Bình luận
0
Trong số địa phương ở tỉnh Kon Tum cũ, nay sáp nhập vào tỉnh Quảng Ngãi, xã Bờ Y thường được nhắc đến khá nhiều, vì địa bàn có điểm giáp biên giới Lào, Campuchia gọi là Ngã ba Đông Dương.
Đông Dương là cái tên nhắc về sự kiện năm 1887, thực dân Pháp thành lập Liên bang Đông Dương sau khi đã bảo hộ Campuchia (1863), chiếm kinh đô Huế (1883), sáp nhập Lào sau cuộc chiến Pháp-Xiêm (1893), bổ sung Quảng Châu của Trung Quốc (1898) sau khi thuê của nhà Thanh với thời hạn 99 năm.
Tại xã Bờ Y, khi đi qua các ngôi làng của người Mường, Thái, Brâu, Giẻ Triêng, nơi đâu cũng vắng bóng người, vì sáng sớm bà con đã hồ hởi bám rẫy cà phê, loại cà phê Arabica.
Buôn làng chỉ có trẻ em và người già ngồi trong nhà có chiếc ô tô đời mới, hoặc xe máy cày.
Thỉnh thoảng tôi nhờ cán bộ Biên phòng đi cùng hỏi vui bà con một câu “trúng cà phê vui quá, tiếng đồng bào là gì?”. Những cụ già người Mường đáp lại và cười: “khún păn”, người Brâu thì đáp “mưn chảo”.
Ông Xa Văn Hùng, một người dân sống cạnh thủy điện Sông Đà thuộc tỉnh Hòa Bình (nay là tỉnh Phú Thọ), vừa đáp xe từ miền Bắc vào để thăm bà con ở vùng đất Ngã ba Đông Dương.
Ông Hùng cho biết, ngoài miền Bắc nghe nói trong này ai cũng trúng tiền tỷ từ thu nhập cà phê nên người nào cũng chộn rộn, cháu của ông có 2 người thì một người thu được 4 tỷ đồng, một người thu được hơn 5 tỷ đồng sau hai năm trúng cà phê. Ông Hùng tâm sự: “Hồi đi kinh tế mới vô đây thì nhiều người lo sốt rét, rồi ngại xa quê, nhưng rồi bây giờ thì tiếc cũng không còn kịp”.
Ông Xa Văn Khoa, dân tộc Mường ở làng Bắc Phong, đón 3 người cháu vào thăm. Ông cũng liên tục nhận được điện thăm hỏi, chúc mừng từ bà con ở tận vùng thủy điện Sông Đà. Ai cũng nói với ông về “khún păn”.
Tác giả (bìa trái) cùng nông dân Lào bên kia cửa khẩu Bờ Y, tỉnh Quảng Ngãi.
Ông Khoa dẫn tôi đi qua con đường thôn để ra rẫy cà phê. Ông cho biết, bữa nay trúng cà phê, có nhà mua ô tô, nhưng có nhà mua cả xe công nông 3 cầu, nhiều gia đình xây dựng lại nhà, chưa bao giờ mua ô tô nhiều như thế.
Ở tỉnh Đắk Lắk, đa số nông dân trồng cà phê đi xe công nông 1 cầu và phía sau kéo theo rơ moóc chở cà phê, hồ tiêu. Nhưng ở vùng đất Ngã ba Đông Dương, rẫy cà phê phải trèo lên những con dốc dựng ngược trên đồi Đắk Xú, vì vậy nông dân ở đây trúng cà phê đã mua luôn loại máy 3 cầu.
Những chiếc máy cày Iseki của Nhật Bản có tiếng nổ khá lớn. Thỉnh thoảng lại có tiếng ầm ầm vang lên từ đầu làng tới cuối làng, kèm theo đó là tiếng lạo xạo của bánh xe lăn trên đường bê tông. Ông Khoa cho biết, sau 2 năm trúng cà phê, bà con liên tục chở phân bón để bón thúc cho cây cà phê, hy vọng tiếp tục một mùa bội thu.
Ngay giữa thôn Đắk Mế, xã Bờ Y vẫn còn một bàn thờ và cây nêu rũ xuống dưới cơn mưa đầu mùa ở vùng biên viễn.
Người dân trong làng vừa tổ chức lễ hội mừng lúa mới, cùng nhau ăn món mây đắng nấu với môn thục, chim, chuột rừng.
Dân tộc Brâu sống ở đây thuộc diện được Chính phủ có chính sách bảo vệ, phát triển. Người Brâu hiện chỉ có 146 hộ với 546 nhân khẩu. Hai năm nay, người Brâu luôn nhắc đến “mươn chảo”, tức là vui lắm, vui nhiều.
