trong xã cũng chuyên làm gỏi phục vụ khách trong và ngoài xã, ngoài mang lại thu nhập cho gia đình, cũng là giúp người dân gìn giữ món ăn dân dã của cha ông để lại.

Các loại lá gia vị sạch, bảo đảm được người dân chăm sóc và hái trực tiếp trong vườn nhà.

Bà Nguyễn Thị Tám, thôn 4, xã Vũ Thắng đã gần 90 tuổi nhưng vẫn không quên cách chế biến ra món gỏi cá mè. Bà Tám cho biết: Món gỏi cá mè này có lâu lắm rồi, từ hồi cụ thân sinh ra bố tôi đã làm gỏi cá mè nên người dân Vũ Thắng không ai là không biết cách làm ra món gỏi này. 

Hái lá sung ăn kèm với gỏi cá mè.

Trước đây thường làm gỏi cá từ tháng 3 âm lịch; thời tiết nóng ăn gỏi cá mát lắm, kết hợp cùng các loại lá trong vườn nhà đều là các lá vị thuốc, đặc biệt là lá vọng cách, giúp tiêu hóa tốt, đến mùa lạnh không làm nữa. 

Làm gỏi cá mè phải rất công phu, cẩn thận và thong thả nên lúc nông nhàn hay làm đãi khách. Bây giờ người ta ăn gỏi cá quanh năm, có máy xay riềng nên nhàn hơn trước rất nhiều.

Anh Nguyễn Tiến Sơn đang sinh sống tại quận Nam Từ Liêm (Hà Nội) chia sẻ: Ngày trước mỗi dịp nhà có khách, bố tôi thường làm gỏi cá mè đãi khách, những thớ cá trắng tươi săn chắc trộn cùng riềng xay thơm gói cùng 7 - 8 lá gia vị các loại, giấm mẻ chua thanh ở giữa khiến ai được thưởng thức cũng xuýt xoa, nhớ mãi hương vị. Mỗi lần có dịp về quê, tôi đều mua món gỏi cá mè vị quê nhà để tiếp đãi bạn bè, lần đầu ăn sẽ chưa quen, nhưng ăn được rồi thì sẽ khó quên được vị thơm ngon hòa quyện.

Gỏi cá mè Vũ Thắng được làm từ nguyên liệu quen thuộc của làng quê, trở thành món ăn quen thuộc của người dân nơi đây. 

Món ăn dân dã nhưng không xuề xòa, từ bước chọn nguyên liệu, chế biến đến thưởng thức, gỏi cá mè Vũ Thắng đều đem lại sự tỉ mẩn, cẩn thận, tinh tế. 

Cuộn gỏi ăn cũng đòi hỏi sự khéo léo sắp xếp các loại lá gia vị, cuộn lại thành hình phễu bên trong đặt lát cá mỏng, trên miệng phễu cho giấm mẻ. Vị tươi của cá, mùi riềng xay thơm nồng, vị của các loại lá gia vị hòa quyện cùng vị chua thanh, ngọt bùi của giấm mẻ tạo nên một hương vị quê nhà quen thuộc, hấp dẫn.