Bà Đinh Thị Khiêm, Bí thư Chi bộ thôn Đắk Mế, chỉ vào những ngôi nhà gần đó và cho biết, người Brâu đang “nhiệt tà vê” (uống rượu mừng), trúng cà phê nên nhiều gia đình đang vui. Nếu năm 2009, đi vào Đắk Mế thì chỉ thấy những ngôi nhà làm bằng lồ ô, mái lợp tranh và những người đàn bà cầm tẩu thuốc nhả khói giống như các tộc người trên đất Lào.
Còn giờ đây, nhà của người Brâu đã được xây dựng khang trang sau những mùa cà phê thắng lợi. Bà Khiêm tỏ vẻ vui mừng và nói về những điều từng là chuyện không tưởng của người Brâu: “Có đấy, nhà A Hạnh thu 30 tấn tươi, tính ra là hơn 1 tỷ, có tiền mua máy cày, sửa nhà mới”.
“1 tỷ đồng 1 mùa cà phê” – tôi cũng nhắc đi nhắc lại điều này và giật mình. Vì một tộc người từng sống lang thang suốt chiều dài biên giới, thức ăn của họ là chuột, nhím, heo rừng, nai, còn hạt lúa được tra trên sườn núi và chờ đến ngày thu hái, luôn cầu cho mưa thuận, gió hòa.
Nhưng nay có được số tiền hàng tỷ đồng thực sự là điều không tưởng. Anh A Xà, sinh năm 1984, kể về cách làm kinh tế của lớp trẻ Brâu là gác chuyện riêng tư, biết hy sinh.
Anh và bạn bè vào tận TPHCM để làm công nhân, làm thuê, sau đó anh gửi tiền về cho vợ là chị Y Phương để trang trải cuộc sống hằng ngày, đồng thời mua phân bón để đầu tư cho tới ngày thu hái cà phê Arabica.
Xã Bờ Y không phải là vùng trọng điểm trồng cà phê Arabica ở miền Tây của tỉnh Quảng Ngãi. Tuy nhiên, xã nằm ngay Ngã ba Đông Dương, nên câu chuyện kiếm bạc tỷ từ cà phê của người dân địa phương đã vượt khỏi đường biên đến với người dân Lào và Campuchia.
Già làng Thao Lào (giữa) chia sẻ niềm vui với Trung tá Nguyễn Văn Thương, cán bộ Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Bờ Y, đại biểu HĐND xã Bờ Y, tỉnh Quảng Ngãi. Ảnh: Lê Văn Chương.
Anh Khammuonsengtum, cán bộ huyện Phouvong tỉnh Attapeu, Lào, từng chia sẻ với tôi sự thán phục nông dân Việt Nam. Vì vùng Nam Lào rất nghèo, thu nhập bình quân của cán bộ và người dân bên đó chỉ tương đương khoảng 2 triệu đồng/tháng.
Đường lên Ngã ba Đông Dương bạt ngàn rẫy cà phê nằm từ lòng chảo lên lưng đồi, giống như đường cong của chiếc eo con gái.
Ông Thao Lào, già làng thôn Đắk Răng, xã Bờ Y, nâng cành cà phê đang trĩu quả và cho biết, lần nào bà con Lào sang giao lưu cũng được tặng cây cà phê, nhưng họ không phát triển được như phía Việt Nam nên vẫn nghèo. Ông Lào năm nay 78 tuổi, nhưng vợ chồng vẫn sở hữu 700 gốc cà phê, từ đầu năm tới nay, ông trồng thêm 150 gốc cà phê.
Báo cáo chính trị của Đảng bộ xã Bờ Y, nhiệm kỳ 2025-2030 (vừa tổ chức đại hội xong) nêu rõ, địa phương phấn đấu đạt 8.600 ha cây lâu năm, trong đó trồng mới 350 ha cà phê, 340 ha cây cao su và 50 ha cây ăn quả.
Ông Nguyễn Hoàng Giang, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, trong chuyến công tác tới xã Bờ Y vừa qua đã đề cập tới việc sẽ chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ đồng hành với người nông dân, hướng tới phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nâng cao giá trị nông sản.
Ông Thao Lào nhắc lại lời lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi và cho biết, “đời sống bà con giờ đã khá lên, nhưng cũng mong người Lào phát triển để ngày Tết cùng sang đây uống rượu, ca hát”.
Ông Xa Văn Khoa, dân tộc Mường, kể lại câu chuyện sống chết để có ngày trở thành nông dân bạc tỷ. Ông kể, năm 1992, từ vùng lòng hồ thủy điện Hòa Bình ngoài Bắc đi kinh tế mới vào Bờ Y, khi nơi đây núi rừng âm u, mù mịt và sốt rét liên miên.
Mới vào được 20 ngày thì thấy 3 người con của ông Đinh Văn Mến cùng đi bị sốt rét chết cả, có khi đi qua xóm không thấy có ai nấu cơm vì gần như cả xóm đang sốt li bì. Vậy rồi cố gắng bám trụ, mãi tới năm 2022 thì cả làng bội thu, ông mua chiếc ô tô 7 chỗ ngồi để gia đình đi du lịch.
Sách Ngạch Đồ từng là trọng thần của triều đình nhà Thanh nhưng trải qua nhiều biến cố, tội danh của nhân vật này bị quy kết là vượt xa cả Ngao Bái.
Chia sẻ
Hoa hậu Phan Phương Oanh làm Giám đốc Đối ngoại cho Miss World 2026 tại Việt Nam, phụ trách kết nối, xây dựng và phát triển các mối quan hệ hợp tác chiến lược cho cuộc thi.
Chia sẻ
Hungary đã thông qua việc khởi động giai đoạn đàm phán đầu tiên về việc Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu (EU).
Chia sẻ
Với tầm nhìn dài hạn và định hướng phát triển đồng bộ, phương án quy hoạch chung xã Bảo Thắng được kỳ vọng sẽ mở ra không gian phát triển mới, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành phường vào năm 2030.
Chia sẻ
Đường dây lừa đảo xuyên quốc gia do Nguyễn Đăng Dũng ở Tân Kỳ, Nghệ An cầm đầu chuyên nhắm vào “con mồi” là những người đàn ông thành đạt. Có người bị lừa đến 6,6 tỷ đồng chỉ trong 4 ngày.
Chia sẻ
Không chỉ đổi mới phương thức tuyên truyền nghị quyết bằng tiếng dân tộc, xã Bản Bo (Lai Châu) còn ghi dấu ấn với doanh thu ngân sách ấn tượng và sự chủ động đón đầu dự án cao tốc huyết mạch Bảo Hà - Lai Châu.
Chia sẻ
Điều khiến người ngoài ngạc nhiên nhất là Viên Thế Khải chưa từng chủ động đến phòng của bất kỳ bà vợ lẽ nào để ngủ qua đêm. Ngược lại, ông yêu cầu các bà luân phiên đến phòng ngủ của mình để “trực đêm”.
Chia sẻ
Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) Hoài Huệ đã tạo thêm dấu ấn đậm nét với tác phẩm mới đầy tâm huyết trên sân khấu bài chòi
Chia sẻ
Trước diễn biến của áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, UBND tỉnh Ninh Bình vừa có văn bản số 3711/UBND-VP3 ngày 4/6/2026 yêu cầu các sở, ngành, địa phương ven biển (gồm địa phận tỉnh Nam Định cũ) khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện hoạt động trên biển, sẵn sàng lực lượng cứu hộ, cứu nạn khi cần thiết.
Chia sẻ
Tuy mới 26 tuổi nhưng tiền vệ Nguyễn Hữu Thắng đã có 7 năm khoác áo đội một Thể Công Viettel.
Chia sẻ
Công an tỉnh Hưng Yên vừa khởi tố 1 đối tượng sinh năm 1996 ở xã Nam Tiên Hưng, tỉnh Hưng Yên để điều tra hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn "chạy án".
Chia sẻ
Ở cuộc đọ sức tại lượt trận thứ 2 vòng bảng giải U19 Đông Nam Á 2026, U19 Việt Nam thi đấu áp đảo và dễ dàng giành chiến thắng 5-0 trước U19 Myanmar.
Chia sẻ
4 người trong một gia đình ở phường Xuân Trường - Đà Lạt (tỉnh Lâm Đồng) đã xuất hiện các triệu chứng đau bụng, nôn ói và tiêu chảy nghi bị ngộ độc nấm rừng thông.
Chia sẻ
Hạ viện Mỹ do đảng Cộng hòa kiểm soát ngày 3/6 đã thông qua một nghị quyết nhằm ngăn Tổng thống Donald Trump tiếp tục cuộc chiến với Iran, phản ánh những lo ngại ngày càng gia tăng ngay trong nội bộ đảng của ông đối với cuộc xung đột đã kéo dài ba tháng.
Chia sẻ
Cơ quan chức năng phát hiện một ổ nghi lừa đảo xuyên biên giới ở TP.HCM, qua kiểm tra có 18 người nước ngoài dương tính với chất ma túy.
Chia sẻ
Tại Giải Pickleball Michelob ULTRA - châu Á mở rộng 2026 diễn ra từ 4-7/6 ở TP.HCM, người hâm mộ chờ đợi Chờ Lý Hoàng Nam đối đầu Quang Dương để mang đến màn trình diễn mãn nhãn.
Chia sẻ
Kết luận phiên họp đầu tiên của Tổ công tác Chính phủ về phát triển công nghệ chiến lược sáng 4/6, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương chuyển từ giai đoạn chuẩn bị sang triển khai thực tế, tập trung tạo ra sản phẩm, công nghệ và doanh nghiệp cụ thể, phấn đấu có những sản phẩm công nghệ chiến lược đầu tiên ngay trong năm 2026.
Chia sẻ
Quang Hải, Nguyễn Filip vắng mặt tại AFF ASEAN Cup 2026?; hôn thê của Ronaldo khoe dáng trên du thuyền; Nottingham Forest ra giá bán Elliot Anderson; Sir Alex lần đầu xuất hiện sau khi nhập viện; M.U duyệt chi 80 triệu bảng mua Mateus Fernandes.
Chia sẻ
Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone và Thủ tướng Campuchia Samdech Moha Borvor Thipadei Hun Manet sẽ thăm chính thức Việt Nam và tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN.
Chia sẻ
Sở hữu đường bờ biển dài bậc nhất châu Á, đứng trong nhóm dài nhất thế giới, quốc gia này không chỉ được biết đến là “xứ sở vạn đảo” mà còn là thiên đường biển đảo nổi tiếng.
Chia sẻ
Theo tử vi ngày mai, cách kiếm tiền của con giáp tuổi Hợi thật đáng ghen tị: trong khi những người khác đang tranh giành, họ lại gặt hái thành quả một cách dễ dàng.
Chia sẻ
Em có một ước mơ nhỏ: muốn xây dựng một "vườn hoa yêu thương" ở nơi em sinh sống. Em sẽ thu gom các hộp giấy, chai nhựa cũ để trồng hoa, mời các bạn cùng lớp cùng nhau chăm sóc và tặng những bông hoa đó cho những người già cô đơn, hay cho các bạn học sinh khó khăn, hay cho các bác thu gom rác. Em muốn mỗi người đều cảm thấy được yêu thương, được trân trọng, như cách em cảm thấy khi được bạn bè tiếp nhận và giúp đỡ.
Chia sẻ
Thời điểm này, xã Khổng Lào, tỉnh Lai Châu (địa phận huyện Phong Thổ cũ) đang khẩn trương thực hiện chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố 2026 của Trung ương. Theo phương án mà xã Khổng Lào xây dựng, sau sáp nhập, xã Khổng Lào dự kiến giảm từ 32 bản xuống còn 22 bản. Đại diện các bản trong xã cơ bản nhất trí với phương án sắp xếp, sáp nhập bản mà xã đã xây dựng.
Chia sẻ
Sơn La phát động chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới và Tháng hành động vì môi trường năm 2026, lan tỏa lối sống xanh trong cộng đồng.
Chia sẻ
Tổng thống Donald Trump đã nói riêng với các cố vấn rằng, ông sẽ không chấm dứt lệnh ngừng bắn với Iran, trừ khi Tehran gây ra thương vong cho quân nhân Mỹ trong bối cảnh Iran vừa phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở quân sự của Mỹ trong khu vực, đồng thời tấn công cả Sân bay Quốc tế Kuwait để đáp trả các hành động quân sự của Washington.
Chia sẻ
Qua công tác tuần tra địa bàn, lực lượng Công an xã Tân Minh (tỉnh Ninh Bình) phối hợp cùng cơ quan kiểm lâm đã phát hiện, bắt giữ một đối tượng đang vận chuyển trái phép một cá thể rắn hổ chúa đã bị giết mổ để giao cho khách.
Chia sẻ
Trên trang facebook cá nhân, tiền vệ Việt kiều Pháp Ryan Hà đã xác nhận sẽ chia tay HAGL khi mùa giải 2025/2026 khép lại. Cầu 28 tuổi này đã trải qua quãng thời gian không thành công.
Chia sẻ
Ngày 4/6, Chủ tịch UBND TP.Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng đã ký ban hành kế hoạch về tổ chức lấy ý kiến nhân dân việc thành lập các phường trên địa bàn thành phố.
Chia sẻ
Không chỉ sở hữu Công viên địa chất toàn cầu độc đáo, xã Đồng Văn (tỉnh Tuyên Quang) còn chú trọng bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc, biến những nét đẹp bản địa thành sản phẩm du lịch đặc sắc, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Chia sẻ
Thời sự 
Thế giới 
Nhà nông 
Hội và Cuộc sống 
Đại đoàn kết dân tộc 
Kinh tế 
Thể thao 
Văn hóa - Giải trí 
Xã hội 
Bạn đọc 
Nhà đất 
Media 
Chuyển động Sài Gòn 
Pháp luật 
Dân Việt trò chuyện 
Gia đình 
Đông Tây - Kim Cổ 
Khoa học Công nghệ 
Radio Nông dân 
Doanh nghiệp 
Đăng nhập
Lê Văn Chương
